รีเช็คแผนรับมือฝนตกหนักพื้นที่ภาคใต้

กรมอุตุนิยมวิทยา ได้ประกาศให้ประเทศไทยเข้าสู่ฤดูหนาวตั้งแต่วันที่ 9 พฤศจิกายน 2569 ที่ผ่านมา อย่างไรก็ตามขณะนี้ยังอยู่ในสภาวะเอลนีโญ และมีแนวโน้มทวีกําลังแรงขึ้นอย่างต่อเนื่องไปจนถึงช่วงต้นปี 2570 ทั้งนี้ ในช่วงต้นฤดูหนาวสภาพอากาศยังมีความแปรปรวน แม้พื้นที่ภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ รวมทั้งภาคกลาง อุณหภูมิจะลดลงและมีอากาศเย็นแต่ในบางพื้นที่ยังมีฝนตก และฝนเริ่มเคลื่อนตัวลงสู่ภาคใต้ มรสุมตะวันออกเฉียงเหนือจะมีกำลังแรงขึ้น ทำให้ฝนตกชุกในบางพื้นที่ โดยเฉพาะภาคใต้ฝั่งตะวันออกอาจจะมีฝนตกหนัก และในช่วงเดือนพฤศจิกายน 2569 นี้ ฝนตกหนักในพื้นที่ภาคใต้ถึง 2 ระลอก

ระลอกแรก ภาคใต้มีฝนตกหนักถึงหนักมากในพืื้นที่ จ.ชุมพร สุราษฎร์ธานี นครศรีธรรมราช พัทลุง สงขลา ปัตตานี ยะลา และนราธิวาส ในช่วงวันที่ 11–14 พฤศจิกายน 2569 ล่าสุดเมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 ที่ผ่านมา กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) แจ้งเตือนมีฝนตกหนักในพื้นที่ อ.เกาะสมุย จ.สุราษฎร์ธานี และยังคงมีฝนตกต่อเนื่อง อาจทำให้เกิดน้ำท่วมฉับพลัน น้ำป่าไหลหลาก ดินถล่มและน้ำท่วมขังได้ และระลอกที่ 2 กรมอุตุนิยมวิทยาและสถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำ (องค์การมหาชน) คาดการณ์ว่า ฝนจะกลับมาตกหนักอีกครั้งในช่วงวันที่ 18–21 พฤศจิกายน 2569

นายชยันต์ เมืองสง เลขาธิการสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) กล่าวว่า สทนช. ได้เน้นย้ำให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเตรียมพร้อมรับมืออุทกภัยภาคใต้ โดยกำชับให้บูรณาการขับเคลื่อนและปฏิบัติตาม 9 มาตรการรับมือฤดูฝน ปี 2569 อย่างเคร่งครัด ตรวจสอบเครื่องจักร/เครื่องมือ และติดตามสถานการณ์อย่างต่อเนื่อง พร้อมเชื่อมโยงข้อมูลคาดการณ์กับการปฏิบัติงานจริง โดยเฉพาะพื้นที่ภาคใต้ฝั่งตะวันออก ซึ่งมีฝนตกสะสมต่อเนื่องหลายวันจนดินอุ้มน้ำไว้มาก อาจเพิ่มความเสี่ยงน้ำป่าไหลหลากและดินโคลนถล่ม ตลอดจนประสานการแจ้งเตือนไปยังหน่วยงานในพื้นที่และเครือข่ายประชาชน เพื่อให้ชุมชนที่อยู่ในพื้นที่เสี่ยงสามารถเตรียมพร้อมรับมือได้ทันเวลา โดยให้ตรวจสอบระบบโทรมาตรให้พร้อมใช้งาน

ทั้งนี้ล่าสุดกรมชลประทานรายงานว่า ระบบโทรมาตรในพื้นที่ภาคใต้ จำนวน 189 สถานี พร้อมที่จะใช้งานแล้ว 181 สถานี เหลืออีกเพียง 8 สถานีเท่านั้นที่ยังไม่พร้อม คาดว่าภายในวันที่ 20 พฤศจิกายน 2569 นี้ จะสามารถแก้ไขให้สามารถใช้งานได้เกือบทั้งหมดอย่างแน่นอน เช่นเดียวกับเครื่องจักรเครื่องมือ ไม่ว่าจะเป็นเครื่องสูบน้ำ รถบรรทุกน้ำ เครื่องผลักดันน้ำ และอื่นๆ ซึ่งมีทั้งหมด 1,018 หน่วย ขณะนี้พร้อมใช้งานแล้ว 97%  จะเร่งให้พร้อมเต็ม 100% ในเร็วๆ นี้อย่างแน่นอน

สำหรับพื้นที่ในภาคใต้ที่มีความเสี่ยงภัยน้ำท่วม ได้มีการวางแผนรับมือไว้ล่วงหน้าในทุกพื้นที่เรียบร้อยแล้วเช่นกัน ไม่ว่าจะเป็นโรงพยาบาลมหาราชนครศรีธรรมราชได้มีการขุดเปิดถนนสาย อบต.-หนองบัว เพื่อลดปริมาณน้ำที่จะไหลผ่านโรงพยาบาลมหาราชฯ พร้อมเร่งกำจัดวัชพืชเพิ่มประสิทธิภาพในการระบายน้ำ และติดตั้งเครื่องผลักดันน้ำ ส่วนพื้นที่ อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา ได้มีการขุดลอกคลองท่าช้าง-บางกล่ำ คลองระบายน้ำ ร.1 คลองอู่ตะเภาแยก 1 คลองอู่ตะเภาแยก 2 คลองระบายน้ำ ร.3 คลองระบายน้ำ ร.5 คลองระบายน้ำ ร.6 และซ่อมแซมคลองระบายน้ำ ร.1 พร้อมอาคารประกอบ ในขณะที่พื้นที่ปลูกส้มโอทับทิมสยาม ลุ่มน้ำปากพนัง จ.นครศรีธรรมราช ได้มีการติดตั้งเครื่องสูบน้ำไว้ไม่น้อยกว่า 8 แห่ง เช่นเดียวกันพื้นที่เสี่ยงอุทกภัยในเขต จ.ปัตตานีและนราธิวาส ได้ติดตั้งเครื่องสูบน้ำไว้เรียบร้อยแล้ว เป็นต้น

นอกจากนี้ กรมทรัพยากรน้ำ ยังได้ติดระบบเตือนภัยล่วงหน้า Early Warning ในพื้นที่ภาคใต้ พร้อมใช้งานแล้วถึง 548 สถานี  และสถานีโทรมาตรที่พร้อมใช้งานอีก 93 สถานี  รวมทั้งยังเตรียมพร้อมเครื่องสูบน้ำ เครื่องมือ เครื่องจักรอีกด้วย

ส่วน ปภ. ได้สั่งการให้พื้นที่ 14 จังหวัดภาคใต้ รวมทั้ง จ.เพชรบุรีและประจวบคีรีขันธ์ ดำเนินการดังนี้

1. การเตรียมความพร้อม ให้ติดตามประเมินสถานการณ์และความเสี่ยง แจ้งเตือนผ่าน Call Broadcast และช่องทางในพื้นที่ ตรวจสอบระบบเตือนภัยและเครื่องมือให้พร้อม เตรียมศูนย์พักพิงและสิ่งจำเป็นพื้นฐาน
2. การเผชิญเหตุ จัดตั้งศูนย์บัญชาการในพื้นที่ ช่วยเหลือผู้ประสบภัยอย่างเป็นระบบ บูรณาการกำลังพลและเครื่องจักรกลจากทุกภาคส่วน
3. การฟื้นฟูและเยียวยา เร่งสำรวจและจัดทำข้อมูลผู้เสียหาย ประสานสิทธิประโยชน์และค่าเยียวยาแก่ผู้ประสบภัย รวมทั้งฟื้นฟูพื้นที่และโครงสร้างพื้นฐานให้กลับสู่สภาพปกติ

ส่วนสถานการณ์น้ำในอ่างเก็บน้ำของเขื่อนขนาดใหญ่ในพื้นที่ภาคใต้ทั้ง 4 แห่งคือ เขื่อนแก่งกระจาน เขื่อนปราณบุรี เขื่อนรัชชประภา และเขื่อนบางลาง ข้อมูล ณ วันที่ 13 พฤศจิกายน 2569 พบว่า มีปริมาณน้ำรวมกัน 6,007 ล้านลูกบาศก์เมตร (ล้าน ลบ.ม.) คิดเป็น 73% ของปริมาณการกักเก็บ ในขณะที่อ่างเก็บน้ำขนาดกลาง 44 แห่ง มีปริมาณน้ำรวมกัน 411 ล้าน ลบ.ม. คิดเป็น 57% ของปริมาณการกักเก็บ เมื่อรวมอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่และขนาดกลาง มีปริมาณน้ำรวมกัน 6,418 คิดเป็น 72% ของปริมาณการกักเก็บ ซึ่งยังสามารถรองรับน้ำได้อีก 2,504 ล้าน ลบ.ม.

สทนช. ได้เน้นย้ำให้ทุกหน่วยงานบูรณาการการทำงานร่วมกันอย่างเต็มกำลัง ทั้งการเฝ้าระวัง ติดตาม และประเมินสถานการณ์น้ำอย่างใกล้ชิด ควบคู่กับการบริหารจัดการน้ำทั้งระบบลุ่มน้ำให้สมดุลและสอดคล้องกับสถานการณ์จริง เพื่อสร้างความพร้อมสูงสุดในการรับมือฝนตกหนักระลอกใหม่ ลดผลกระทบที่จะเกิดขึ้นกับพี่น้องชาวภาคใต้ให้น้อยที่สุด.