“ชัยโรจน์ มหาดำรงค์กุล” ได้รับการเชิดชูเกียรติเป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (ภาพถ่าย) พุทธศักราช 2568 จากความรักในการถ่ายภาพที่สั่งสมมาตั้งแต่วัยเยาว์ แม้จะสำเร็จการศึกษาด้านวิศวกรรมศาสตร์จากประเทศอังกฤษ และประสบความสำเร็จในฐานะนักธุรกิจ แต่ยังคงมุ่งมั่นศึกษาค้นคว้าและถ่ายภาพอย่างต่อเนื่องกว่า 70 ปี ตั้งแต่ยุคกล้องฟิล์มจนถึงปัจจุบัน ด้วยผลงานแนว “วิจิตรศิลป์” (Pictorial Art) ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว โดดเด่นด้านการใช้แสงและเงา ถ่ายทอดผ่านภาพบุคคล วิถีชีวิต ภาพวิว ตลอดจนประเพณีและวัฒนธรรม ทำให้ชื่อเสียงของ “ชัยโรจน์”เป็นที่รู้จักในวงการภาพถ่ายทั้งในประเทศและระดับนานาชาติ
“ปัจจุบันการถ่ายภาพที่เป็น Pictorial Art ไม่ค่อยมี ส่วนใหญ่เป็นภาพถ่ายเหตุการณ์ต่าง ๆ ผมอยากให้คนรุ่นลูกรุ่นหลานได้มีโอกาสเห็นแบบเดียวกับที่เราได้เห็น อย่างเช่น ภาพรถราง หรือภาพงานประเพณีวัวเทียมเกวียน หรือภาพนครวัด ในมุมที่เราถ่าย เดี๋ยวนี้ไม่มีช่างแกะสลัก ณ เวลานั้นได้แล้ว และยังมีอีกหลายภาพที่ไม่ได้นำออกสู่สายตาผู้คนเลย” ชัยโรจน์กล่าวถึงเจตนารมณ์ในการเก็บบันทึกเรื่องราวผ่านภาพถ่าย
หัวใจสำคัญในการทำงานของชัยโรจน์คือ “ความเพียรพยายาม” โดยแต่ละภาพได้ผ่านการสร้างสรรค์ทั้งมุมมองและองค์ประกอบอย่างครบถ้วน เช่น ภาพชุดเห็ดป่าที่ใช้เวลาถึง 4 ปีเต็มในการเก็บภาพ ก่อนนำมาจัดแสดงเป็นนิทรรศการ Wild Mushroom Chronicles ขณะที่หนึ่งในภาพประวัติศาสตร์ที่สร้างชื่อเสียงและความประทับใจ คือภาพขบวนพยุหยาตราทางชลมารค เรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์ ในการประชุม APEC ยามค่ำคืน ซึ่งได้รับพระบรมราชานุญาตจากพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร (รัชกาลที่ 9) ให้จัดขบวนในช่วงกลางคืน ท่ามกลางช่างภาพชาวไทยและต่างประเทศจำนวนมากที่เข้าร่วมบันทึกภาพ ชัยโรจน์สามารถบันทึกภาพขบวนเรือพระที่นั่งได้อย่างสมบูรณ์แบบ จนกระทรวงการต่างประเทศขอซื้อภาพเพื่อนำไปใช้ ในวาระสำคัญของประเทศ
ตลอดเส้นทางการทำงาน ผลงานของชัยโรจน์ ได้รับรางวัลจากการประกวดทั้งในประเทศและต่างประเทศ อาทิ รางวัลถ้วยพระราชทานชนะเลิศ ประเภทภาพถ่ายดิจิทัล ในการประกวดภาพถ่ายครั้งที่ 1 รวมถึงได้รับการจัดอันดับให้เป็น 1 ใน 10 ช่างภาพระดับโลก (World Top Ten Photographer) ถึง 8 ครั้ง และได้รับรางวัล PSA 5 Stars จากสมาคมภาพถ่ายแห่งอเมริกา (Photographic Society of America) เมื่อ พ.ศ. 2552 นอกจากนี้ ยังได้รับเกียรติติดตามเสด็จฯ เพื่อบันทึกภาพพระราชกรณียกิจในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในวาระสำคัญต่าง ๆ อีกด้วย
นอกจากการสร้างสรรค์ผลงาน ชัยโรจน์ยังนำประสบการณ์ด้านการถ่ายภาพมาถ่ายทอดให้กับคนรุ่นใหม่ โดยอาสาสอนถ่ายภาพในสถาบันการศึกษาต่าง ๆ รวมถึงนำรายได้จากการประมูลภาพและการจัดงานนิทรรศการมอบให้กับองค์กรการกุศลต่าง ๆ
ด้าน “เกรซ มหาดำรงค์กุล” บุตรสาว เปิดเผยว่า ครอบครัวรู้สึกภาคภูมิใจที่คุณพ่อได้รับคัดเลือกให้เป็นศิลปินแห่งชาติ หลังจากทุ่มเทให้กับการถ่ายภาพมาอย่างยาวนาน“พอทราบข่าวคุณพ่อเองถึงกับกลั้นน้ำตาไว้ไม่อยู่ ลูกๆ ก็ปลื้มปริ่มตามไปด้วย ตอนนี้คุณพ่อยังซึมซับความรู้สึกปลาบปลื้มใจได้อย่างเต็มที่ ยังมีเรี่ยวแรงเดินชมนิทรรศการผลงานของตนเอง และยังสะพายกล้องออกไปถ่ายภาพพอร์ตเทรตให้เพื่อน ๆ อย่างมีความสุข แม้จะอยู่ในวัย 89 ปีแล้วก็ตาม นี่คือเส้นทางชีวิตอันทรงคุณค่า และเป็นความภาคภูมิใจสูงสุดของครอบครัวมหาดำรงค์กุล”
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
'ศุภจี' ประธานบอร์ดวัฒนธรรมฯ ประกาศ 12 ศิลปินแห่งชาติ
นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ในฐานะประธานกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ เป็นประธานแถ
นิทรรศการ 'สิริศิลปิน ศิลปินแห่งชาติ และศิลปินแห่งชาติ' เปิดให้เข้าชม 21–31 ก.ค.นี้
นิทรรศการ “สิริศิลปิน ศิลปินแห่งชาติ และศิลปินแห่งชาติ พุทธศักราช ๒๕๖๗” เปิดให้ประชาชนเข้าชมระหว่างวันที่ ๒๑–๓๑ กรกฎาคม ๒๕๖๙ เวลา ๐๙.๐๐ – ๑๖.๐๐ น. (เฉพาะวันที่ ๒๒ และ ๓๑ กรกฎาคม ๒๕๖๙ เวลา ๐๙.๐๐ – ๒๐.๐๐ น.) ณ อาคารอเนกประสงค์ ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย
วธ. เปิดนิทรรศการ 'สิริศิลปิน ศิลปินแห่งชาติ และศิลปินแห่งชาติ พุทธศักราช ๒๕๖๗'
สรัสนันท์ อรรณนพพร เลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม ผู้แทน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม เป็นประธานในพิธีเปิดนิทรรศการเผยแพร่พระประวัติ ผลงานของสิริศิลปิน ศิลปินแห่งชาติ และประวัติ ผลงานของศิลปินแห่งชาติ พุทธศักราช ๒๕๖๗ เนื่องในวันศิลปินแห่งชาติ