ผอ.พอช.ร่วมถอดบทเรียน ‘ทางออกการแก้หนี้แก้จนไทย’

เวที Policy Forum ‘ถอดบทเรียนโครงการแก้จน  ทางออกการแก้หนี้แก้จนไทย’ 

ธนาคารแห่งประเทศไทย /  วันนี้  (7 ธันวาคม 2565)  ที่อาคารศูนย์การเรียนรู้  ธนาคารแห่งประเทศไทย     บางขุนพรหม  กรุงเทพฯ  มีการจัดเวที Policy Forum ‘ถอดบทเรียนโครงการแก้จน  ทางออกการแก้หนี้แก้จนไทย’ 

งาน Policy Forum ‘ทางออกการแก้หนี้แก้จนไทย’ เป็นเวทีระดมข้อมูลจากงานวิจัยและประสบการณ์จริงของผู้เชี่ยวชาญหลากหลายวงการกว่า 30 คน  โดยความร่วมมือของสถาบันวิจัยเศรษฐกิจป๋วย  อึ๊งภากรณ์,  สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์  วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.), หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.) และองค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย (Thai PBS)

โดยวิทยากรประกอบด้วย  นายกฤษดา  สมประสงค์ ผู้อำนวยการสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) หรือ พอช. , นายพงศ์นคร  โภชากรณ์  สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง  กล่าวในประเด็น “การแก้จนด้วยนวัตกรรมข้อมูล” , นายอำพล  อาภาธนากร  สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ  ประเด็น “การแก้จนด้วยวิทยาศาสตร์  วิจัย  และนวัตกรรม”  และนายบัญญัติ คำบุญเหลือ บริษัทสฤก  ประเด็น “ยกระดับวิสาหกิจชุมชน สู่การพัฒนาที่ยั่งยืน” ฯลฯ

นายกฤษดา  สมประสงค์   ผอ.พอช.

นายกฤษดา  สมประสงค์   ผู้อำนวยการสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) หรือ ‘พอช.’  กล่าวในประเด็น "เสริมสร้างชุมชนเข้มแข็ง  สานพลังภาคีแก้จน”  มีใจความสำคัญว่า   พอช. เป็นองค์กรที่สนับสนุนการดำเนินงานของขบวนองค์กรชุมชนและประชาสังคมในการสร้างความเข้มแข็ง  ควบคู่ไปกับการแก้ปัญหาสังคมเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตที่ดีของพี่น้องประชาชน  โดยมีความเชื่อว่า “ชุมชนท้องถิ่นเข้มแข็ง คือทางรอดประเทศไทย”  

โดยจะเห็นว่า  โครงสร้างของประเทศไทยในการบริหารการพัฒนาแบ่งออกเป็น 2 ส่วนใหญ่ๆ คือ  โครงสร้างส่วนบน  ทำหน้าที่พัฒนาในการสร้างรายได้ของประเทศเพื่อให้เกิดการนำรายได้ไปสู่การแก้ไขปัญหาของพี่น้องประชาชน และโครงสร้างส่วนล่าง คือชุมชนท้องถิ่น  ซึ่งทั้งสองไม่สามารถแยกออกจากกันได้ด้วยบริบทพื้นที่  วิถีความเป็นอยู่ และมิติต่าง ๆ  ของประเทศไทย 

“วิสัยทัศน์ปี 2579 ของสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน ตั้งเป้า ‘ชุมชนท้องถิ่นเข้มแข็งเต็มพื้นที่ประเทศไทย’ จากรูปธรรมของชุมชนท้องถิ่นเข้มแข็ง  ไม่ว่าจะผ่านทั้งวิกฤติเศรษฐกิจของประเทศ การอพยพย้ายถิ่นฐาน  และปัจจุบันที่ยังต้องเผชิญกับวิกฤติโควิด-19  ชุมชนท้องถิ่นที่รอดสามารถที่จะรองรับวิกฤติต่างๆ ได้  ด้วยสิ่งที่ชุมชนท้องถิ่นเดินไปหาและลุกขึ้นมาจัดการตนเอง และเกิดการแก้ไขในพื้นที่ของตนเอง  โดยมีระบบงบประมาณของภาครัฐช่วยเติมในบางส่วน  เช่น การทำครัวกลาง  การจัดหาหน้ากากอนามัย  การดูแลผู้คนเปราะบางในชุมชนตนเอง”  ผอ.พอช.ยกตัวอย่างการพึ่งพาตัวเองของชุมชนท้องถิ่นโดยมีรัฐหนุนเสริม  

ผังการขับเคลื่อนของขบวนองค์กรชุมชนในการแก้ไขปัญหาความยากจน

ผอ.พอช. กล่าวต่อไปว่า   ปัญหาที่เกิดจากสุขภาพ และภัยพิบัติต่าง ๆ  ตรงนี้จะเป็นตัวกระตุ้นอย่างหนึ่งที่ทำให้เกิดปัญหาความยากจน  สิ่งต่างๆ  เหล่านี้  ควรหลอมรวมการแก้ปัญหาทุกภาคส่วนร่วมกันอย่างจริงจัง  โดย พอช. เชื่อมั่นว่าสภาองค์กรชุมชนใช้เป็นพื้นที่กลางในการสร้างการอยู่ร่วมกัน  และยังมีตัวอย่างอีกหลายพื้นที่ที่ชุมชนเข้มแข็งลุกขึ้นมาจัดการตนเอง  เช่น  ‘พังงาเมืองแห่งความสุข’,  ‘รักจังสตูล’ ,  ‘อำนาจเจริญ เมืองธรรมะเกษตร’   ฯลฯ

“สิ่งที่ท้าทาย  คือ  การสร้างความเข้มแข็งให้พื้นที่  และสร้าง Empowerment  โดยชุมชน   ทั้งระบบคิด  ระบบวิชาการ  เติมเต็มให้กลไกเกิดการขับเคลื่อน  โดยชุมชนท้องถิ่นและภาคี  รวมทั้งการให้ความสำคัญกับรัฐบาลที่ใส่ทรัพยากรไปเป็นฐาน  และขอเชิญชวนให้ทุกภาคส่วนพร้อมร่วมใจบูรณาการการแก้ไขปัญหาความยากจนและของประเทศ โดย พอช.ยินดีเป็นส่วนหนึ่งของเรื่องนี้”  ผอ.พอช.กล่าวย้ำ

อย่างไรก็ตาม  นอกจากการนำเสนอของ ผอ.พอช.แล้ว   ยังมีความคิดเห็นจากวิทยากรคนอื่นๆ   เช่น   การให้ความสำคัญกับข้อมูลผู้มีรายได้น้อย  การชี้เป้าครัวเรือนในระดับพื้นที่ครัวเรือน  ตำบล  และจังหวัด   โดยเน้นให้เกิดการบูรณาการร่วมทุกหน่วยงาน  การปรับระบบวิธีความคิดของคนในชุมชน   เน้นสร้างนวัตกรรมชุมชน  การมองแนวขวาง  การมองแนวดิ่ง  รวมทั้งเน้นการพัฒนาจากฐานล่างสู่ฐานบน   ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงระดับชุมชน  สังคม  และประเทศ 

นอกจากนี้ยังมีการเสวนาเรื่องภูมิทัศน์แก้หนี้แก้จน,  ปัญหาความยากจนและหนี้ครัวเรือน  และกรอบการพัฒนาอย่างยั่งยืน  เพื่อสร้างความเข้าใจสถานการณ์  และค้นหาทางออกความเป็นไปได้  รวมถึงความต้องการของประชาชนเพื่อหาแนวทางการแก้ไขปัญหาความยากจนและปัญหาหนี้สินครัวเรือนไทย  เพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลงทางสังคมในทุกระดับ

ผอ.พอช.ให้สัมภาษณ์ไทยพีบีเอส

รายงานโดย  พิชยาภรณ์  หาญวณิชานนท์  เจ้าหน้าที่บริหารงานข้อมูลอาวุโส  สำนักผู้อำนวยการ สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน)