'อาจารย์อุ๋ย' เจาะลึกสส.ปชน.พัวพันเทรด Forex ชี้จุดตาย 'ฟอกเงิน' ต่างจากแชร์ลูกโซ่ Forex-3D

'อาจารย์อุ๋ย-ประพฤติ'เจาะปมร้อน สส.ปชน.พัวพันเทรด Forex! กางกฎหมายเคลียร์ชัด ชี้จุดตาย ‘ฟอกเงิน’ ต่างจากแชร์ลูกโซ่ Forex-3D อย่างไร

24มิ.ย.2569 - นายประพฤติ ฉัตรประภาชัย หรือ อาจารย์อุ๋ย นักวิชาการด้านกฎหมายและนักวิเคราะห์การเมืองระหว่างประเทศ โพสต์เฟซบุ๊ก กรณี นายภาวุธ พงษ์วิทยภานุ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน(ปชน.)พัวพันเทรด Forex ว่า
.
ขณะนี้สังคมไทยกำลังตกอยู่ในความสับสนอย่างหนักจากข่าวคราวของ สส. พรรคดัง ที่มีเส้นทางการเงินเชื่อมโยงกับเครือข่าย Forex จนเกิดคำถามขึ้นอย่างกว้างขวางว่า ตกลงแล้ว การเทรด Forex ในประเทศไทยถูกหรือผิดกฎหมายกันแน่? และเหตุใดเมื่อมีคำว่า Forex ปรากฏขึ้นเมื่อใด กรมสอบสวนคดีพิเศษ (DSI) จึงมักเข้ามาเกี่ยวข้อง รวมทั้งกรณีดังกล่าวเหมือนหรือแตกต่างจากคดีประวัติศาสตร์อย่าง Forex-3D อย่างไร ผมจะมาเคลียร์ให้ทีละประเด็น
.
1. เทรด Forex ด้วยตัวเอง ผิดกฎหมายไทยหรือไม่?
.
ต้องอธิบายก่อนว่า การที่บุคคลใช้เงินของตนเองเปิดบัญชีกับโบรกเกอร์ต่างประเทศเพื่อเก็งกำไรจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตรา โดยไม่ได้รับเงินจากผู้อื่นมาลงทุนแทน และไม่ได้ประกอบธุรกิจนายหน้าหรือชักชวนระดมทุนจากประชาชน มิได้มีบทบัญญัติทางอาญาห้ามไว้โดยตรง
.
อย่างไรก็ตาม ผู้ลงทุนยังคงต้องปฏิบัติตามกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง เช่น พระราชบัญญัติควบคุมการแลกเปลี่ยนเงิน พ.ศ. 2485 และกฎเกณฑ์ที่ออกตามกฎหมายดังกล่าว รวมทั้งมีหน้าที่เสียภาษีเงินได้ตามประมวลรัษฎากร หากมีรายได้หรือกำไรที่ต้องเสียภาษี
.
นอกจากนี้ ประเทศไทยยังไม่มีระบบการออกใบอนุญาตให้ประกอบธุรกิจโบรกเกอร์ Forex สำหรับผู้ลงทุนรายย่อยเช่นเดียวกับหลายประเทศพัฒนาแล้ว ผู้ที่เปิดบัญชีกับโบรกเกอร์ต่างประเทศจึงต้องรับความเสี่ยงด้วยตนเอง หากเกิดการฉ้อโกงหรือโบรกเกอร์ปิดกิจการ ก็อาจไม่ได้รับความคุ้มครองจากหน่วยงานกำกับดูแลของไทย
.
2. ข้อแตกต่างระหว่าง “Forex ปกติ” กับ “Forex-3D”
.
จุดตัดสำคัญที่เปลี่ยนจาก “การลงทุน” ไปสู่ “อาชญากรรมทางเศรษฐกิจ” อยู่ตรงที่ว่า การเทรด Forex ปกติ คือผู้ลงทุนใช้ความรู้ วิเคราะห์ข้อมูล และตัดสินใจซื้อขายสกุลเงินด้วยตนเองผ่านระบบออนไลน์ ผลตอบแทนขึ้นอยู่กับกลไกตลาดโลก ไม่มีบุคคลใดสามารถรับประกันผลกำไรได้อย่างแน่นอน
.
ในทางกลับกัน คดีลักษณะ Forex-3D มีพฤติการณ์สำคัญคือการชักชวนประชาชนให้นำเงินมาลงทุน โดยอ้างว่าจะมีผู้เชี่ยวชาญนำเงินไปเทรดให้ พร้อมรับประกันผลตอบแทนสูงอย่างต่อเนื่อง และมีการจ่ายผลตอบแทนจากการชักชวนสมาชิกใหม่เข้าร่วมลงทุน ซึ่งพฤติการณ์เช่นนี้อาจเข้าข่ายการกู้ยืมเงินที่เป็นการฉ้อโกงประชาชนหรือแชร์ลูกโซ่ มิใช่การลงทุน Forex ตามกลไกตลาดจริง
.
3. ดีเอสไออาจใช้กฎหมายใดดำเนินคดี?
.
หากจากการสืบสวนพบว่ามีการชักชวนประชาชนให้ร่วมลงทุนโดยอ้างผลตอบแทนสูงผิดปกติ หรือมีพฤติการณ์ระดมทุนโดยไม่ได้รับอนุญาต กฎหมายที่อาจนำมาใช้พิจารณาดำเนินคดี ได้แก่
.
1) พระราชกำหนดการกู้ยืมเงินที่เป็นการฉ้อโกงประชาชน พ.ศ. 2527
- มาตรา 4 กำหนดความผิดฐานโฆษณาหรือกระทำการใดให้ประชาชนตั้งแต่สิบคนขึ้นไปเชื่อว่าจะได้รับผลตอบแทนสูงผิดปกติ โดยรู้หรือควรรู้อยู่แล้วว่าจะต้องนำเงินของผู้ลงทุนรายใหม่มาหมุนเวียนจ่ายแก่รายเดิม หรือไม่สามารถประกอบกิจการที่ให้ผลตอบแทนดังกล่าวได้ และ มาตรา 5 กำหนดความผิดกรณีกู้ยืมเงินจากประชาชนโดยให้หรือจะให้ผลประโยชน์ตอบแทนสูงเกินอัตราที่สถาบันการเงินพึงจ่ายได้
.
2) พระราชบัญญัติสัญญาซื้อขายล่วงหน้า พ.ศ. 2546
.
-มาตรา 16 กำหนดให้การประกอบธุรกิจสัญญาซื้อขายล่วงหน้าบางประเภทต้องได้รับใบอนุญาต และมาตรา 125 กำหนดโทษแก่ผู้ประกอบธุรกิจโดยไม่ได้รับอนุญาตตามกฎหมาย
.
3) ประมวลกฎหมายอาญา
- มาตรา 343 ความผิดฐานฉ้อโกงประชาชน โดยการหลอกลวงประชาชนด้วยการแสดงข้อความอันเป็นเท็จหรือปกปิดความจริงจนผู้อื่นหลงเชื่อและส่งมอบทรัพย์สิน
.
4) พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550
- มาตรา 14 (1) กรณีนำเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ซึ่งข้อมูลคอมพิวเตอร์อันเป็นเท็จโดยประการที่น่าจะก่อให้เกิดความเสียหายแก่ประชาชน
.
อีกจุดตายสำคัญ คือกฎหมายฟอกเงิน โดยหากการกระทำที่อ้างว่าเป็นการเทรดนั้นเข้าข่ายความผิดมูลฐาน เช่น การฉ้อโกงประชาชนหรือการกู้ยืมเงินที่เป็นการฉ้อโกงประชาชน ความผิดดังกล่าวอาจเป็น “ความผิดมูลฐาน” ตาม มาตรา 3 แห่งพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน พ.ศ. 2542
.
เมื่อมีความผิดมูลฐานเกิดขึ้นแล้ว หากบุคคลใดโอน รับโอน ซุกซ่อน เปลี่ยนสภาพ หรือกระทำด้วยประการใดเกี่ยวกับทรัพย์สินที่เกี่ยวเนื่องกับการกระทำความผิด เพื่อปกปิดหรืออำพรางแหล่งที่มาของทรัพย์สิน หรือช่วยเหลือให้ผู้กระทำความผิดได้รับประโยชน์จากทรัพย์สินดังกล่าว บุคคลนั้นอาจเข้าข่ายความผิดฐานฟอกเงินตาม มาตรา 5 และต้องรับโทษตาม มาตรา 60
.
ที่สำคัญ กฎหมายฉบับนี้ยังให้อำนาจดำเนินมาตรการทางแพ่งเกี่ยวกับทรัพย์สินที่เกี่ยวเนื่องกับการกระทำความผิด โดยสามารถมีคำสั่งยึดหรืออายัดทรัพย์สินไว้ตรวจสอบได้ และหากศาลมีคำสั่งตามกระบวนการทางแพ่ง ทรัพย์สินดังกล่าวอาจตกเป็นของแผ่นดินตาม มาตรา 48 ได้ แม้คดีอาญายังไม่ถึงที่สุดก็ตาม
.
4. บริบทไทยเมื่อเปรียบเทียบกับต่างประเทศ
.
หลายประเทศพัฒนาแล้ว เช่น สหรัฐอเมริกา สหราชอาณาจักร และออสเตรเลีย เลือกใช้แนวทาง “ยอมรับและกำกับดูแล” โดยกำหนดระบบใบอนุญาตแก่ผู้ประกอบธุรกิจ Forex ภายใต้การกำกับของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง พร้อมกำหนดมาตรการคุ้มครองผู้ลงทุนและการจัดเก็บภาษีอย่างเป็นระบบ
.
ในขณะที่ประเทศไทยยังคงอยู่ในภาวะ “ไม่ห้ามโดยตรง แต่ยังไม่มีระบบกำกับดูแลธุรกิจโบรกเกอร์ Forex รายย่อยอย่างชัดเจน” ซึ่งสุญญากาศทางกฎหมายลักษณะนี้เอง กลายเป็นช่องว่างที่ผู้ไม่หวังดีสามารถนำคำว่า Forex มาใช้สร้างความน่าเชื่อถือและหลอกลวงประชาชนได้ง่ายขึ้น
.
บทสรุปส่งท้าย
.
การที่เส้นทางการเงินเชื่อมโยงไปถึง สส. หรือบุคคลสาธารณะใด ยังไม่ได้หมายความว่าบุคคลนั้นเป็นผู้กระทำความผิดหรือเป็นส่วนหนึ่งของขบวนการโดยอัตโนมัติ เพราะยังต้องพิสูจน์ข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานว่าเป็นเพียงการลงทุนส่วนบุคคล หรือมีส่วนเกี่ยวข้องกับการระดมทุนและการเคลื่อนย้ายทรัพย์สินที่เกี่ยวเนื่องกับการกระทำความผิดมูลฐาน
.
แต่สิ่งที่ประชาชนควรตระหนักคือ หากมีการชักชวนให้ลงทุนโดยรับประกันผลตอบแทนสูงอย่างต่อเนื่อง อ้างว่าจะมีผู้เชี่ยวชาญนำเงินไปเทรดให้ และมีพฤติการณ์เคลื่อนย้ายทรัพย์สินเพื่อปกปิดแหล่งที่มา พฤติการณ์ดังกล่าวอาจเข้าข่ายความผิดฐานแชร์ลูกโซ่และฟอกเงินได้ ทั้งนี้ ต้องพิจารณาตามข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานในแต่ละกรณีเป็นสำคัญ