สสส. หนุนใช้ "สื่อสร้างสรรค์" ขับเคลื่อนเรื่องเพศและสุขภาพจิต

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับ สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (สอศ.) และมหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ (DPU) จัดกิจกรรม "Vocational Youth Health Showcase 2026"  ใช้ "สื่อสร้างสรรค์" ขับเคลื่อนเรื่องเพศและสุขภาพจิต ขยายผลสู่ชุมชน

ดร.นพ.ไพโรจน์ เสาน่วม รองผู้จัดการกองทุน สสส. กล่าวว่า สถานการณ์เรื่องเพศและสุขภาพจิตในกลุ่มวัยรุ่นยังมีความเปราะบาง ข้อมูลจากสำนักอนามัยการเจริญพันธุ์ กรมอนามัย ปี 2567 พบอัตราการคลอดในกลุ่มเด็กหญิงอายุ 10-14 ปี มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น ขณะที่สถิติโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ในกลุ่มเยาวชนอายุ 15-24 ปี พุ่งสูงขึ้นเกือบ 3 เท่าในช่วง 4 ปีที่ผ่านมา สสส. จึงสนับสนุนการพัฒนาเยาวชนอาชีวศึกษาให้มีความรู้ ความเข้าใจ และทักษะการสื่อสารด้านสุขภาวะทางเพศและสุขภาพจิต ผ่านกระบวนการเรียนรู้แบบลงมือปฏิบัติจริง โดยใช้สื่อสร้างสรรค์ผ่านกิจกรรม "Vocational Youth Health Showcase 2026"  เน้นการพัฒนาศักยภาพเยาวชนอาชีวศึกษาใน 8 ภูมิภาค พร้อมสร้างเครือข่ายเยาวชนที่สามารถนำองค์ความรู้ไปสื่อสารขยายผลต่อได้  ซึ่งเป้าหมายไม่ใช่ทำเพียงการประกวดสื่อ แต่ต้องการสร้างกลไกให้เด็ก เยาวชนมาร่วมขับเคลื่อนทำงานรวมพลังเพื่อจะป้องกันปัญหาเรื่องเพศและปัญหาสุขภาพจิตในอนาคตที่อาจจะมีแนวโน้มที่รุนแรงมากขึ้น

 โดยรางวัลชนะเลิศ “Best of The Best Project” ได้แก่ ทีมจากวิทยาลัยอาชีวศึกษาเชียงราย นำเสนอแนวคิดการสร้าง “พื้นที่ปลอดภัยเคลื่อนที่” เพื่อสื่อสารและให้ความรู้ด้านสุขภาพจิตและสุขภาวะทางเพศแก่เยาวชนผ่านงานศิลปะ เน้นจัดกิจกรรมในพื้นที่เปิดทำให้มีผู้เข้าร่วมหลายกลุ่ม ตั้งแต่เยาวชน ผู้ปกครอง ผู้สูงอายุ ไปจนถึงชาวต่างชาติ  โดยระหว่างที่เด็กวาดภาพ บางคนได้พูดสิ่งที่อยู่ในใจออกมาเหมือนเป็นการระบายความรู้สึก แล้วผู้ปกครองที่มารอก็ได้รับฟังทำให้เกิดความเปลี่ยนแปลงและความเข้าใจกันมากขึ้น อีกทั้งยังทำให้เยาวชนบางคนกล้าแสดงความรู้สึกผ่านการวาดภาพ ซึ่งในการต่อยอดโครงการทีมมีแผนนำนิทรรศการและกิจกรรมไปจัดในพื้นที่ด้านศิลปะและวัฒนธรรมร่วมสมัย รวมถึงสถานศึกษาแห่งอื่น ๆ ในจังหวัดเชียงราย โดยมีโรงเรียนบางแห่งตอบรับเข้าร่วมแล้ว และอยู่ระหว่างประสานงานกับอีกหลายโรงเรียน เพื่อขยายโมเดลพื้นที่ปลอดภัยเคลื่อนที่ให้เข้าถึงเยาวชนอย่างต่อเนื่อง

ผศ.ศิวนารถ หงษ์ประยูร คณบดีคณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ ในฐานะผู้ดำเนินโครงการฯ กล่าวว่า โครงการนี้ตอบโจทย์มาก เพราะว่านักเรียนจะได้ข้อมูลเรื่องสุขภาพจิต สุขภาพทางเพศที่ถูกต้อง ทำให้สามารถนำไปสื่อสารขยายผลได้  โดยเยาวชนที่เป็นแกนนำได้มีความรู้ ความเข้าใจในเรื่องนี้ ทางมหาวิทยาลัยเพียงเข้าไปเติมทักษะในการทำสื่อให้น่าสนใจขึ้น ซึ่งเวทีแห่งนี้จะเป็นจุดเริ่มต้นของการเติบโตของเยาวชนอาชีวะในฐานะ “นักสื่อสารสุขภาวะ” และเป็นพลังสำคัญในการสร้างสังคมที่มีสุขภาวะอย่างยั่งยืน

นายจักรพันธ์ พุทธวงศ์ ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านพัฒนาระบบการจัดการ และผู้อำนวยการศูนย์พิทักษ์สิทธิและเสรีภาพ สอศ.  กล่าวว่า โครงการนี้ทำให้นักเรียนอาชีวศึกษาทุกคน ได้แสดงศักยภาพทั้งการทำงานเป็นทีม ความคิดสร้างสรรค์ และการสื่อสารประเด็นที่เป็นประโยชน์ต่อสังคม และยังทำให้ครู อาจารย์ สามารถเข้าถึงเด็กนักเรียนที่มีปัญหาได้ โดยสื่อต่างๆเหล่านี้ สามารถที่จะช่วยสร้างสรรค์ มีวิธีทางออก แก้ไขปัญหา  และทำให้นักเรียนอาชีวศึกษา รู้เท่าทันกับสังคมที่เปลี่ยนแปลงไปสามารถนำแนวคิดไปใช้ในการดำเนินชีวิตและในการพัฒนาชาติต่อไป

ความร่วมมือครั้งนี้จะเป็นต้นแบบของการพัฒนาเยาวชนผ่านเครือข่ายอาชีวศึกษาทั่วประเทศ และต่อยอดสู่กิจกรรมที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องในทุกวิทยาลัย โดยสื่อสร้างสรรค์" จะเป็นเครื่องมือพัฒนาศักยภาพผู้นำรุ่นใหม่ ที่จะนำความรู้ไปสื่อสารเปลี่ยนจากผู้รับสาร มาเป็นผู้ส่งสาร ที่ทรงพลัง ขยายผลสู่เพื่อน ครอบครัว สถานศึกษา และชุมชน ถือเป็นการส่งเสริมทักษะชีวิตควบคู่กับการสร้างคุณค่าต่อสังคม