
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) จัดเวทีการประชุม Forum สุขภาพคนไทย 2567 เมื่อวันที่ 14 มิ.ย. 2567 ที่อาคารศูนย์เรียนรู้สุขภาวะ ซึ่งภายในงานมีการนำเสนอข้อมูล 11 ตัวชี้วัด เรื่องเทคโนโลยีดิจิทัลกับสุขภาพคนไทยในมิติต่างๆ 10 สถานการณ์เด่นทางสุขภาพปี 2567 พร้อมเรื่องพิเศษประจำฉบับคือ "ความเครียด ภัยเงียบของสังคมไทย" ซึ่งปรากฏว่า คนไทยเป็นโรคซึมเศร้าฆ่าตัวตายจากปัญหาสุขภาพจิตมากกว่า 3 แสนคน ต่างคนต่างวัยต่างเตรียดที่แตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับปัจจัยการเลี้ยงดูของครอบครัว พื้นฐานของอารมณ์ในการแก้ไขปัญหา กลุ่มอายุที่ฆ่าตัวตายสูงสุดคือ 15-34 ปี ความเงียบของความเครียดจะสู้หรือจะหนีเหตุแห่งปัญหา และอารมณ์...

ดร.นพ.ไพโรจน์ เสาน่วม รองผู้จัดการ สสส. เปิดการประชุม Forum สุขภาพคนไทย 2567 “ความเครียด" ภัยเงียบของสังคมไทย โดยระบุว่า สสส.จัดทำรายงานสุขภาพคนไทยมาตั้งแต่ปี 2546 ตามแผนพัฒนาระบบ และกลไกสนับสนุนเพื่อการสร้างเสริมสุขภาพ ที่มุ่งจัดทำงานวิจัย ผลงานวิชาการ และนวัตกรรม เพื่อสนับสนุนการทำงานสร้างเสริมสุขภาพตามทิศทาง และเป้าหมายกองทุนฯ ระยะ 10 ปี หนุนเสริมการนำผลงานเหล่านี้ไปใช้ประโยชน์จริง และเห็นผลลัพธ์อย่างเป็นรูปธรรม โดยรายงานสุขภาพคนไทยเป็นรายงานประจำปี ที่รวบรวมบทวิเคราะห์ประเด็นสำคัญด้านสุขภาพที่ทันต่อเหตุการณ์ของแต่ละปี เกี่ยวข้องกับสุขภาพของคนไทยที่กำลังเกิดขึ้น หรือมีแนวโน้มเป็นเรื่องสำคัญของประเทศ
“การเปิดตัวหนังสือรายงานสุขภาพคนไทยเพื่อทบทวนสถานการณ์สุขภาพ ปัจจัยสังคมกำหนดสุขภาพส่งผลกระทบต่อตัวเราและสังคม อ่านแล้วได้รับความรู้นำไปใช้เป็นเอกสารอ้างอิงได้ รวมถึงใช้ในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมกำหนดนโยบายในมุมกว้างต่อไปด้วย ไม่มีใครไม่เคยเครียด เราเจอความเครียดในชีวิตประจำวันกันทุกคน เราต้องปรับตัวมีวิธีจัดการกับความเครียด เหมือนกรณีที่เกิดไฟไหม้ยังเอ้อระเหยไม่วิ่งไม่หนี ก็ต้องมีการพิจารณาในระดับหนึ่ง แต่ถ้าใช้พลังเยอะจนเกินไปก็ไม่ดี ย่อมมีโอกาสเจ็บไข้ได้ป่วย หากจะเปรียบเทียบเด็กๆ กำลังเล่นกัน แม่มาตามก็เครียด เด็กเข้าเรียน รร.อนุบาลในวันแรก เครียดกันทั้งบ้าน ครูเครียดกว่าเพื่อน แต่ครูมีเทคนิคคุ้นชินกับวิธีจัดการกับความเครียดเพื่อไม่ให้เด็กร้องไห้ เพราะครูทำงานเจอปัญหามาเยอะแล้ว”
ดร.นพ.ไพโรจน์ย้ำว่า แต่ละช่วงชีวิตของคนย่อมเผชิญกับความเครียดของคนต่างวัยที่มีความแตกต่างกัน เป็นเรื่องนอกเหนือการควบคุม เราห้ามความเครียดไม่ได้ เพราะสภาพสังคมบีบคั้นทำให้เราต้องปรับตัว เราทุกคนไม่ได้ยีนดีมาแต่แรกที่จะทำให้จิตใจเข้มแข็ง วัยเลข ๕ พ่อแม่ป่วย ส่วนลูกกำลังโต งานจะรุ่งเข้าสู่ผู้บริหาร อายุขึ้นเลข ๓ เครียดแบบเลข ๓ วัยผู้สูงอายุสุขภาพมาแซงทุกเรื่อง เครียดเรื่องเงินออม ตัวเร่งสำคัญคือเรื่องเทคโนโลยี ถ้ามองในเชิงบวกเป็นการเข้าถึงได้ง่าย แต่ก็จะนำไปสู่ Fake News โอกาสสูญเสียเงินทอง เรื่องนี้ใครไม่โดนไม่รู้ คนที่ Bully คนอื่นเราต้องไม่โต้ตอบด้วยการ Bully กลับ เราต้องรู้วิธีจัดการในการเรียนรู้ที่จะปรับตัวไปด้วยกัน อย่าให้ความเครียดส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตจนเราเจ็บป่วยได้ ขณะนี้กรมสุขภาพจิตพัฒนาแพลตฟอร์ม เรามี Influencer life Coach เข้ามาช่วยเหลือเรา ให้มุมมองในการจัดการปัญหา หาสาเหตุแต่ละช่วงวัยจัดการกับความเครียด

ดร.ณัฐพันธุ์ ศุภกา รักษาการผู้อำนวยการสำนักวิชาการและนวัตกรรม สสส. เปิดเผยว่า การจัดทำรายงานสุขภาพคนไทยโดยภาพรวมมหาวิทยาลัยมหิดลและ สสส.ร่วมกันจัดทำมาแล้วมากกว่า 21 ปี ตั้งแต่ปี 2546 เป็นต้นมา ในขณะที่ สสส.จัดตั้งหน่วยงานในปี 2544 ปีนี้เป็นปีที่ 5 จัด Forum รายงานสุขภาพคนไทยจัดทำขึ้นเพื่อนำเสนอข้อมูล และประเด็นด้านสุขภาพที่สำคัญของประเทศไทยในทุกมิติ มีการนำเสนอในช่องทางที่หลากหลายบนแพลตฟอร์มออนไลน์ สามารถเข้าถึงได้ง่ายในยุคดิจิทัล เพื่อสร้างความรับรู้และตระหนักไปในวงกว้าง ต่อประเด็นที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพคนไทย รวมทั้งบทวิเคราะห์ในประเด็นต่างๆ จะช่วยสนับสนุนให้เกิดการขับเคลื่อนนโยบาย รวมถึงให้ข้อเสนอแนะแนวทางแก้ไขปัญหา โดยมุ่งหวังให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำรายงานสุขภาพคนไทยปี 2567 ไปใช้ประโยชน์ ทั้งการพัฒนากำหนดนโยบาย ติดตามหรือขับเคลื่อนงานสร้างเสริมสุขภาพ ที่สอดคล้องกับสถานการณ์สุขภาพของคนไทย
“รูปแบบ 11 ตัวชี้วัดสุขภาพคนไทยที่เกี่ยวกับเทคโนโลยีมีทั้งข้อดีและโทษ ความเครียดเป็นสิ่งที่ซ่อนอยู่ภายใต้ภูเขาน้ำแข็งจะเกิดขึ้นในอนาคต เข้ามาเยือนสังคมไทย ท่ามกลางความเงียบและเทคโนโลยีทำให้เกิดความเครียด การพูดในเรื่องเดียวกันมีเนื้อหาที่เชื่อมโยงกันอยู่ ทั้งแนวกว้างและแนวลึก บางเรื่องเป็นตัวชี้วัดเทรนด์อนาคตเกิดเป็นเหตุการณ์จริงในหน้าข่าวที่ปรากฎอย่างเป็นจริงด้วย กลุ่มภาคีเครือข่ายขับเคลื่อนชี้ประเด็นในการทำงาน โดยเฉพาะเรื่องภัยคุกคาม สิทธิบัตรรับมือกับการเปลี่ยนแปลงบนโลกดิจิทัล ทีมรายงานสุขภาพคนไทยทำงานกันตลอดทั้งปี” ดร.ณัฐพันธุ์ตั้งข้อสังเกต

รศ.ดร.เฉลิมพล แจ่มจันทร์ ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล และหัวหน้าโครงการจัดทำรายงานสุขภาพคนไทย ปี 2567ชี้แจงว่า ตัวชี้วัด 2567 นำเสนอสถิติในประเด็น “เทคโนโลยีดิจิทัลกับสุขภาพคนไทย” ทั้งหมด 11 ตัวชี้วัด ที่สะท้อนว่าเทคโนโลยีถูกนำมาใช้ในทุกมิติของการดำเนินชีวิต โดยพฤติกรรมการใช้อินเทอร์เน็ตเข้ามามีบทบาทกับวิถีชีวิตคนไทยทุกกลุ่มวัยอย่างมาก ได้แก่ ด้านสุขภาพของประชาชน ด้านผู้ให้บริการ ด้านระบบสาธารณสุข ด้านบริการข้อมูลสุขภาพ ด้านคุณภาพความเป็นอยู่ ด้านการทำงานในรูปแบบ Work From Home ด้านการศึกษาที่ควรส่งเสริมการเข้าถึงอินเทอร์เน็ตทุกภูมิภาค ด้านสื่อสังคมออนไลน์ที่ควรจับตาพฤติกรรมการใช้อินเทอร์เน็ตของเยาวชนอายุ 6-24 ปี ที่ใช้สื่อสังคมออนไลน์มากที่สุด และทุกกลุ่มวัยที่ใช้สื่อสังคมออนไลน์เกือบทุกวัน เฉลี่ยใช้อินเทอร์เน็ต 7 ชั่วโมง 4 นาทีต่อวัน ด้านวิถีชีวิต ด้านการตลาดดิจิทัลที่กลุ่มเด็กและเยาวชนพบเห็นโฆษณาชักชวนให้เล่นพนันออนไลน์ และด้านการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อสร้างเสริมสุขภาพ

รศ.ดร.ภูเบศร์ สมุทรจักร สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล เปิดเผยว่า เรื่องพิเศษฉบับนี้ คือ "ความเครียด" จากสถิติและข้อมูลจากแหล่งต่าง ๆ เป็นไปในทางเดียวกันว่า คนไทยเครียดมากขึ้น ข้อมูลจากสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ระบุว่า คนไทยเป็นโรคซึมเศร้าและมีการฆ่าตัวตายจากปัญหาสุขภาพจิตเพิ่มขึ้นจากปี 2563 มี 355,537 คน เพิ่มเป็น 358,267 คน ในปี 2564 หรือเพิ่มขึ้น 2,730 คน อัตราการฆ่าตัวตายสำเร็จปี 2563 อยู่ที่ 5-6 ต่อประชากรแสนคน เพิ่มเป็น 7.4 ต่อประชากรแสนคน ในปี 2564 กลุ่มอายุที่ฆ่าตัวตายมากที่สุดคือ 15-34 ปี ขณะที่ข้อมูลกรมสุขภาพจิตเมื่อเดือนมีนาคม 2565 พบว่า ประชาชนมีความเครียดสูงขึ้น 2.1 เท่า โรคซึมเศร้าเพิ่มขึ้น 4.8 เท่า เสี่ยงต่อการฆ่าตัวตายถึง 5.9 เท่า โดยส่วนใหญ่คนมุ่งดับอารมณ์แห่งความเครียดด้วยวิธีต่างๆ แต่ไม่ได้มุ่งค้นหาสาเหตุหรือทางแก้เหตุ เช่น การใช้ความรุนแรง การเบี่ยงเบนความสนใจของตนเอง ที่อาจนำไปสู่ผลกระทบสุขภาพ อย่างการติดบุหรี่ เหล้า หรือใช้สารเสพติด
รศ.ดร.ภูเบศร์ชี้แจงว่า คนแต่ละช่วงวัยมีต้นเหตุความเครียดแตกต่างกันไป แต่โดยทั่วไปจะไม่แตกต่างมากนัก 1.วัยเด็กเป็นเรื่องการเรียน ความสัมพันธ์กับพ่อแม่ และการคบเพื่อน 2.วัยทำงานเป็นเรื่องสร้างฐานะ สร้างครอบครัว และดูแลคนในครอบครัว โดยพบปัญหาเสี่ยงหมดไฟ 57% หมดไฟ 12% 3.วัยสูงอายุเป็นเรื่องสุขภาพ การเงิน และความโดดเดี่ยว ซึ่งการเปลี่ยนแปลงและความบีบคั้นทางเศรษฐกิจและสังคมในปัจจุบัน ทำให้คนดิ้นรน เปรียบเทียบ แก่งแย่ง ช่วงชิง และเบียดเบียนกันมากขึ้น เป็นสิ่งเร้าภายนอกที่สุมให้อุณหภูมิความเครียดภายในสะสมสูงขึ้น จนกลายเป็นภาวะเรื้อรังของสังคมในศตวรรษที่ 21 ทั้งที่โลกเจริญด้วยเศรษฐกิจและเทคโนโลยีที่ทำให้ทุกอย่างสะดวกสบาย
“การฟื้นสภาพ (resilience) ด้านจิตใจเป็นทักษะสำคัญที่ทุกคนต้องได้รับการฝึกฝน การพัฒนาจิตวิทยาเชิงบวก เพื่อสร้างความมั่นใจในการแก้ไขและควบคุมสถานการณ์ที่เกิดขึ้น การมีมุมมองในทางสร้างสรรค์ หรือชี้ให้เห็นถึงด้านดีของการมีความเครียดในระดับที่เหมาะสม จะทำให้คนพยายามแก้ปัญหา รวมถึงควรมีการปลูกฝังกรอบแนวคิดแบบเติบโต (growth mindset) เพื่อรับมือกับความเครียดที่จะมาในรูปแบบและระดับต่างๆ อย่างมีประสิทธิภาพและอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้” รศ.ดร.ภูเบศร์กล่าว.
สถานการณ์เด่นทางสุขภาพปี 2567
จากการวิจัยพบว่า สังคมให้ความสนใจสถานการณ์เด่นทางสุขภาพ ได้แก่
1.การกราดยิงกับแนวทางการควบคุมอาวุธปืน
2.ปัญหาแพทย์ลาออก ควรดำเนินการอย่างไร
3.สองทศวรรษของบัตรทอง : การขยายสิทธิประโยชน์แบบจัดหนักจัดเต็ม
4.การพนันออนไลน์ กับดักเยาวชนและคนหนุ่มสาว
5.เกิดแล้วเกิดอีก อุบัติเหตุจากโครงการก่อสร้างขนาดใหญ่
6.มาเฟียข้ามชาติกับการแก้ไขปัญหา
7.แรงงานไทยในตะวันออกกลาง ทางสองแพร่งระหว่างความมั่งคั่งกับความมั่นคงในชีวิต
8.มลพิษทางอากาศคร่าชีวิตคนไทย 3 หมื่นคนต่อปี ถึงเวลาทวงสิทธิอากาศสะอาด
9.การถ่ายโอน รพ.สต. ไป อบจ. ความเป็นมา ปัญหาความท้าทาย และ
10.ธรรมนูญสุขภาพฉบับที่ 3 มุ่งสู่ระบบสุขภาพที่เป็นธรรม
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
เปิดฉากเวทีสัมมนาฯ ความปลอดภัยทางถนน “ศปถ.-คมนาคม-สสส.” ผนึกภาคีเครือข่าย ยกระดับถนนปลอดภัย ตั้งเป้าลดอัตราการเสียชีวิตเหลือ 12 คนต่อแสนประชากร ภายในปี 2570
วันที่ 19 พ.ย. 2569 ที่ ศูนย์การประชุม อิมแพ็ค ฟอรั่ม เมืองทองธานี ศูนย์อำนวยการความปลอดภัยทางถนน (ศปถ.) กระทรวงคมนาคม กองทุนเพื่อความปลอดภัยในการใช้รถใช้ถนน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับ กรมการขนส่งทางบก กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย กรมควบคุมโรค มูลนิธินโยบายถนนปลอดภัย
อย่ารอ..ให้สูงวัยแล้วค่อยดูแลสุขภาพ ชูยุทธศาสตร์ “สร้างนำซ่อม” ลด NCDs
ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่สังคมสูงอายุอย่างรวดเร็ว โดยโจทย์สำคัญไม่ใช่เพียงการรองรับประชากรสูงวัยที่เพิ่มขึ้น แต่คือการทำอย่างไรให้คนไทยมีอายุยืนอย่างมีคุณภาพ
25 ปี สสส. นวัตกรรมการสร้างเสริมสุขภาพ 25 ปี เปลี่ยนชีวิตทุกคนบนแผ่นดินไทย
ครบรอบ 25 ปี สสส. แสดงผลงานการขับเคลื่อนการสร้างเสริมสุขภาพ ชูความสำเร็จลด NCDs เหล้า-บุหรี่-อุบัติเหตุ ซึ่งทุกผลลัพธ์พิสูจน์ความคุ้มค่า
สสส.โชว์ผลงานปี 2567-2568 สร้างผลลัพธ์สุขภาวะรอบด้าน สส.รัฐบาล-ฝ่ายค้าน ร่วมชื่นชมผลงาน ประสานเสียงค้านแก้กฎหมายที่มารายได้กองทุน หวั่นกลไกป้องกันโรคถูกทำลาย 'อภิสิทธิ์' ยันวินัยการเงินการคลังแค่ข้ออ้าง
ในการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ครั้งที่ 24 (สมัยสามัญประจำปีครั้งที่ 2) วาระรายงานประจำปี 2567-2568 สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) นพ.พงศ์เทพ วงศ์วัชรไพบูลย์ ผู้จัดการกองทุน สสส. เป็นผู้ชี้แจง กล่าวถึงการขับเคลื่อนงานสร้างเสริมสุขภาพ 23 ผลงานเด่น ครอบคลุมการลดปัจจัยเสี่ยงทางสุขภาพ สร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาวะ และลดความเหลื่อมล้ำด้านสุขภาพ มีผลงานเป็นรูปธรรม
'สสส.' แจงปมฝ่ายการเมืองของบ ยัน 510 ล้านกระจายลงจังหวัด
ผู้จัดการกองทุน สสส. แจงกลางสภาฯ หลัง 'สาทิตย์' จี้ถามปมฝ่ายการเมืองของบ ยืนยันไม่ใช่การร้องขอจากฝ่ายการเมือง แ
'สาทิตย์' ปูดปมแก้กฎหมาย สสส. นักการเมืองขอเงินพันล้านไม่สำเร็จ
สภาฯ ถกรายงาน สสส. 'สาทิตย์' เปิดปมข่าวลือนักการเมืองระดับสูงฝ่ายรัฐบาลและกระทรวงสาธารณสุขขอเงินรวมกว่า 1,000 ล้านบ

