“60 วัน ท้าขยับปรับหวาน” ภารกิจสุขภาพที่ “ลงมือทำ” ได้ผลจริง

ถึงเวลาแล้วที่คนรักสุขภาพต้องร่วมมือกันทำภารกิจ “60 วัน ท้าขยับปรับหวาน” ภารกิจที่มีเข็มทิศชัดเจน ดูแลตัวเอง คนรอบข้าง และสังคม กล้าที่จะเปลี่ยนแปลงเพื่อสุขภาพที่ดีกว่าเดิม การสร้างวินัยในการเลือกรับประทานอาหาร อดใจไม่กินหวาน โดยเฉพาะชาเย็นและชาไข่มุก เพื่อลดคอเลสเตอรอล เชิญชวนให้ออกกำลังกาย ลดความเครียดสะสม เพื่อหุ่นดีลดพุง และมีสุขภาวะที่ดี เป้าหมายสำคัญคือกระตุ้นให้ลดการบริโภคน้ำตาลและอาหารรสหวานมัน พร้อมเพิ่มกิจกรรมทางกายในชีวิตประจำวัน โดยมีนวัตกรรม Persona Health Application “สื่อเฉพาะคุณ” จากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ช่วยคัดกรองและประเมินพฤติกรรมสุขภาพ ให้คำแนะนำตรงกับตัวบุคคล เป็นเครื่องมือช่วยบันทึก ติดตาม และปรับพฤติกรรมสุขภาพด้วยตนเองอย่างต่อเนื่องภายใน 60 วัน ส่งผลให้ผู้เข้าร่วมลดระดับน้ำตาลในเลือด มวลไขมัน และดัชนีมวลกาย (BMI) ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เมื่อเร็วๆ นี้ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ศูนย์เรียนรู้สุขภาวะ และสถาบันการเรียนรู้การสร้างเสริมสุขภาพ (ThaiHealth Academy) ร่วมกับโรงพยาบาลภาคีเครือข่ายในพื้นที่จังหวัดชัยนาท ได้แก่ โรงพยาบาลหันคา ตำบลเด่นใหญ่ โรงพยาบาลสรรพยา ตำบลโพนางดำตก และโรงพยาบาลสรรคบุรี ตำบลแพรกศรีราชา จัดกิจกรรมสรุปผลโครงการ “พัฒนากิจกรรมปรับพฤติกรรมเพื่อลดเสี่ยงโรค NCDs ด้วย APP Persona Health จังหวัดชัยนาท” ภายใต้ภารกิจ “60 วัน ท้าขยับปรับหวาน” เพื่อส่งเสริมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของประชาชนและบุคลากรในพื้นที่ พร้อมพัฒนาต้นแบบการใช้เครื่องมือดิจิทัลเพื่อสนับสนุนการป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง หรือ NCDs

จังหวัดชัยนาทถูกเลือกเป็นพื้นที่ปฏิบัติภารกิจสำคัญนี้ด้วยเหตุผลที่ลึกซึ้งในเชิงประวัติศาสตร์ ชัยนาทเป็นเมืองโบราณตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา ที่ปากคลองแพรกศรีราชา ใต้ปากน้ำเก่า สร้างขึ้นสมัยพระยาเลอไทยแห่งกรุงสุโขทัย จึงได้ชื่อว่าเมืองแพรกหรือเมืองสรรค์ เคยมีฐานะเป็นเมืองหน้าด่านทางใต้ของกรุงศรีอยุธยา และเป็นเมืองยุทธศาสตร์สำคัญที่ใช้เป็นที่ตั้งทัพรับศึกพม่าหลายครั้ง โดยมีชัยชนะทุกครั้ง จึงเป็นที่มาของชื่อ “ชัยนาท” ซึ่งหมายถึงเสียงบันลือแห่งชัยชนะ การเลือกพื้นที่นี้จึงไม่ใช่เพียงการทดลองเครื่องมือสุขภาพ แต่เป็นการนำภารกิจเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมไปสู่เมืองที่มีประวัติศาสตร์แห่งชัยชนะ เพื่อสร้างชัยชนะใหม่ให้กับสุขภาพของคนในพื้นที่

การดำเนินกิจกรรมใช้ Persona Health Application เป็นระบบข้อมูลสารสนเทศและแอปพลิเคชันดูแลสุขภาพเฉพาะบุคคล เป็นเครื่องมือในการเรียนรู้ ติดตาม และกระตุ้นการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ โดยออกแบบกิจกรรมต่อเนื่องตลอด 8 สัปดาห์ ครอบคลุมทั้งด้านโภชนาการและกิจกรรมทางกาย มีเป้าหมายสำคัญในการสร้างการเปลี่ยนแปลงทั้งในระดับบุคคล รวมถึงพัฒนาต้นแบบการทำงานที่สามารถนำไปขยายผลในพื้นที่อื่นได้ ผู้เข้าร่วมโครงการสามารถติดตามภารกิจและข้อมูลสุขภาพของตนเองผ่านแอปพลิเคชัน ทำให้เห็นพัฒนาการของตนเองอย่างต่อเนื่อง แอปฯ ช่วยคัดกรองพฤติกรรม ให้คำแนะนำเฉพาะบุคคล บันทึกการกิน การขยับกาย และติดตามผลลัพธ์ด้านสุขภาพแบบเรียลไทม์

ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นเป็นที่น่าพอใจอย่างยิ่ง พบการเปลี่ยนแปลงสุขภาพอย่างเป็นรูปธรรม จากการเปรียบเทียบข้อมูลสุขภาพก่อนและหลังของผู้เข้าร่วม พบว่าผู้เข้าร่วมร้อยละ 73.9 มีค่าดัชนีมวลกาย (BMI) ลดลง ร้อยละ 47.6 มีค่าน้ำตาลในเลือดลดลง ร้อยละ 69.6 มีมวลไขมันลดลง และร้อยละ 34.8 มีมวลกล้ามเนื้อเพิ่มขึ้น ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนความสำเร็จในการใช้แอปพลิเคชัน Persona Health ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพได้จริง ผู้สนใจสามารถดาวน์โหลดใช้งานฟรีโดยไม่เสียค่าใช้จ่ายได้ที่ Google Play สำหรับระบบ Android และ App Store สำหรับระบบ iOS ผลการติดตามดังกล่าวสะท้อนแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงองค์ประกอบร่างกายของผู้เข้าร่วมในทิศทางที่ดีขึ้นอย่างชัดเจน

ในงานสรุปผล นพ.ณิปไทย ศีลาเจริญ นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดชัยนาท ได้ร่วมมอบรางวัลแก่บุคคลต้นแบบ และสะท้อนบทบาทของกลไกระดับจังหวัดในการสนับสนุนและเชื่อมโยงการทำงานของหน่วยบริการสุขภาพกับภาคีเครือข่าย เพื่อให้การส่งเสริมสุขภาพและการลดปัจจัยเสี่ยง NCDs สามารถขยายผลได้ในระดับพื้นที่

นพ.ปฐมพงษ์ ภักดี ผู้อำนวยการโรงพยาบาลหันคา ในฐานะพื้นที่ต้นแบบ มีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนให้เกิดการทดลองและขับเคลื่อนกิจกรรมในบริบทจริงของโรงพยาบาล พร้อมสร้างการมีส่วนร่วมของบุคลากรและภาคีในพื้นที่ เพื่อให้การปรับพฤติกรรมสุขภาพเกิดขึ้นได้อย่างต่อเนื่องและสอดคล้องกับบริบทของคนในพื้นที่

นายนครินทร์ ภระมรทัต รักษาการผู้อำนวยการศูนย์เรียนรู้สุขภาวะ สสส. กล่าวว่า “การสร้างการเปลี่ยนแปลงด้านสุขภาพไม่ควรหยุดอยู่เพียงการให้ความรู้ แต่ต้องสร้างโอกาสให้คนได้ทดลองลงมือทำ เห็นผลลัพธ์ของตนเอง และได้รับแรงสนับสนุนอย่างต่อเนื่อง โดยการใช้ Persona Health เป็นเครื่องมือช่วยเชื่อมโยงการเรียนรู้กับการปฏิบัติจริง และทำให้ผู้เข้าร่วมสามารถติดตามพัฒนาการด้านสุขภาพของตนเองได้”

ดร.สิริพันธุ์ กระแสร์แสน ผู้จัดการฝ่ายพัฒนาธุรกิจ สถาบันการเรียนรู้การสร้างเสริมสุขภาพ (ThaiHealth Academy) กล่าวเสริมว่า “การดำเนินงานครั้งนี้เป็นการส่งต่อองค์ความรู้ด้านการสร้างเสริมสุขภาพมาทดลองใช้ร่วมกับเครื่องมือดิจิทัลในบริบทพื้นที่จริง โดยให้ความสำคัญกับการพัฒนาศักยภาพควบคู่กับการพัฒนาระบบ เพื่อให้ผู้เข้าร่วมไม่ได้เพียงเปลี่ยนพฤติกรรมของตนเอง แต่สามารถพัฒนาต่อไปเป็นกำลังสำคัญในการชวนคนรอบข้างและองค์กรให้เกิดการเปลี่ยนแปลงด้านสุขภาพ”

การดำเนินงานของจังหวัดชัยนาทครั้งนี้จึงไม่ได้มุ่งเพียงผลลัพธ์ของผู้เข้าร่วม แต่เป็นการพัฒนาต้นแบบการใช้เครื่องมือ Persona Health เพื่อสนับสนุนการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและลดปัจจัยเสี่ยง NCDs โดยอาศัยความร่วมมือหลายภาคส่วนและภาคีเครือข่ายในพื้นที่ “60 วัน ท้าทำ ขยับ ปรับ หวาน” จึงเป็นทั้งจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลงในระดับบุคคล และเป็นบทเรียนสำคัญสำหรับการพัฒนากลไกสร้างเสริมสุขภาพในระดับองค์กรและพื้นที่

ในระยะต่อไป ทีมงานจะนำบทเรียนจากการดำเนินงานไปพัฒนารูปแบบและขยายผลการใช้ Persona Health ไปยังพื้นที่อื่น เพื่อสร้างระบบสนับสนุนการปรับพฤติกรรมสุขภาพที่สามารถดำเนินต่อเนื่องและขยายผลได้อย่างยั่งยืน สำหรับใครที่อยากเริ่มต้นภารกิจดูแลสุขภาพของตัวเองวันนี้ เพียงดาวน์โหลดแอป Persona Health ฟรี แล้วเริ่มต้น 60 วันแห่งการขยับและปรับหวาน ด้วยกัน เพราะสุขภาพที่ดีไม่ได้เกิดจากการรู้เพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากการกล้าลงมือทำ และทำอย่างต่อเนื่อง.