นักวิชาการชี้ พรบ.กาสิโน ขัดรัฐธรรมนูญ

8 เม.ย. 2568 – รศ.ดร.ชิดตะวัน ชนะกุล อาจารย์ด้านเศรษฐศาสตร์และการเมือง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้กล่าวในงานเสวนา “บ่อนกาสิโนในสถานบันเทิงครบวงจร : ใครได้ใครเสีย บนเวทีคปท.”ว่า ขอบคุณทางคปท.ที่ทำหนังสือถึงมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ซึ่งทางมหาวิทยาลัยมีความยินดี เนื่องจากการทำหน้าที่ให้บริการทางวิชาการ ให้ความรู้แก่ประชาชน เป็นหน้าที่ที่สำคัญของอาจารย์และนักวิชาการ ตามพันธกิจของมหาวิทยาลัย 

ดร.ชิดตะวันกล่าวว่า โดยปกติแล้วการที่รัฐบาลประเทศใดก็แล้วแต่จะอนุญาตให้มีบ่อนกาสิโน จะต้องมีการศึกษาในทุกมิติให้ครบถ้วน ไม่ใช่เลือกนำเสนอแต่เพียงข้อดีของการมีบ่อนถูกกฎหมาย เนื่องจากในความเป็นจริง การอนุญาตให้มีแหล่งการพนันขนาดใหญ่จะก่อให้เกิดความเสียหายต่อสังคมและเศรษฐกิจอย่างร้ายแรง จนปัจจุบันหลายประเทศที่มีกาสิโนถูกกฎหมาย ได้มีแนวคิดยกเลิกการมีบ่อนกาสิโนในประเทศแล้ว เช่น ล่าสุดเมื่อต้นเดือนเมษายนที่ผ่านมา รัฐสภาประเทศสวีเดนได้มีมติเห็นชอบยกเลิกการมีบ่อนกาสิโน โดยในอดีตประเทศสวีเดนมีบ่อนกาสิโนจำนวน 4 แห่ง ใน 4 เมือง หลายปีที่ผ่านมาได้ปิดไปแล้ว 3 แห่ง ปัจจุบันเหลือเพียง 1 แห่งในกรุงสตอร์คโฮม ซึ่งรัฐสภาได้มีมติปิดแห่งสุดท้ายนี้แล้ว 

โดยดร.ชิดตะวันระบุว่า การกดดันของกลุ่มทุนกาสิโนให้เปิดบ่อนกาสิโนในประเทศเป็นเรื่องปกติ เกิดขึ้นในทุกประเทศ แต่ผู้นำประเทศที่มีความหวังดีต่อประเทศชาติ เป็นรัฐบาลของประชาชน ไม่ใช่รัฐบาลของกลุ่มทุนกาสิโนก็จะปฏิเสธ  เช่น ในภูมิภาคอาเซียน รัฐบาลอินโดนิเซียก็เผชิญกับความกดดันจากกลุ่มทุนกาสิโนอย่างต่อเนื่องให้อนุญาตให้มี Integrated Resort ที่มีบ่อนกาสิโน บนเกาะบาหลี ประเทศอินโดนิเซีย เพื่อกระตุ้นการท่องเที่ยว แต่รัฐบาลอินโดนิเซียก็ปฏิเสธ เนื่องจากการไหลบ่าเข้ามาของผีพนันจะทำลายความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรธรรมชาติ และวัฒนธรรมประเพณีอันดีงาม ซึ่งเป็นจุดขายของเกาะบาหลี รวมถึงการอนุญาตให้มีบ่อนกาสิโนจะทำลายทรัพยากรมนุษย์และภาพลักษณ์ของเกาะบาหลี 

สำหรับมาเลเซีย แม้จะมีบ่อนกาสิโนมานับแต่ปี 2512 คือ Casino de Genting ที่รัฐ Pahang และกลุ่มทุนกาสิโนกดดันรัฐบาลให้อนุญาตให้มีบ่อนกาสิโนเพิ่มขึ้น แต่รัฐบาลมาเลเซียก็ปฏิเสธแนวคิดดังกล่าว เนื่องจากการมีธุรกิจกาสิโนในประเทศก่อให้เกิดปัญหาสังคมมากมาย โดยเฉพาะการปล่อยกู้นอกระบบให้กับนักพนัน (เรียกกันว่า Ah longs) จนนำมาซึ่งการข่มขู่ กักขัง ทำร้ายร่างกายนักพนันและคนในครอบครัว เป็นเหตุให้รัฐต้องเสียงบประมาณแผ่นดินจำนวนมหาศาลในการแก้ไขเยียวยาปัญหา ดังนั้น แม้เวลาจะผ่านมาเกือบ 55 ปี แต่มาเลเซียก็มีกาสิโนแค่เพียงแห่งเดียว และมีแนวคิดจะยกเลิก ล่าสุดปี 2567 นายกรัฐมนตรี Anwar Ibrahim ระบุว่า ประเทศมาเลเซียไม่จำเป็นต้องมีกาสิโนแห่งที่สอง เพราะอุตสาหกรรมพลังงานและปัญญาประดิษฐ์ (AI) คือ สิ่งที่จะทำให้ประเทศก้าวไปข้างหน้า และรัฐบาลมาเลเซียก็มีเป้าหมายสำคัญในการสร้างทรัพยากรมนุษย์ให้มีคุณภาพ เพื่อขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศ

จึงเป็นคำถามที่สำคัญต่อรัฐบาลไทยว่า ในขณะที่ประเทศเพื่อนบ้านพยายามลดการเข้าสู่วงจรการพนันของคนในชาติ เหตุใดรัฐบาลไทยจึงจะจัดให้มีบ่อนกาสิโนเพื่อแก้ปัญหาการพนันผิดกฎหมาย เพราะรัฐบาลมีอำนาจและหน้าที่ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.2560 มาตรา 53 ในการปราบปรามสิ่งผิดกฎหมาย การละเลยไม่ดำเนินการตามอำนาจและหน้าที่ของนายกรัฐมนตรี ในการปราบปรามบ่อนพนันและการพนันออนไลน์ผิดกฎหมาย จนทำให้คนไทยกลายเป็นผีผนัน นอกจากจะเข้าฐานความผิดตามมาตรา 157 แห่งประมวลกฎหมายอาญาแล้ว ยังแสดงว่ารัฐบาลชุดนี้มีเจตนาทำลายความมั่นคงของประเทศใช่หรือไม่

สำหรับคำถามว่า ได้ไปยื่นหนังสือต่อประธานรัฐสภาและผู้นำฝ่ายค้านคือเรื่องใด มีผลเช่นใด ดร.ชิดตะวันกล่าวว่า เนื่องจากสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของพรรคฝ่ายค้านสามารถเข้าชื่อขอให้รัฐบาลจัดให้มีการทำประชามติได้ว่า ประชาชนส่วนใหญ่ต้องการให้มีบ่อนกาสิโนบนแผ่นดินไทยหรือไม่ เพราะพรรคเพื่อไทยและพรรคร่วมรัฐบาลไม่เคยชูนโยบายมีบ่อนกาสิโนบนแผ่นดินไทยในการเลือกตั้งเมื่อปี 2566 ซึ่งก็ต้องติดตามว่า ในวันที่ 9 เมษายน พรรคประชาชนจะยื่นเรื่องขอให้มีการจัดทำประชามติเพื่อฟังเสียงประชาชนหรือไม่

ดร.ชิดตะวันกล่าวตอนท้ายว่า เนื่องจากร่างพรบ.การประกอบธุรกิจสถานบันเทิงครบวงจรฉบับนี้มีหลายจุดที่ฝ่าฝืนบทบัญญัติตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.2560  เช่น มาตรา 65 เรื่องยุทธศาสตร์ชาติ ตลอดจนมาตรา 57 แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560  ซึ่งกำหนดให้พรรคการเมืองต้องรายงานนโยบายที่จะต้องมีการใช้จ่ายเงิน เพื่อให้เป็นไปตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 มาตรา 62 ซึ่งกำหนดให้เป็นหน้าที่ของรัฐต้องรักษาวินัยการเงินการคลังอย่างเคร่งครัด เพื่อให้ฐานะทางการเงินการคลังของรัฐมีเสถียรภาพและมั่นคง 

เมื่อพิจารณาร่างพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจสถานบันเทิงครบวงจร พ.ศ. …ที่ถูกบรรจุอยู่ในระเบียบวาระการประชุมของสภาผู้แทนราษฎรพบว่า มาตรา 104 กำหนดให้ “ในวาระเริ่มแรก ให้คณะรัฐมนตรีพิจารณาจัดสรรงบประมาณ เป็นเงินอุดหนุนให้แก่สำนักงาน ในการจัดจ้างพนักงานหรือลูกจ้าง เพื่อปฏิบัติงานในสำนักงานไปพลางก่อน…” จึงเป็นกรณีที่ชัดเจนว่า นโยบายการจัดตั้งธุรกิจสถานบันเทิงครบวงจรที่มีกาสิโนรวมอยู่ด้วย ต้องมีการใช้งบประมาณแผ่นดิน ดังนั้น มติคณะรัฐมนตรีที่ให้ความเห็นชอบรับหลักการร่างพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจสถานบันเทิงครบวงจร พ.ศ. … ในคราวการประชุมเมื่อวันที่ 27 มีนาคม 2568 จึงเป็นกรณีที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย เพราะไม่มีพรรคใดปฏิบัติตามที่กฎหมายกำหนด ด้วยการรายงานวงเงินงบประมาณของการมีนโยบายกาสิโนถูกกฎหมายตามมาตรา 57 แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560 ในการเลือกตั้งเมื่อปี 2566

การที่สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแต่ละคนของแต่ละพรรคการเมือง จะให้ความเห็นชอบร่างพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจสถานบันเทิงครบวงจร พ.ศ. …ที่ไม่ได้เป็นไปตามที่กฎหมายกำหนด จึงเป็นกรณีที่สมาชิกรัฐสภาไม่ปฏิบัติหน้าที่ให้เป็นไปตามรัฐธรรมนูญ กฎหมาย และหลักนิติธรรม เพื่อประโยชน์ส่วนรวมของประเทศชาติและความผาสุกของประชาชนโดยรวม เป็นการกระทำที่ฝ่าฝืนบทบัญญัติมาตรา 3 วรรค 2 ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 ซึ่งเป็นกฎหมายสูงสุดของประเทศ และย่อมเข้าข่ายเป็นกรณีเจ้าพนักงานปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ เพื่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้หนึ่งผู้ใด หรือปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่โดยทุจริต ตามมาตรา 157 แห่งประมวลกฎหมายอาญา และเนื่องจากเป็นกรณีการสมคบกันตั้งแต่ห้าคนขึ้นไป จึงอาจเข้าข่ายเป็นการกระทำความผิดฐานเป็นซ่องโจรตามมาตรา 210 แห่งประมวลกฎหมายอาญาด้วย

สำหรับในวันนี้ ผู้สื่อข่าวรายงานว่า มีตัวแทนกลุ่มคนไทยไม่เอาการพนันได้นำหนังสือเรื่อง ร่างพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจสถานบันเทิงครบวงจร พ.ศ. … ไม่ชอบด้วยรัฐธรรมนูญ พร้อมสิ่งที่ส่งมาด้วย คือ รายงานการกำหนดนโยบายพรรคการเมืองที่ต้องให้มีการจ่ายเงินตามมาตรา 57 แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560 ของพรรคเพื่อไทย ไปยื่นถึงประธานรัฐสภาเพื่อให้เวียนแจ้งหนังสือนี้ต่อสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทุกคนของทุกพรรคการเมืองเพื่อให้ทราบข้อเท็จจริงก่อนการลงมติเห็นชอบรับหลักการร่างพรบ.ฉบับนี้ในวาระ 1 ด้วย