ท่ามกลางกลิ่นคละคลุ้งของสงครามยูเครน ก็มีเสียงกระซิบกระซาบถึง “ความหวังเล็กๆ” ว่าอาจจะมีช่องทางของการเจรจาเพื่อนำไปสู่การหยุดยิงและสันติภาพ

ผมฟังคำปราศรัยของประธานาธิบดีปูตินของรัสเซียและเซเลนสกีของยูเครนเมื่อคืนวันพุธ แล้วอยากเห็นสองคนนี้มาดีเบตให้ชาวโลกได้ตัดสินว่า “สูตรสันติภาพ” ควรจะเป็นอย่างไร

มีคนถามผมว่า “มาตรา 5 ของ NATO” ที่มีการกล่าวถึงบ่อยๆ ในช่วงสงครามยูเครนนี้คืออะไร และมีผลอย่างไรกับการรุกรานยูเครนของรัสเซีย

พอประธานาธิบดีเกาหลีใต้คนใหม่ “ยุน ซุก-ยอล” ประกาศว่าเกาหลีเหนือคือ “ศัตรูหลัก” ของประเทศ และเตรียมใช้ระบบสกัดขีปนาวุธโจมตีทางเหนือก่อน (pre-emptive strike) หากจำเป็น…ผมก็เห็นภาพของความตึงเครียดในระดับโลกขึ้นมาทันที

เมื่อรัสเซียถล่มเมืองยูเครนทางตะวันตกที่อยู่ใกล้โปแลนด์ซึ่งเป็นสมาชิก NATO เมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมา ก็ย่อมทำให้เกิดความวิตกกังวลว่าสงครามจะขยายวงไปยังเพื่อนบ้าน

วันนี้วันจันทร์ที่ 14 มีนาคม 2565 เป็นวันที่ 19 ของสงครามยูเครนนับตั้งแต่ประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูตินตัดสินใจส่งทหารเข้ายึดเพื่อนบ้านด้านตะวันตก

เมื่อวานผมเขียนถึงเหตุผลที่ผู้แทนถาวรของจีนประจำสหประชาชาติ “จาง จวิน” อธิบายถึงการตัดสินใจของปักกิ่งที่ “งดออกเสียง” ในมติประณามรัสเซียกรณีบุกยูเครน

จุดยืนของจีนกรณีรัสเซียบุกยูเครนมีหลายประเด็นที่น่าสนใจ เพราะจะทำให้มองเห็นอนาคตความสัมพันธ์ระหว่างมอสโกกับปักกิ่งอย่างมีนัยสำคัญ

คนไทยที่ติดตามข่าวสงครามยูเครนแบ่งเป็น 2 กลุ่มใหญ่…กลุ่มแรกเชียร์ปูติน กลุ่มหลังชื่นชมเซเลนสกี

ผู้นำยูเครนเรียกร้องให้โลกตะวันตกประกาศ “เขตห้ามบิน” (No-Fly Zone หรือ NFZ) เหนือน่านฟ้าของเขาเพื่อสกัดเครื่องบินรัสเซีย แต่ NATO บอกว่าไม่อาจจะทำตามข้อเรียกร้องนั้นได้

ประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน ของรัสเซีย อาจจะสามารถชนะศึกภาคพื้นดินด้วยการยึดพื้นที่ของยูเครนให้มากที่สุด ก่อนจะเจรจาเพื่อต่อรองกับฝ่ายตะวันตก

จีนรู้ล่วงหน้าไหมว่ารัสเซียจะบุกยูเครน? ถ้าไม่รู้ก่อน แปลกใจไหม?

พันธมิตรสหรัฐและตะวันตกประกาศคว่ำบาตรธนาคารกลางของรัสเซีย และตัดธนาคารรัสเซียบางส่วนออกจากระบบการชำระเงินทั่วโลกของ SWIFT

พอผมได้ยินรัฐมนตรีต่างประเทศของรัสเซีย Sergey Lavrov พูดประโยคนี้ก็พลอยหนาวไปด้วย

สงครามรัสเซียบุกยูเครนครั้งนี้มีความน่าทึ่งน่าศึกษามากมายหลายประการ

ท่าทีของจีนต่อกรณีรัสเซียรุกเข้าทางตะวันออกของยูเครนน่าสนใจเป็นพิเศษ เพราะแม้ว่าด้านหนึ่งปักกิ่งจะยืนเคียงข้างมอสโกในภาพรวม แต่ในรายละเอียดนั้นมีหลายประเด็นที่จีนอาจจะไม่ได้มีจุดยืนที่แนบแน่นกับรัสเซียเสมอไป

ภาพนี้เซเลนสกีเจอปูตินเป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ 9 ธันวาคม 2019 ที่กรุงปารีส

การที่ประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน ตัดสินใจสั่งทหารเข้าบุกยูเครนครั้งนี้มีความเห็นจากด้านที่เข้าใจวิธีคิดวิเคราะห์ของผู้มีอำนาจในรัสเซียว่าเป็นความผิดของ NATO เองที่ขยายสมาชิกมาประชิดติดรัสเซียจนทำให้ปูตินต้องเปิดศึก

ตอนแรกที่มีการเปิดเผย “ข่าวกรองตะวันตก” ฟันธงว่าประธานาธิบดีปูตินบุกยูเครนแน่ คนจำนวนไม่น้อยไม่เชื่อ เพราะตีความว่าเป็นการ “ปั่นข่าว” ของฝ่ายตะวันตกมากกว่า

มีคนถามว่าวิกฤตยูเครนเกี่ยวข้องกับไต้หวันอย่างไร?