'อาจารย์อุ๋ย' ฟาด! ซีอีโอ Nvidia พ้นเก้าอี้เซ่นข่าวฉาว สะท้อนจริยธรรมผู้นำไทย-เทศต่างกันฟ้ากับเหว

'อาจารย์อุ๋ย' ฟาด! ซีอีโอ Nvidia พ้นเก้าอี้เซ่นข่าวฉาว สะท้อนมาตรฐานยจริยธรรมของผู้นำไทย-เทศต่างกันฟ้ากับเหว เตือนสังคมชินกับความไม่ซื่อสัตย์ คอร์รัปชันไม่มีวันหมด ประเทศที่ต้องการปราบคอร์รัปชันอย่างจริงจัง ไม่อาจพึ่งพากฎหมายอาญาเพียงอย่างเดียว ต้องสร้างวัฒนธรรมที่ผู้มีอำนาจรู้จักรับผิดชอบต่อสาธารณะ
.
13พ.ย.2569 - จากกรณีข่าวสะเทือนวงการเทคโนโลยีโลก เมื่อบริษัท Nvidia ยักษ์ใหญ่ด้านชิปปัญญาประดิษฐ์ของสหรัฐอเมริกา ประกาศเมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายนว่า เจนเซน หวง (Jensen Huang) ผู้ร่วมก่อตั้งและประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ได้ลาออกจากตำแหน่งซีอีโอและกรรมการบริษัท โดยแต่งตั้ง Colette Kress ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายการเงินขึ้นรักษาการแทน ท่ามกลางข่าวอื้อฉาวเรื่องความสัมพันธ์ส่วนตัวที่ลุกลามไปสู่ข้อกังวลด้านธรรมาภิบาลและความมั่นคงของชาติ
.
นายประพฤติ ฉัตรประภาชัย หรือ “อาจารย์อุ๋ย” นักวิชาการด้านกฎหมายและการเมืองระหว่างประเทศ /สมาชิกพรรคประชาธิปัตย์ ได้แสดงความคิดเห็นว่า กรณีดังกล่าวเป็นบทเรียนสำคัญที่สะท้อนความแตกต่างระหว่างวัฒนธรรมความรับผิดชอบของผู้นำในองค์กรระดับโลกกับสังคมไทย ซึ่งยังมีปัญหาเรื่องมาตรฐานจริยธรรมของผู้มีอำนาจ โดยเฉพาะการยอมรับความรับผิดชอบต่อสาธารณะ แม้ยังไม่มีคำพิพากษาว่ากระทำผิดกฎหมายก็ตาม
.
นายประพฤติ ระบุว่า ก่อนหน้านี้ เจนเซน หวง ได้ออกมายอมรับเรื่องการนอกใจภรรยาและกล่าวขอโทษครอบครัว รวมถึงพนักงานของบริษัท ขณะที่คณะกรรมการ Nvidia ประกาศตั้งคณะกรรมการอิสระตรวจสอบข้อกังวลว่าเขาอาจตกเป็นเป้าหมายของปฏิบัติการข่าวกรองต่างชาติ แม้บริษัทยังไม่มีเหตุให้เชื่อว่าความลับทางธุรกิจหรือความมั่นคงแห่งชาติได้รับความเสียหายก็ตาม ต่อมาคณะกรรมการบริษัทได้ประกาศการพ้นตำแหน่งของเขาอย่างเป็นทางการ
.
“สิ่งที่น่าสนใจไม่ใช่เพียงเรื่องที่ซีอีโอระดับโลกมีข่าวนอกใจภรรยา แต่คือการที่เรื่องส่วนตัวสามารถกลายเป็นเรื่องขององค์กรได้ทันที เมื่อมีข้อกังวลเกี่ยวกับความไว้วางใจ ผลประโยชน์ทับซ้อน หรือความเสี่ยงต่อผู้ถือหุ้นและความมั่นคงของชาติ นี่คือประเด็นสำคัญของธรรมาภิบาลที่สังคมไทยควรนำมาพิจารณา”
.
อาจารย์อุ๋ย อธิบายว่า ในสหรัฐอเมริกา บริษัทจดทะเบียนขนาดใหญ่มีคณะกรรมการบริษัท ผู้ถือหุ้น และกลไกกำกับดูแลที่สามารถตรวจสอบพฤติกรรมของผู้บริหารได้ แม้บุคคลนั้นจะเป็นผู้ก่อตั้งบริษัทและมีผลงานโดดเด่นเพียงใดก็ตาม เพราะตำแหน่งผู้บริหารไม่ใช่สิทธิส่วนตัวที่ใครจะครอบครองได้ตลอดไป แต่เป็นความไว้วางใจที่องค์กรและผู้ถือหุ้นมอบให้
.
อย่างไรก็ตาม ต้องแยกให้ออกระหว่างการกระทำผิดศีลธรรมส่วนบุคคลกับการกระทำผิดกฎหมาย การนอกใจคู่สมรสไม่ได้หมายความว่าบุคคลนั้นเป็นคนทุจริตหรือไม่มีความสามารถในการทำงานโดยอัตโนมัติ แต่หากพฤติกรรมส่วนตัวนำไปสู่การใช้อำนาจโดยมิชอบ การเอื้อประโยชน์ การปกปิดข้อมูล หรือทำให้องค์กรตกอยู่ในความเสี่ยง ย่อมเป็นเรื่องที่คณะกรรมการบริษัทมีหน้าที่ตรวจสอบและจัดการอย่างจริงจัง
.
“ความซื่อสัตย์สุจริต หรือ Integrity ไม่ใช่แค่คำสวยหรูที่เขียนไว้ในคู่มือธรรมาภิบาล แต่เป็นรากฐานของความไว้วางใจ หากผู้บริหารมีพฤติกรรมที่ทำให้สังคมตั้งข้อสงสัยต่อความน่าเชื่อถือ สิ่งแรกที่ควรทำคือเปิดเผยข้อเท็จจริง ยอมรับการตรวจสอบ และแสดงความรับผิดชอบ ไม่ใช่อาศัยอำนาจหรือผลงานในอดีตมาเป็นเกราะป้องกันตัวเอง”
.
เมื่อหันกลับมามองประเทศไทย อาจารย์อุ๋ย เห็นว่า ปัญหาสำคัญไม่ได้อยู่ที่สังคมไทยไม่มีกฎหมายหรือหลักจริยธรรม เพราะรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย มาตรา 160(4) กำหนดให้รัฐมนตรีต้องมีความซื่อสัตย์สุจริตเป็นที่ประจักษ์ และมาตรา 160(5) กำหนดให้ไม่มีพฤติกรรมอันเป็นการฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานทางจริยธรรมอย่างร้ายแรง แต่สิ่งที่ต้องพิจารณาคือ การบังคับใช้มาตรฐานเหล่านี้มีความจริงจังและสม่ำเสมอเพียงใด
.
ในแวดวงการเมืองและธุรกิจไทย เรามักพบข้อถกเถียงเกี่ยวกับผู้มีอำนาจที่เผชิญข่าวอื้อฉาว ทั้งเรื่องความสัมพันธ์ส่วนตัว ผลประโยชน์ทับซ้อน หรือข้อกล่าวหาทุจริต แต่การแสดงความรับผิดชอบต่อสาธารณะกลับไม่เกิดขึ้นอย่างสม่ำเสมอ บางกรณีผู้ถูกกล่าวหาเลือกชี้แจงและเข้าสู่กระบวนการตรวจสอบ ขณะที่บางกรณีกลับใช้ความเงียบ อำนาจ หรือเครือข่ายทางการเมืองเป็นเครื่องมือรับมือกับกระแสวิพากษ์วิจารณ์
.
“ผมไม่ได้บอกว่าคนมีข่าวชู้สาวทุกคนต้องลาออก หรือคนที่มีปัญหาครอบครัวจะต้องเป็นคนโกง แต่ผมกำลังพูดถึงมาตรฐานความรับผิดชอบของผู้มีอำนาจ เพราะเมื่อใดที่พฤติกรรมส่วนตัวกระทบต่อความน่าเชื่อถือของตำแหน่งหรือองค์กร เรื่องนั้นย่อมไม่ใช่เรื่องส่วนตัวเพียงอย่างเดียวอีกต่อไป”
.
อาจารย์อุ๋ย กล่าวต่อว่า ปัญหาที่น่ากังวลคือวัฒนธรรมการยอมรับข้อครหาโดยไม่เรียกร้องคำอธิบายอย่างจริงจัง หากสังคมเคยชินกับการที่ผู้มีอำนาจไม่ต้องรับผิดชอบต่อพฤติกรรมที่กระทบความไว้วางใจ ก็อาจทำให้กลไกตรวจสอบอ่อนแอลง และเปิดโอกาสให้การใช้อำนาจโดยมิชอบเกิดขึ้นได้ง่ายขึ้น
.
ทั้งนี้ การนอกใจหรือการผิดศีลธรรมส่วนบุคคลไม่ใช่สาเหตุโดยตรงของการคอร์รัปชัน แต่สิ่งที่เชื่อมโยงกันคือวัฒนธรรมการไม่รับผิดชอบ การขาดความโปร่งใส และการปล่อยให้ผู้มีอำนาจอยู่เหนือการตรวจสอบ ซึ่งล้วนเป็นปัจจัยที่อาจเอื้อให้ปัญหาทุจริตดำรงอยู่ต่อไป
.
“ประเทศที่ต้องการปราบคอร์รัปชันอย่างจริงจัง ไม่อาจพึ่งพากฎหมายอาญาเพียงอย่างเดียว แต่ต้องสร้างวัฒนธรรมที่ผู้มีอำนาจรู้จักรับผิดชอบต่อสาธารณะ เพราะความรับผิดชอบทางจริยธรรมกับความรับผิดทางอาญาเป็นคนละเรื่องกัน การลาออกไม่ได้หมายความว่าเป็นคนผิด แต่หากมีเรื่องอื้อฉาวที่กระทบต่อความน่าเชื่อถือ ก็ต้องออกมาชี้แจงและแสดงความรับผิดชอบ ไม่ใช่อ้างว่ายังไม่ถูกศาลตัดสินแล้วทำเป็นไม่รู้ไม่ชี้“
.
อาจารย์อุ๋ยทิ้งท้ายว่า บทเรียนจาก Nvidia ไม่ได้หมายความว่าต่างประเทศมีมาตรฐานจริยธรรมสมบูรณ์แบบ หรือประเทศไทยไม่มีคนซื่อสัตย์ แต่สะท้อนให้เห็นความสำคัญของกลไกตรวจสอบที่ต้องทำงานได้จริง โดยไม่เลือกปฏิบัติตามฐานะ อำนาจ หรือความสำเร็จของบุคคล
.
“ตราบใดที่สังคมไทยยังยอมให้ผู้มีอำนาจใช้ตำแหน่งและผลงานเป็นเกราะกำบังความรับผิดชอบ ตราบนั้นการปราบคอร์รัปชันก็ยากจะประสบความสำเร็จ”

#จริยธรรมผู้นำต้องมาก่อน
#คอร์รัปชันต้องหมดไป
#คนมีอำนาจต้องรับผิดชอบ
#บทเรียนNvidiaสะเทือนสังคมไทย