การโต้เถียงประเด็นไต้หวันระหว่างญี่ปุ่นและจีน กระทบท่องเที่ยว การค้าหดตัว

หุ้นการท่องเที่ยวและค้าปลีกของญี่ปุ่นร่วงลง หลังจากที่จีนเตือนประชาชนให้หลีกเลี่ยงการเดินทาง เนื่องด้วยประเด็นโต้เถียงเกี่ยวกับไต้หวันจากคำพูดของนายกรัฐมนตรีหญิงโตเกียว

นายกรัฐมนตรีซานาเอะ ทาคาอิจิ ของญี่ปุ่น (Photo by Kazuhiro NOGI / AFP)

เอเอฟพีรายงาน เมื่อวันจันทร์ที่ 17 พฤศจิกายน 2568 กล่าวว่า ประเด็นคำพูดของนายกรัฐมนตรีหญิงญี่ปุ่นที่ว่าจะช่วยไต้หวันรบหากโดนจีนบุก ยังคงเป็นกระแสร้อนแรงต่อเนื่องที่ฝ่ายจีนกดดันให้หัวหน้ารัฐบาลโตเกียวถอนคำพูด ขณะที่ต่างฝ่ายต่างตอบโต้ทางการทูตระหว่างกัน จนลุกลามกระทบการค้าและการท่องเที่ยว

รายงานระบุว่า เจ้าหน้าที่ระดับสูงของญี่ปุ่นเดินทางถึงจีนแล้ว เพื่อพยายามคลี่คลายข้อพิพาทที่เกิดจากคำพูดของนายกรัฐมนตรีซานาเอะ ทาคาอิจิที่ว่ารัฐบาลโตเกียวอาจเข้าแทรกแซงทางทหารหากเกิดการโจมตีเกาะไต้หวัน

สองประเทศเศรษฐกิจชั้นนำของเอเชียมีความเกี่ยวพันกันอย่างใกล้ชิด โดยจีนเป็นประเทศที่มีนักท่องเที่ยวเดินทางมาญี่ปุ่นมากที่สุดเกือบ 7.5 ล้านคนในช่วงเก้าเดือนแรกของปี 2025

ด้วยแรงหนุนจากค่าเงินเยนที่อ่อนค่าลง ทำให้การช้อปปิ้งมีราคาถูกลง จนเกิดค่าใช้จ่ายรวมกันมากกว่าพันล้านดอลลาร์ต่อเดือนในไตรมาสที่สาม หรือคิดเป็นเกือบ 30% ของการใช้จ่ายของนักท่องเที่ยวทั้งหมด

ญี่ปุ่นยังเป็นจุดหมายปลายทางยอดนิยมอันดับ 4 สำหรับนักท่องเที่ยวชาวจีนในปีที่แล้ว ช่วยให้ดินแดนแห่งภูเขาไฟฟูจิ, ซูชิ และเกอิชา สร้างสถิติใหม่สำหรับผู้มาเยือนต่างชาติ

แต่ด้วยความกังวลเกี่ยวกับสถานการณ์ที่อาจยืดเยื้อ นักลงทุนจึงได้ลดมูลค่าตลาดของชิเซโด้ บริษัทเครื่องสำอางญี่ปุ่นลง 9% ในวันจันทร์

กลุ่มห้างสรรพสินค้ามิตสึโคชิ ร่วงลง 11.3% และแพนแปซิฟิก ซึ่งตามหลังเครือร้านค้าปลีกราคาประหยัดและแหล่งท่องเที่ยวยอดนิยมอย่างดองกิโฮเต้ ร่วงลง 5.3%

ขณะที่สายการบินเจแปนแอร์ไลน์ซึ่งราคาหุ้นร่วงลง 3.4% ยังไม่มีการยกเลิกเที่ยวบินสำคัญทั้งไปและกลับจากจีน

ก่อนเข้ารับตำแหน่งเมื่อเดือนที่แล้ว ทาคาอิจิเคยวิพากษ์วิจารณ์จีนและการสร้างกำลังทหารในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกอย่างเปิดเผย

ทาคาอิจิ วัย 64 ปี กล่าวต่อรัฐสภาเมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายนว่า หากสถานการณ์ฉุกเฉินในไต้หวันเกี่ยวข้องกับเรือรบและการใช้กำลัง นั่นอาจถือเป็นสถานการณ์ที่คุกคามความอยู่รอดของญี่ปุ่น

ภายใต้กฎเกณฑ์ที่ญี่ปุ่นกำหนดขึ้นเอง ภัยคุกคามต่อการดำรงอยู่เป็นหนึ่งในไม่กี่กรณีที่ญี่ปุ่นสามารถดำเนินการทางทหารได้ โดยไต้หวันตั้งอยู่ห่างจากเกาะที่ใกล้ที่สุดของญี่ปุ่นประมาณ 100 กิโลเมตร

รัฐบาลปักกิ่งยืนยันว่าไต้หวันซึ่งญี่ปุ่นเคยยึดครองมานานหลายทศวรรษจนถึงปี 1945 เป็นส่วนหนึ่งของดินแดนตน

ความคิดเห็นดังกล่าวของผู้นำญี่ปุ่นได้ก่อให้เกิดความโกลาหล ซึ่งรวมถึงนักการทูตจีนที่ประจำการอยู่ในญี่ปุ่นได้ขู่ว่าจะตัดคออันสกปรกซึ่งดูเหมือนจะหมายถึงทาคาอิจิ จนทั้งจีนและญี่ปุ่นได้เรียกเอกอัครราชทูตมาประท้วง

รัฐบาลปักกิ่งยังแนะนำพลเมืองของตนให้หลีกเลี่ยงการเดินทางไปยังญี่ปุ่น และเตือนนักศึกษาจีนประมาณ 100,000 คนในญี่ปุ่นว่ามีความเสี่ยงต่อความปลอดภัยของพวกเขา

มิโนรุ คิฮาระ เลขาธิการคณะรัฐมนตรีญี่ปุ่น กล่าวกับผู้สื่อข่าวเมื่อวันจันทร์ว่า ประกาศเตือนดังกล่าวไม่สอดคล้องกับทิศทางที่ผู้นำของทั้งสองประเทศตกลงกันไว้

คิฮาระเสริมว่า เมื่อวันอาทิตย์ เรือยามฝั่งจีนใช้เวลาหลายชั่วโมงในน่านน้ำอาณาเขตของญี่ปุ่นรอบหมู่เกาะเซนกากุที่เป็นข้อพิพาท (ซึ่งจีนเรียกว่าเตียวหยู) และเป็นจุดปะทะกันบ่อยครั้ง

รายงานข่าวจากสื่อญี่ปุ่นระบุว่า มาซาอากิ คานาอิ เจ้าหน้าที่ระดับสูงของกระทรวงการต่างประเทศฝ่ายกิจการเอเชีย-แปซิฟิก เดินทางถึงจีนแล้ว และมีกำหนดหารือกับหลิว จินซง เจ้าหน้าที่ต่างประเทศจีน

ข้อมูลทางการเมื่อวันจันทร์ระบุว่า ความขัดแย้งทางการทูตครั้งนี้อาจเป็นข่าวร้ายต่อเศรษฐกิจญี่ปุ่น ซึ่งหดตัวลง 0.4% ในไตรมาสที่สาม

นักวิเคราะห์เตือนว่าความตึงเครียดอาจทวีความรุนแรงขึ้นกลายเป็นข้อพิพาททางการค้าเต็มรูปแบบ คล้ายกับที่เคยเกิดขึ้นในช่วงต้นทศวรรษ 2010 ซึ่งอาจรวมถึงการที่จีนจำกัดการส่งออกแร่ธาตุหายาก หรือการกำหนดข้อจำกัดต่อการส่งออกของญี่ปุ่น

"ผู้ผลิตรถยนต์ดูมีความเสี่ยงเป็นพิเศษ เนื่องจากพวกเขาอยู่ภายใต้แรงกดดันมหาศาลจากการเติบโตของผู้ผลิตรถยนต์ไฟฟ้าจีนอยู่แล้ว" นักวิเคราะห์กล่าวเสริม.