นายกสมาคมวิศวกรฯ เปิดข้อสันนิษฐานสาเหตุ ‘อาคารถล่ม’ จากเหตุแผ่นดินไหว

นายกสมาคมวิศวกรโครงสร้างแห่งประเทศไทย เผยข้อสันนิษฐานสาเหตุการถล่มของอาคารจากเหตุแผ่นดินไหวในกรุงเทพฯ โดยสั่นพ้องและความผิดปกติของโครงสร้างเป็นปัจจัยสำคัญ พร้อมแนะให้ตรวจสอบวัสดุและการออกแบบอาคารที่ต้องต้านแผ่นดินไหวอย่างเข้มงวด

29 มีนาคม 2568 - จากเหตุการณ์แผ่นดินไหวที่เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 28 มีนาคม 2568 ซึ่งมีศูนย์กลางที่ประเทศเมียนมา และมีการรับรู้แรงสั่นสะเทือนในกรุงเทพมหานคร ส่งผลให้อาคารกำลังก่อสร้างหลังหนึ่งในพื้นที่เกิดการถล่มลงมาอย่างราบคาบ กลายเป็นที่วิพากษ์วิจารณ์ในสังคมเกี่ยวกับความปลอดภัยในการก่อสร้างอาคารสูงในเขตเมืองใหญ่

ศ.ดร. อมร พิมานมาศ นายกสมาคมวิศวกรโครงสร้างแห่งประเทศไทย และนักวิจัยจากสกสว. ได้ออกมาให้ข้อสังเกตเกี่ยวกับสาเหตุที่อาจทำให้อาคารถล่มในครั้งนี้ โดยระบุว่าในภาพจากวีดีโอมีจุดที่พังทลายสำคัญ 3 จุด ได้แก่
1. เสาชลูดชั้นล่างหักที่บริเวณกลางเสา
2. รอยต่อระหว่างพื้นไร้คานกับเสาชั้นบนเฉือนขาดในแนวดิ่ง
3. การพังที่เกิดจากปล่องลิฟต์

ทั้งนี้ ศ.ดร.อมรกล่าวว่าในทางวิศวกรรมมีแนวโน้มว่าเหตุการณ์นี้อาจเป็นผลจาก Pancake collapse หรือการถล่มในลักษณะที่แต่ละชั้นของอาคารพังลงมาแบบลำดับทอดๆ จากชั้นบนลงมาชั้นล่าง โดยไม่สามารถหยุดการถล่มได้ แม้ว่าจะยังไม่สามารถสรุปได้แน่ชัดว่า จุดเริ่มต้นของการถล่มเกิดจากจุดใด

นอกจากนี้ ศ.ดร.อมรยังได้กล่าวถึง สั่นพ้อง (resonance) ที่อาจเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้อาคารสูงเกิดการสั่นสะเทือนจนทำให้ถล่มลง โดยเฉพาะการกระทบจากแผ่นดินไหวที่มีระยะการเดินทางไกลจากเมียนมา และเกิดแผ่นดินไหวแบบคาบยาวที่กระตุ้นการสั่นสะเทือนของอาคารสูงให้เกิดการสั่นไปตามจังหวะกับชั้นดินอ่อนในกรุงเทพมหานคร

นอกจากนี้ ยังมีปัจจัยอื่นที่ควรพิจารณา เช่น การสะบัดตัวของตัวปั้นจั่นที่ติดตั้งในปล่องลิฟต์ ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อโครงสร้างอาคารที่กำลังก่อสร้าง ทำให้เกิดการพังทลายได้

ตามกฎกระทรวงแผ่นดินไหวปี 2550 และ 2564 อาคารดังกล่าวควรได้รับการออกแบบให้สามารถต้านแผ่นดินไหวได้ในระดับที่ไม่ควรเกิดเหตุการณ์ถล่มแบบนี้ ดังนั้น จำเป็นต้องมีการตรวจสอบแบบและวิธีการก่อสร้างอย่างละเอียดเพื่อหาสาเหตุที่แท้จริงของการถล่ม

อีกหนึ่งปัจจัยที่ไม่ควรละเลย คือ คุณภาพวัสดุก่อสร้าง โดยเฉพาะคอนกรีตและเหล็กเสริมว่ามีความแข็งแรงพอในการรับน้ำหนักหรือไม่ รวมถึงการใช้เหล็กเส้นที่ได้มาตรฐานและมีความเหนียวเพียงพอในการรับแรงสั่นสะเทือนจากแผ่นดินไหว.