'โจชัว หว่อง' คุกอีก 10 ปี คดีสมคบต่างชาติ ส่อถูกขังยาวถึงปี 2579

ศาลฮ่องกงพิพากษาจำคุก 'โจชัว หว่อง' นักเคลื่อนไหวเรียกร้องประชาธิปไตยชื่อดัง 10 ปี ฐานสมคบคิดกับต่างชาติตามกฎหมายความมั่นคงแห่งชาติ หลังรับสารภาพกรณีร่วมเคลื่อนไหวเรียกร้องให้นานาชาติคว่ำบาตรจีนและฮ่องกง เจ้าตัวถูกคุมขังมาเกือบ 6 ปี และเดิมมีกำหนดพ้นโทษต้นปีหน้า แต่คำพิพากษาครั้งใหม่ทำให้อาจต้องอยู่ในเรือนจำจนถึงปลายปี 2579 ขณะที่องค์กรสิทธิมนุษยชนประณามคำตัดสิน

5 พฤศจิกายน 2569 - สำนักข่าวต่างประเทศรายงานว่า ศาลสูงฮ่องกงมีคำพิพากษาจำคุกนายโจชัว หว่อง (Joshua Wong) นักเคลื่อนไหวเรียกร้องประชาธิปไตยวัย 30 ปี เป็นเวลา 10 ปี ในความผิดฐานสมคบคิดกับต่างชาติหรือองค์กรภายนอกเพื่อกระทบต่อความมั่นคงแห่งชาติ ตามกฎหมายความมั่นคงแห่งชาติที่รัฐบาลจีนบังคับใช้ในฮ่องกงตั้งแต่ปี 2563

โจชัว หว่อง เป็นหนึ่งในนักเคลื่อนไหวที่มีชื่อเสียงมากที่สุดของฮ่องกง และเคยกลายเป็นสัญลักษณ์ระดับโลกของการเรียกร้องประชาธิปไตย โดยเฉพาะการประท้วงใหญ่ที่เรียกว่า "ขบวนการร่ม" (Umbrella Movement) เมื่อปี 2557 ซึ่งเรียกร้องให้ประชาชนฮ่องกงมีสิทธิเลือกผู้นำของตนเองอย่างเป็นประชาธิปไตย

สำหรับคดีล่าสุด อัยการกล่าวหาว่า โจชัว หว่อง ร่วมสมคบคิดกับนายเนธาน ลอว์ (Nathan Law) อดีตนักเคลื่อนไหวและสมาชิกสภานิติบัญญัติฮ่องกงที่ลี้ภัยอยู่ต่างประเทศ รวมถึงบุคคลอื่น ในการเรียกร้องให้รัฐบาลและองค์กรระหว่างประเทศใช้มาตรการคว่ำบาตร ปิดล้อมทางเศรษฐกิจ หรือดำเนินมาตรการอื่นที่เป็นปฏิปักษ์ต่อรัฐบาลจีนและรัฐบาลฮ่องกง

ข้อกล่าวหาครอบคลุมการเคลื่อนไหวระหว่างเดือนกรกฎาคมถึงพฤศจิกายน 2563 ภายหลังรัฐบาลจีนประกาศใช้กฎหมายความมั่นคงแห่งชาติในฮ่องกง โดยโจชัว หว่อง ได้ให้การรับสารภาพต่อศาลเมื่อเดือนกันยายนที่ผ่านมา

ผู้พิพากษาวิลเลียม แทม (William Tam) ระบุว่า การกระทำดังกล่าวเป็นความผิดที่มีลักษณะร้ายแรงตามกฎหมายความมั่นคงแห่งชาติ โดยเห็นว่าโจชัว หว่อง และผู้ร่วมเคลื่อนไหวยังคงสนับสนุนการเรียกร้องให้ต่างชาติใช้มาตรการกดดันจีนและฮ่องกง แม้กฎหมายความมั่นคงแห่งชาติจะมีผลบังคับใช้แล้วก็ตาม

ศาลกำหนดโทษจำคุกเบื้องต้นไว้ที่ 13 ปี ก่อนลดโทษลง 3 ปี เนื่องจากจำเลยให้การรับสารภาพและมีเหตุบรรเทาโทษ จึงเหลือโทษจำคุก 10 ปี ซึ่งเป็นอัตราโทษขั้นต่ำสำหรับความผิดที่ศาลพิจารณาว่ามีลักษณะร้ายแรง

ทั้งนี้ โจชัว หว่อง ถูกคุมขังมาตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2563 จากคดีเกี่ยวกับการชุมนุมประท้วงต่อต้านรัฐบาล และต่อมาถูกพิพากษาจำคุก 4 ปี 8 เดือน เมื่อเดือนพฤศจิกายน 2567 ในคดีสมคบคิดบ่อนทำลายอำนาจรัฐ จากการมีส่วนร่วมจัดการเลือกตั้งขั้นต้นอย่างไม่เป็นทางการของฝ่ายประชาธิปไตยเมื่อปี 2563

เดิมโจชัว หว่อง มีกำหนดพ้นโทษในเดือนมกราคม 2570 แต่คำพิพากษาคดีล่าสุดทำให้ระยะเวลาคุมขังขยายออกไป โดยคาดว่าจะได้รับอิสรภาพในช่วงปลายปี 2579 หรือขณะมีอายุประมาณ 40 ปี

รายงานระบุว่า ในวันอ่านคำพิพากษา โจชัว หว่อง สวมเสื้อเชิ้ตสีน้ำเงินและแว่นตากรอบดำ เดินเข้าสู่ห้องพิจารณาคดีด้วยท่าทีสงบ ก่อนพยักหน้าให้ผู้สนับสนุนที่เดินทางมาให้กำลังใจ

หลังศาลอ่านคำพิพากษา เขาได้โบกมือและกล่าวขอบคุณผู้สนับสนุน ขณะที่บางคนร้องไห้และบอกว่าจะรอวันที่เขาได้รับอิสรภาพ โดยมีตำรวจจำนวนมากรักษาความปลอดภัยบริเวณด้านนอกศาล

สำหรับประวัติของโจชัว หว่อง เขาเริ่มเป็นที่รู้จักตั้งแต่อายุ 15 ปี เมื่อเป็นแกนนำนักเรียนคัดค้านแผนการจัดการศึกษาที่ถูกวิพากษ์วิจารณ์ว่าเป็นการปลูกฝังแนวคิดทางการเมืองจากรัฐบาลจีนในปี 2555 ก่อนก้าวขึ้นเป็นหนึ่งในผู้นำขบวนการร่มเมื่อปี 2557

ต่อมาในปี 2559 เขาร่วมก่อตั้งพรรคเดโมซิสโต (Demosisto) เพื่อผลักดันสิทธิในการกำหนดอนาคตทางการเมืองของฮ่องกง และมีบทบาทในการเคลื่อนไหวเรียกร้องประชาธิปไตยครั้งใหญ่เมื่อปี 2562 รวมถึงการเดินทางไปสหรัฐอเมริกาเพื่อเรียกร้องการสนับสนุนจากนานาชาติ

อย่างไรก็ตาม ภายหลังรัฐบาลจีนประกาศใช้กฎหมายความมั่นคงแห่งชาติเมื่อวันที่ 30 มิถุนายน 2563 พรรคเดโมซิสโตได้ประกาศยุบตัว ขณะที่นักเคลื่อนไหวฝ่ายประชาธิปไตยจำนวนมากถูกดำเนินคดีหรือเดินทางออกจากฮ่องกง

การพิพากษาจำคุกโจชัว หว่องครั้งล่าสุดเกิดขึ้นท่ามกลางเสียงวิพากษ์วิจารณ์จากองค์กรสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ โดยองค์กรฮิวแมนไรต์วอตช์ (Human Rights Watch) ออกแถลงการณ์ประณามคำตัดสินว่าเป็นการลงโทษที่รุนแรงและไม่เป็นธรรม พร้อมเรียกร้องให้รัฐบาลฮ่องกงปล่อยตัวเขาโดยไม่มีเงื่อนไข

ด้านนางเอเลน เพียร์สัน (Elaine Pearson) ผู้อำนวยการฝ่ายเอเชียของฮิวแมนไรต์วอตช์ ระบุว่า การลงโทษนักเคลื่อนไหวที่เรียกร้องการเปลี่ยนแปลงทางสังคมด้วยโทษจำคุกยาวนาน สะท้อนปัญหาด้านสิทธิเสรีภาพในฮ่องกง

ขณะที่รัฐบาลจีนและทางการฮ่องกงยืนยันมาโดยตลอดว่า กฎหมายความมั่นคงแห่งชาติมีความจำเป็นต่อการฟื้นฟูความสงบเรียบร้อยและเสถียรภาพของฮ่องกง ภายหลังการประท้วงต่อต้านรัฐบาลครั้งใหญ่ในปี 2562

ทั้งนี้ คดีของโจชัว หว่อง นับเป็นอีกหนึ่งคดีสำคัญภายใต้กฎหมายความมั่นคงแห่งชาติ ต่อจากกรณีนายจิมมี ไล (Jimmy Lai) เจ้าของหนังสือพิมพ์ Apple Daily ที่ถูกศาลพิพากษาจำคุก 20 ปี เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2569 ในคดีเกี่ยวกับการสมคบคิดกับต่างชาติและความผิดด้านความมั่นคง ซึ่งได้รับความสนใจจากนานาชาติเช่นเดียวกัน.