ประเทศไทยกำลังเผชิญ “วิกฤตการศึกษา” ที่ยืดเยื้อมานาน เด็กไทยเรียนหนัก แต่ยังถูกจัดอันดับ “คิดวิเคราะห์ไม่เป็น” อยู่ท้ายตารางโลก ครูถูกบังคับให้สอน เพื่อสอบ ผู้เรียนกลายเป็นเหยื่อของตำราและข้อสอบซ้ำซาก ในขณะที่ประเทศคู่แข่งในภูมิภาคเร่งพัฒนาไปข้างหน้าไม่หยุด
แต่ท่ามกลางภาพสิ้นหวังนั้น… กลับมีโรงเรียนเอกชนการกุศลเล็ก ๆ ในจังหวัดราชบุรี ที่ลุกขึ้นมาเป็นหมุดหมายทางประวัติศาสตร์ของการศึกษาไทย
- โรงเรียนสอนภาษาจีน เจี้ยไช้
MOU ประวัติศาสตร์ : เมื่อเจี้ยไช้จับมือ พว.
วันที่ 29 กันยายน 2568 ที่ห้องประชุมโรงเรียนเจี้ยไช้ ได้มีพิธีลงนามบันทึก ความเข้าใจ ความร่วมมือทางวิชาการ (MOU) ระหว่างโรงเรียนเจี้ยไช้ กับ สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) โดยมี นายมาโนชญ์ อรรฆภัทรโฆษิต ผู้อำนวยการโรงเรียนเจี้ยไช้ และ ดร.ศักดิ์สิน โรจน์สราญรมย์ ประธานกรรมการบริหาร พว. ร่วมลงนามอย่างเป็นทางการ
ข้อตกลงนี้ไม่ใช่แค่เอกสาร แต่คือ คำประกาศว่าจะปฏิวัติการเรียนรู้ในห้องเรียน ด้วยเครื่องมือที่ชื่อว่า Active Learning GPAS 5 Steps
เสียงสะท้านระบบเดิมจาก “เจี้ยไช้”
ผอ.มาโนชญ์ กล่าวในพิธีลงนามว่า
”เจี้ยไช้เป็นโรงเรียนการกุศลที่ไม่เก็บค่าเล่าเรียน แต่เราไม่หยุดเพียงการให้โอกาส เราจะสร้างเด็กที่เก่ง ดี และเป็นนวัตกรแห่งศตวรรษที่ 21 ผ่านการเรียนรู้ที่เชื่อมโยงกับโลกจริง”
เขาชี้ชัดว่า โรงเรียนจะไม่ปล่อยให้เด็กเป็นเพียงผู้ท่องจำ แต่จะออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ที่ให้เด็กลงมือทำจริง เช่น โครงงาน การวิจัยย่อย หรือการเรียนรู้ จากสถานการณ์จริง (Experiential Learning) ควบคู่กับการปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรม และการกำกับตนเอง
พว. ย้ำ : “นี่คือการจุดไฟใหม่ให้การศึกษาไทย”
ด้าน ดร.ศักดิ์สิน โรจน์สราญรมย์ จาก พว. กล่าวว่า
“นี่ไม่ใช่ MOU ธรรมดา แต่คือการปลุกการศึกษาไทยที่กำลังหลับใหล เจี้ยไช้พิสูจน์ว่า แม้จะเป็นโรงเรียนการกุศลเล็ก ๆ ก็สามารถเป็นต้นแบบ Active Learning ได้จริง พว.พร้อมสนับสนุนทุกมิติ ทั้งครู บุคลากร และกระบวนการเรียนรู้ เพื่อทำให้สิ่งนี้เกิดขึ้นจริง”
GPAS 5 Steps : เครื่องยนต์ของการเปลี่ยนแปลง
หัวใจของความร่วมมือครั้งนี้ คือ กระบวนการคิดขั้นสูงเชิงระบบ GPAS 5 Steps ซึ่งถูกนำมาเป็นกลไกหลักในการออกแบบการเรียนรู้
1. Gathering – การรวบรวมข้อมูล
ผู้เรียนไม่เริ่มจากการท่องจำ แต่ฝึกค้นคว้า รวบรวมข้อมูลจากหลายแหล่ง ทั้งจากห้องเรียน โลกออนไลน์ หรือชีวิตจริง
2. Processing – การคิดวิเคราะห์
เด็กจะถูกฝึกให้คัดกรอง แยกแยะ และเชื่อมโยงข้อมูล ไม่ใช่แค่จำ แต่เข้าใจ แก่นของปัญหา และสรุปความรู้ ความคิดรวบยอด
3. Applying and Constructing the Knowledge – การประยุกต์ใช้และสร้างองค์ความรู้กับคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม สรุปเป็นองค์ความรู้โดยหลอมรวมความคิดรวบยอดผู้เรียนต้องนำสิ่งที่เข้าใจไปใช้จริง หรือสร้างเป็นองค์ความรู้ใหม่ ผ่านชิ้นงานหรือโครงงาน
4. Applying the Communication Skill – การนำองค์ความรู้และผลผลิตมาสื่อสารและนำเสนอ
เด็กไม่เพียงทำได้ แต่ต้องสื่อสารความคิดอย่างมีประสิทธิภาพ ฝึกการนำเสนอ การเขียนรายงาน หรือการทำสื่อสารสร้างสรรค์
5. Self-Regulating – การกำกับตนเอง
ขั้นตอนสูงสุด คือการที่เด็กฝึกกำกับการเรียนรู้ของตัวเอง คิดทบทวนการคิดของตัวเอง (Metacognition) — ซึ่งเป็นรากฐานของการเรียนรู้ตลอดชีวิต
วิพากษ์ : ตบหน้าระบบล้าหลัง
สิ่งที่เจี้ยไช้กำลังทำ ไม่เพียงสร้างเด็กให้เก่งขึ้น แต่ยังสะท้อนความล้มเหลวของระบบการศึกษาไทยทั้งระบบ
* โรงเรียนการกุศลเล็ก ๆ ทำได้
แล้วทำไมโรงเรียนรัฐที่มีงบประมาณมหาศาลถึงยังจมอยู่กับการสอนท่องจำ?
* เจี้ยไช้เน้น Active Learning
แต่โรงเรียนส่วนใหญ่ยังติดกับการสอนบรรยายหน้าเดียวที่เด็กนั่งฟังและจำ
*เด็กเจี้ยไช้ฝึกคิด วิเคราะห์ สร้างนวัตกรรม
ในขณะที่เด็กส่วนใหญ่ยังถูกบังคับให้ก้มหน้าท่องสูตรและติวสอบ O-NET
นี่คือการตบหน้าระบบเก่าอย่างจัง และตั้งคำถามแรง ๆ ต่อสังคม : เราจะยอมปล่อยให้อนาคตของเด็กไทยทั้งประเทศถูกล็อกไว้กับข้อสอบไปอีกนานแค่ไหน?
จุดไฟแห่งการเปลี่ยนแปลง
ความร่วมมือครั้งนี้มีกรอบเวลา 3 ปี (2568-2570) แต่สิ่งที่จะตามมาอาจยาวนานกว่านั้น เพราะนี่คือการพิสูจน์ว่า การปฏิรูปการศึกษาไม่จำเป็นต้องเริ่มจากกระทรวง หากแต่เริ่มได้จากโรงเรียนเล็ก ๆ ที่มีหัวใจใหญ่พอจะฝันและลงมือทำ
เจี้ยไช้จึงไม่ใช่เพียงโรงเรียนการกุศลที่สอนภาษาจีนฟรี แต่คือ ห้องทดลอง การปฏิรูปการศึกษาของไทย คือประกายไฟเล็ก ๆ ที่กำลังลุกโชนเพื่อเผาระบบเก่าที่ล้าหลัง และคือความหวังใหม่ที่บอกกับสังคมว่า “เด็กไทยคิดเป็นได้ ถ้าเรากล้าเปลี่ยนวิธีสอน”
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
พลิกโฉมห้องเรียน กทม.! 31 โรงเรียนผนึก พว. ปั้นครูยุค AI ขับเคลื่อน GPAS 5 Steps สร้างเด็กคิดเป็น ไม่ใช่แค่ใช้เทคโนโลยีเป็น
เปิดเกมยกระดับการศึกษากรุงเทพมหานครครั้งสำคัญ! เมื่อ 31 โรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากรุงเทพมหานคร (สพป.กทม.) ผนึกกำลังสถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) เดินหน้าปรับโฉมการเรียนรู้รับยุคปัญญาประดิษฐ์ (AI) ผ่านกระบวนการ Active Learning และการคิดขั้นสูงเชิงระบบ GPAS 5 Steps มุ่งเปลี่ยนห้องเรียนจากพื้นที่รับความรู้ สู่พื้นที่สร้างนักคิด นักแก้ปัญหา และนวัตกรรุ่นใหม่ โดยวางระบบพัฒนาตั้งแต่ผู้บริหาร ครู หลักสูตร ไปจนถึงผู้เรียน พร้อมย้ำว่า AI ต้องเป็นเครื่องมือเสริมพลังความคิด ไม่ใช่เทคโนโลยีที่คิดแทนเด็ก
ปิดฉาก 5 จังหวัดชายแดนใต้! พว. ปักธงสงขลา พลิกการศึกษาไทยทั้งระบบ ตั้งเป้า 5 ปี ก่อนขยาย GPAS 5 Steps สู่เอเชีย
สงขลา จังหวัดสุดท้ายของภารกิจพลิกโฉมการศึกษาชายแดนใต้! กระทรวงศึกษาธิการ สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน (สช.) และสถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) ผนึกเครือข่ายโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลาม ปิดท้ายการขับเคลื่อน Active Learning ด้วยกระบวนการคิดขั้นสูงเชิงระบบ GPAS 5 Steps ในพื้นที่ 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ พร้อมประกาศเป้าหมายยกระดับคุณภาพการเรียนรู้จากห้องเรียนสู่การเปลี่ยนแปลงทั้งระบบ ก่อนต่อยอดองค์ความรู้สู่ระดับนานาชาติ
พว.ปักหมุดปัตตานี ดัน Active Learning เปลี่ยนเด็กจาก 'จำเพื่อสอบ' สู่ 'คิดเป็น' ชี้ถ้าพื้นฐานการเรียนรู้แข็งแรง PISA-O-NET-สอบเข้า ไม่ใช่โจทย์ใหญ่
จากห้องเรียนที่เด็กต้อง “จำให้ได้เพื่อไปสอบ” สู่การสร้างเด็กที่ “คิดเป็นและใช้ความรู้เป็น” กำลังเป็นโจทย์ใหญ่ของการศึกษาไทย เมื่อสถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ หรือ พว. เดินหน้าขับเคลื่อน Active Learning ด้วยกระบวนการคิดขั้นสูงเชิงระบบ GPAS 5 Steps ลงสู่จังหวัดปัตตานี หวังยกระดับคุณภาพการเรียนรู้ของเด็กชายแดนใต้ให้ก้าวข้ามข้อจำกัดทั้งด้านพื้นที่ ทรัพยากร และรูปแบบการเรียนการสอนแบบเดิม
'พลิกห้องเรียนชายแดนใต้' พัฒนาครูกว่า 2,000 คนใน 5 จังหวัด ดัน Active Learning-GPAS 5 Steps เปลี่ยนเด็กจาก 'ผู้รับ' สู่ 'ผู้สร้างความรู้'
พว.ผนึกเครือข่ายโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลาม เดินหน้าพัฒนาครู 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้กว่า 2,000 คน นำกระบวนการ Active Learning – GPAS 5 Steps เข้าสู่ห้องเรียน เน้นเปลี่ยนเด็กจาก “ผู้รับความรู้” เป็น “ผู้สร้างความรู้”
พลิกห้องเรียนนราธิวาส สร้างคนแห่งอนาคต “ศธ.–พว.” เดินหน้าวันที่ 2 ปั้นครูชายแดนใต้ รับโลก AI ด้วย Active Learning GPAS 5 Steps
การลงพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ วันที่ 2 ของกระทรวงศึกษาธิการ ร่วมกับสถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.)
“เสียงจากเขาใหญ่” เขย่าวงการศึกษาไทย : Active Learning–GPAS 5 Steps ต้องสร้างเด็ก “คิดเป็น” ก่อนใช้ AI คิดแทน
ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของโลก AI คำถามสำคัญของการศึกษาไทยอาจไม่ใช่อีกต่อไปว่า “โรงเรียนใช้ AI แล้วหรือยัง” แต่คือ ก่อนจะให้ AI ช่วยคิด เราสร้างเด็กให้คิดด้วยตัวเองเป็นแล้วหรือยัง