'อัษฎางค์' มอง 'แพรรี่' พูดถูก แต่ไม่ถูกทั้งหมด และไม่ควรดูถูกความเชื่อผู้อื่น

11 ม.ค.2567 - นายอัษฎางค์ ยมนาค นักวิชาการอิสระ โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กว่า จากกระแสข่าวเรื่องที่ไพรวัลย์พูดเรื่องความเชื่อและพิธีกรรมทางศาสนา โดยส่วนตัว ผมคิดว่า ไพรวัลย์พูดถูก แต่ไม่ถูกทั้งหมด ที่ว่าไม่ถูกซะทีเดียว เนื่องจาก ควรจะเป็นการพูดในกลุ่มญาติสนิทมิตรสหาย หรือคุยกันส่วนตัว เพราะการพูดในวงกว้างอย่างในโลกโซเชียลย่อมมีการตีความไปต่างๆ นานา

นอกจากนี้ ภาษาที่ใช้สื่อสารของไพรวัลย์นั้นรุนแรง และอาจฟังเหมือนการดูถูกเหยียดหยามความศรัทธาตามความเชื่ออื่นๆ ของผู้คน เราไม่ควรดูถูกความเชื่อของผู้อื่น ศาสนาพุทธของเราไม่ยึดติดเรื่องพิธีกรรม แต่พิธีกรรมต่างๆ นั้นได้รับอิทธิพลจากศาสนาฮินดู (พราหมณ์) รวมทั้งพิธีกรรมหลายอย่างนั้นเป็นเรื่องของปริศนาธรรม

สำหรับผมเอง ผมขอสรุปสั้นๆ ว่า ”ตามหลักพุทธศาสนานั้น ทุกอย่างในโลกนี้เป็นสิ่งสมมติ เพราะฉะนั้น ถ้าทำแล้วไม่เดือดร้อนตนเองและผู้อื่น ทำแล้วสบายใจ ก็ทำได้ครับ“

”ธรรมะของพระพุทธเจ้า ไม่สามารถเข้าใจอย่างกระจ่างชัดหรือไม่สามารถบรรลุธรรมได้ด้วยการอ่านหรือการฟัง หรือพูดอีกทีได้ว่า ไม่สามารถบรรลุธรรมด้วยการใช้สมองทำความเข้าใจ แต่จะเข้าใจได้ด้วยการลงมือปฏิบัติธรรมด้วยตนเอง“

“ตอนที่พระพุทธองค์ตรัสรู้ ยังแสดงความตระหนักว่า ธรรมะที่ทรงตรัสรู้นั้นยากต่อการเข้าใจของผู้คน”
“ซึ่งมีทางเดียวเท่านั้นที่จะบรรลุธรรมหรือเข้าใจอย่างกระจ่าง คือการลงมือปฏิบัติธรรม”

เมื่อคืนได้นำคำอธิบายเรื่องพิธีกรรมทางพุทธศาสนาจากรองเจ้าอาวาสวัดบวรนิเวศวิหาร ซึ่งผมเคยบวชเรียนอยู่ที่นั่น มาลงไว้ในโพสต์ โดยความช่วยเหลือของคุณย่าน้อย แต่ยังคงมีบางคนเข้าใจคลาดเคลื่อน ผมได้นำปัญหานั้นไปปรึกษากับคุณย่าน้อย และท่านได้กลับไปปรึกษาพระอาจารย์อีกครั้ง

ซึ่งคุณย่าสรุปเนื้อหาที่ได้สนทนาธรรมกับพระอาจารย์ พระราชมุนี (ฉลอง ชลิตกิจฺโจ) ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดบวรนิเวศวิหาร ดังนี้

ท่านอาจารย์ตอบว่านั่นคือ สมมุติ อะไรจะเป็นอุบายให้ผู้ปฏิบัติน้อมไปถึงพระรัตนตรัยได้ โดยไม่ทำลายแก่นของพระพุทธศาสนา ”ย่อมทำได้“ เวลาจัดโต๊ะหมู่บูชาพระ ไม่มีดอกไม้ ได้มั้ย ”ได้“

มี ได้มั้ย ”ได้“ จัดให้ใคร ”ก็เราเองเพื่ออะไรก็แล้วแต่“ “เพื่อให้งดงาม เพื่อใจแช่มชื่น เพื่ออะไรมากมาย ล้วนแต่ เรา ทั้งสิ้น”

ว่าถึงพระวินัยนั้นท่านเน้นให้ภิกษุเป็นผู้รักษา ดุจเดียวกับแผนที่นำทาง (อุปมาให้เข้าใจในเรื่องของพระธรรมและการปฏิบัติให้ถึงเส้นชัย คือ ดับทุกข์ นั่นเอง) ในเมื่อสงฆ์หรือภิกษุ (แปลว่า ผู้ขอ) สละเรือนมาอยู่ร่วมกันเป็นสังฆะแล้ว ก็ย่อมต้องปฏิบัติตามพระวินัย

เพื่ออะไร ก็หากแก้ไขแผนที่นำทางที่ใช้แล้วประสบความสำเร็จ ต่อไปแผนที่นั้น มีใครรับรองว่า จะใช้แล้วประสบความสำเร็จหรือไม่

ฝ่ายคฤหัสถ์เองก็มีศีล ๕ มีกุศลกรรมบถ ๑๐ เป็นต้น

ข้อยกเว้นสำหรับภิกษุ เรียกว่า “กาลิก” ปรับใช้ได้ เช่น อยู่ในภูมิประเทศที่มีอากาศหนาว ก็อนุญาตให้สวมถุงเท้าได้ เป็นต้น

รายละเอียดหาอ่านได้ใน “วินัยมุข” แต่หากต้องการฟังทีละบท ที่วัดบวร ฯ ในช่วงเข้าพรรษา พระสงฆ์จะผลัดกันอ่านวินัยมุขในช่วงทำวัตรเช้า และวัตรค่ำทุกวัน

คฤหัสถ์รู้พระวินัยได้มั้ย ”ได้“ แต่รู้แล้ว ไม่ใช่เพื่อจับผิดพระ

รู้เพื่อจะได้ซาบซึ้งว่า พระธรรมและพระวินัยนั้น เป็นอะกาลิโก จริง ๆ และด้วยพระกรุณาธิคุณของพระพุทธเจ้า เราจึงมีแผนที่ ที่จะเดินให้ถึงจุดหมายที่เราต้องการได้

การปฏิบัติธรรมนั้น ท่านเน้นที่ตัวผู้ปฏิบัติเอง

สรุป

โดยส่วนตัว ผมเชื่อว่า เรื่องราวบางเรื่อง (ยกเว้น เช่น กฎหมาย คณิตศาสตร์) ไม่มีถูกและไม่มีผิด
มีแต่ถูกใจกับไม่ถูกใจ

ที่สำคัญ สิ่งต่างๆ ในโลกนี้เป็นสิ่งสมมติ

เพราะฉะนั้น ทำแล้วไม่เดือนร้อนตนเองและผู้อื่น รวมทั้งไม่เป็นการหลอกลวงผู้อื่น ก็ทำไป

อัษฎางค์ ยมนาค