สิ้นประธาน นปก. ‘ณัฐวุฒิ’ รำลึกอดีตผู้พิพากษา ยืนข้างประชาชนต้านรัฐประหาร

“ณัฐวุฒิ ใสยเกื้อ” เล่าเรื่องราวและความทรงจำถึง “อาจารย์มานิตย์ จิตต์จันทร์กลับ” อดีตอธิบดีศาลอาญา อดีตผู้พิพากษาศาลฎีกา และประธาน นปก. คนแรก ถ่ายทอดภาพนักกฎหมายผู้ยืนหยัดต้านรัฐประหาร เคียงข้างการต่อสู้ของประชาชน จนถึงวาระสุดท้ายของชีวิต

12 ธันวาคม 2568 - นายณัฐวุฒิ ใสยเกื้อ อดีตแกนนำเสื้อแดง เล่าเรื่องราวของนายมานิตย์ จิตต์จันทร์กลับ ผ่านเฟซบุ๊กเมื่อวานนี้ว่า อาจารย์มานิตย์ จิตต์จันทร์กลับ

หลายเดือนก่อนอาจารย์มานิตย์โทรมาว่าอยากกินอาหารใต้ ผมบอกว่าด้วยความยินดี “เบียร์ที่ร้านเย็นเจี๊ยบ” คอเบียร์อย่างอาจารย์หัวเราะตอบมาในสาย

เงียบไปอาทิตย์กว่า ผมโทรหาไม่มีคนรับ ท่านไม่ได้โทรกลับ ผมติดต่อไปเป็นระยะ อาทิตย์ สองอาทิตย์ครั้งก็ยังไม่มีคนรับ คุยกับพรรคพวกว่าเดี๋ยวไปหาอาจารย์ที่บ้าน

แต่ยังไม่ได้ไป จนวันนี้ทราบข่าวว่าท่านเดินทางไกลจากพวกเราไปแล้ว

อดีตอธิบดีศาลอาญา รัชดา อดีตผู้พิพากษาหัวหน้าคณะในศาลฎีกา ไม่น่าเชื่อว่าจะเป็นคนเดียวกับอดีตประธานแนวร่วมประชาธิปไตยขับไล่เผด็จการหรือนปก.(คนแรก) นำขบวนประชาชนต่อสู้บนท้องถนน ต้านรัฐประหาร

อาจารย์มานิตย์เป็นประธานนปก.ตัวบรรจงเต็มบรรทัด ปราศรัยด้วยกัน เดินขบวนด้วยกัน ผ่านคืนถนนมืดหน้าบ้านสี่เสาร์ เทเวศร์มาด้วยกัน

เป็นคนเด็ดเดี่ยว สู้ด้วยคาถาเดียวไม่เคยเปลี่ยน “พวกรัฐประหารคือพวกโจร กฎหมายที่ออกคือกฎหมายปลอมหรือเรียกว่ากฎโจร รัฐธรรมนูญที่คนพวกนี้ร่างคือรัฐธรรมนูญโจร” ยืนหยัดบนหลักนี้ ไม่ได้บอกผ่าน ต่อรองไม่ได้ ไม่ว่าคุยกับใครก็ต้องพูดเรื่องนี้

ตำรวจล้อมเราบนอาคารศาลอาญา อาจารย์บอกว่าไม่ต้องกลัว พวกนี้ทำตามคำสั่งคณะปฏิวัติเท่ากับเป็นสมุนโจร มันใช้กฎหมายปลอม!!

จนเขาพาไปหน้าบัลลังก์ศาลและรู้ตัวว่าต้องถูกจับส่งห้องขัง ท่านยังบอกว่า กฎหมายปลอม!!

หลายคนถูกพาตัวลงไปก่อน เหลือเพียงแกนนำรุ่นหนุ่ม 3 คนอยู่เป็นเพื่อนอาจารย์ซึ่งนั่งเกาะเก้าอี้แน่นราวกับรูปปั้น ผมเดินไปยกมือไหว้บอกว่าอาจารย์ครับเราต้องไปกับตำรวจแล้ว

“ใครไปก็ไปกูไม่ไป จะอยู่ตรงนี้แหละ มันใช้กฎหมายปลอม” ท่านลงคาถาอีกรอบ

ผมจึงเดินออกมาก่อนที่ตำรวจจะลากพวกเราออกไป ยืนรอลิฟท์อยู่ เห็นเจ้าหน้าที่เกือบสิบคนแบกอาจารย์มานิตย์ตามเรามาติดๆ

ประธานนปก.นั่งยืดอกบนเก้าอี้ตัวเดิม ขาพาดเข่าอีกข้าง เชิดหน้า ตามองมาทางผม ประมาณว่า “ให้มันรู้ซะบ้างว่าไผเป็นไผ”

ผมเคยได้ยินแต่นักการเมือง ข้าราชการหวงเก้าอี้ แต่ไม่เคยเห็นผู้ต้องหาที่ไหนยึดติดกับเก้าอี้ขนาดนี้ ตำรวจถึงกับต้องแบกไปพร้อมเก้าอี้

เช้าวันใหม่ในห้องขังแดน 1 เรือนจำพิเศษกรุงเทพฯ ผมลืมตาตื่นเห็นท่านนั่งหันหลัง ชันเข่าขึ้นข้างนึง วางแขนบนเข่าข้างนั้น แล้วเอียงคอมาวางหัวบนฝ่ามืออีกที

“เป็นไงบ้างครับอาจารย์” ผมถามแทนคำว่าอรุณสวัสดิ์

“ไอ้ห่า กฎหมายปลอมแต่มันขังจริงว่ะ” อาจารย์ท่านว่า

วันหนึ่งท่านนั่งเล่นในป้อมหลังแดน ผมนอนอ่านหนังสืออยู่ใกล้กัน ผู้ต้องขังชายฉกรรจ์ 3 คนเดินเรียงมานั่งตรงหน้า

“สวัสดีครับ จำพวกผมได้ไหมครับ ท่านเป็นคนตัดสินผมให้เข้ามาในนี้” หนึ่งในนั้นพูด

ผมผุดลุกขึ้นนั่ง กระเถิบตัวเข้าไปติดหลังอาจารย์ ตามองไปที่ทั้ง 3 คน ใจประเมินสถานการณ์

“แล้วพวกคุณทำผิดจริงหรือเปล่าล่ะ” ท่านถามเสียงนิ่ง นั่งตัวตรงมองพวกนั้น ส่วนผมนั่งตัวเกร็งอยู่ข้างหลัง

“จริงครับ พวกเราแค่อยากมาไหว้ท่าน” คนเดิมตอบ

ผมเห็นหัวใจคนมาหลายแบบ อาจารย์มานิตย์คือคนหนึ่งที่ผมยอมรับว่าของจริง ถ้าเชื่อว่าถูกต้องจะไม่เปลี่ยนไม่ถอย ยืนยันถึงที่สุด

ห้วงความขัดแย้งทางการเมืองกว่า 2 ทศวรรษที่ผ่านมา กระบวนการยุติธรรมถูกพูดถึงหลายแง่มุม แต่ผมเชื่อว่าการมีอดีตผู้พิพากษาอาวุโสระดับหัวหน้าคณะในศาลฎีกา เป็นประธานนปก.ต่อสู้กับคณะรัฐประหารเคียงข้างประชาชน คือความสง่างามประการหนึ่งในวงตุลาการ

บทบาทของอาจารย์มานิตย์บนเวทีการเมืองย่อมมีผู้เห็นต่าง แต่นี่คือการตัดสินใจอย่างยิ่งใหญ่ของคนซึ่งพิพากษาคนอื่นมาครึ่งค่อนชีวิต ที่พร้อมจะรับคำพิพากษาของสังคมด้วยการยืนหยัดในสิ่งที่เชื่อ

กราบคารวะอาจารย์มานิตย์ จิตต์จันทร์กลับ ประธานแนวร่วมประชาธิปไตยขับไล่เผด็จการ (นปก.) คนแรก

ขอดวงวิญญาณของท่านเดินท่านสู่สัมปรายภพ สงบนิรันดร์