ความพยายามสร้างสันติภาพหยุดชะงัก สหรัฐวางแผนปิดล้อมอิหร่านยาวนาน

ความพยายามยุติสงครามในตะวันออกกลางดูเหมือนจะหยุดชะงัก แม้สหรัฐฯ กำลังพิจารณาข้อเสนอล่าสุดของรัฐบาลเตหะรานในการเปิดช่องแคบฮอร์มุซ แต่อีกด้านก็วางแผนปิดล้อมอิหร่านในระยะยาว

เพื่อนร่วมงานในกองกำลังรักษาสันติภาพชั่วคราวแห่งสหประชาชาติในเลบานอน (UNIFIL) กำลังแบกโลงศพและรูปถ่ายของพลทหารริโก ปรามูเดีย วัย 31 ปี ชาวอินโดนีเซียที่เสียชีวิตจากการโจมตีของคู่สงคราม ในพิธีที่จัดขึ้น ณ สนามบินนานาชาติในกรุงเบรุต เมืองหลวงของเลบานอน เมื่อวันที่ 26 เมษายน (Photo by Haidar Fahs / UNIFIL / AFP)

เอเอฟพีรายงาน เมื่อวันพุธที่ 29 เมษายน 2569 กล่าวว่า ความพยายามยุติสงครามในตะวันออกกลางดูเหมือนจะหยุดชะงักไปอีกสักพักในช่วงที่สหรัฐฯ กำลังพิจารณาข้อเสนอล่าสุดของอิหร่านในการเปิดช่องแคบฮอร์มุซ โดยรัฐบาลเตหะรานจะไม่ยอมให้รัฐบาลวอชิงตันสามารถกำหนดเงื่อนไขได้อีกต่อไป ขณะที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ได้สั่งการให้เจ้าหน้าที่ความมั่นคงแห่งชาติของสหรัฐฯ เตรียมพร้อมสำหรับการปิดล้อมท่าเรือของอิหร่านเป็นเวลานาน เพื่อบีบให้รัฐบาลเตหะรานยุติโครงการนิวเคลียร์

ทรัมป์ไม่เชื่อว่าอิหร่านกำลังเจรจาอย่างสุจริตใจ และหวังว่าจะสามารถบีบให้อิหร่านระงับการเสริมสมรรถนะยูเรเนียมเป็นเวลา 20 ปี และยอมรับข้อจำกัดที่เข้มงวดหลังจากนั้น

"พวกเขาควรจะฉลาดขึ้นเร็วๆ นี้!" ทรัมป์ประกาศในโพสต์บนแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียของเขา

โดยอ้างแหล่งข่าวจากเจ้าหน้าที่ที่ไม่เปิดเผยชื่อ หนังสือพิมพ์เดอะวอลล์สตรีทเจอร์นัลระบุว่า ทรัมป์ตัดสินใจระหว่างการประชุมในห้องสถานการณ์ของทำเนียบขาวเมื่อวันจันทร์ว่า การกลับไปทิ้งระเบิดหรือการถอนตัวออกจากความขัดแย้งนั้นมีความเสี่ยงมากเกินไป

แทนที่จะเป็นเช่นนั้น เขาระบุว่าจะให้กองทัพเรือสหรัฐฯกดดันการส่งออกน้ำมันที่สำคัญของอิหร่านต่อไป จนกว่าสาธารณรัฐอิสลามจะยอมรับข้อเรียกร้องทั้งหมดของอเมริกา

อิหร่านได้ปิดกั้นเส้นทางน้ำที่สำคัญสำหรับการขนส่งน้ำมันและก๊าซมาตั้งแต่เริ่มปฏิบัติการโจมตีร่วมระหว่างสหรัฐฯ และอิสราเอลเมื่อสองเดือนก่อน ส่งผลให้เกิดความปั่นป่วนในเศรษฐกิจโลก

กาตาร์ ซึ่งเป็นพันธมิตรของสหรัฐฯ และถูกโจมตีโดยอิหร่านแม้จะมีบทบาทเป็นผู้ไกล่เกลี่ย ได้เตือนถึงความเป็นไปได้ของความขัดแย้งที่หยุดชะงัก หากไม่พบทางออกที่เด็ดขาด

สำนักข่าวฟาร์สของอิหร่านรายงานว่า ข้อเสนอของอิหร่านซึ่งส่งต่อมาจากปากีสถานและได้รับการพิจารณาโดยเจ้าหน้าที่ฝ่ายบริหารของทรัมป์ในการประชุมเมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมา ได้กำหนดเส้นแบ่งที่สำคัญหลายประการ รวมถึงประเด็นนิวเคลียร์และช่องแคบฮอร์มุซ

รายงานระบุว่า แผนดังกล่าวจะทำให้รัฐบาลเตหะรานผ่อนคลายการควบคุมช่องแคบ และรัฐบาลวอชิงตันยกเลิกการปิดล้อมท่าเรือของอิหร่าน ในขณะที่การเจรจาในวงกว้างยังคงดำเนินต่อไป รวมถึงประเด็นที่ยุ่งยากเกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน

มาร์โก รูบิโอ รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐฯ กล่าวว่า ข้อเสนอดังกล่าวดีกว่าที่เคยคาดว่าพวกเขาจะยื่นมา แต่ตั้งคำถามว่าเจ้าหน้าที่อิหร่านที่อยู่เบื้องหลังข้อเสนอนี้เป็นผู้มีอำนาจตัดสินใจจริงหรือไม่ หลังจากที่พวกเขาได้สังหารเจ้าหน้าที่ระดับสูงของอิหร่านไปมากมาย

รูบิโอให้สัมภาษณ์กับฟ็อกซ์นิวส์ว่า ข้อเรียกร้องของสหรัฐฯ ในการเปิดช่องแคบอีกครั้งหมายถึง "การกลับไปสู่สิ่งที่ควรจะเป็น ก่อนการโจมตีของสหรัฐฯ และอิสราเอล"

"พวกเขามีทักษะการเจรจาที่ดีมาก" รูบิโอกล่าว พร้อมเสริมว่าข้อตกลงใดๆ ที่เกิดขึ้นในที่สุดจะต้องเป็นข้อตกลงที่ป้องกันไม่ให้อิหร่านเร่งสร้างอาวุธนิวเคลียร์อย่างเด็ดขาด

โฆษกกระทรวงกลาโหมอิหร่านโต้กลับว่า รัฐบาลวอชิงตันต้องเป็นฝ่ายละทิ้งข้อเรียกร้องที่ผิดกฎหมายและไร้เหตุผล

เขากล่าวว่า "สหรัฐอเมริกาไม่มีสิทธิ์ที่จะกำหนดนโยบายให้กับประเทศเอกราชอีกต่อไปแล้ว"

ทั้งนี้ เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ รวมถึงรองประธานาธิบดีเจ.ดี. แวนซ์ เตรียมเดินทางไปปากีสถานเมื่อสัปดาห์ที่แล้วเพื่อเจรจาครั้งใหม่ แต่สุดท้ายก็ไม่ได้ไป

ขณะที่ทรัมป์เองก็เผชิญแรงกดดันภายในประเทศให้หาทางออก เนื่องจากราคาสินค้าสูงขึ้น โดยมีการเลือกตั้งกลางเทอมในเดือนพฤศจิกายนรออยู่ และผลสำรวจแสดงให้เห็นว่าสงครามไม่เป็นที่นิยมในหมู่ชาวอเมริกัน

นายกรัฐมนตรีเยอรมนีซึ่งก่อนหน้านี้เคยให้การสนับสนุนทรัมป์อย่างระมัดระวัง กล่าวเมื่อวันจันทร์ว่า "เห็นได้ชัดว่าชาวอเมริกันไม่มีกลยุทธ์ในอิหร่าน และสงครามนั้นอย่างน้อยที่สุดก็เป็นการตัดสินใจที่ผิดพลาด"

ทรัมป์ประณามผู้นำเยอรมนีบนโซเชียลมีเดียในเวลาต่อมาว่า ชายคนนั้นไม่รู้เรื่องอะไรเลย

โฆษกกองทัพอิหร่านกล่าวกับสถานีโทรทัศน์ของรัฐเมื่อวันอังคารว่า "เราไม่ถือว่าสงครามจบลงแล้ว และรัฐบาลเตหะรานไม่ไว้วางใจอเมริกา"

"เรายังมีไพ่เด็ดอีกหลายใบที่ยังไม่ได้ใช้ เครื่องมือและวิธีการต่อสู้ใหม่ๆ ที่อิงจากประสบการณ์ในสงครามสองครั้งที่ผ่านมา ซึ่งจะทำให้เราตอบโต้ศัตรูได้อย่างเด็ดขาดมากขึ้น หากการสู้รบปะทุขึ้นอีกครั้ง" โฆษกฯกล่าวในการสัมภาษณ์

อีกด้านหนึ่ง ความรุนแรงยังคงดำเนินต่อไปในแนวรบเลบานอนทั้งทางอากาศและทางบก แม้ว่ามีการขยายเวลาหยุดยิงระหว่างอิสราเอลและฮิซบุลเลาะห์อยู่ก็ตาม

เป็นครั้งแรกนับตั้งแต่เริ่มหยุดยิง กองทัพเลบานอนกล่าวเมื่อวันอังคารว่าการโจมตีของอิสราเอลได้พุ่งเป้าไปที่ทหารของตน ทำให้ทหารสองนายได้รับบาดเจ็บทางตอนใต้

ก่อนหน้านี้กองทัพอิสราเอลได้เตือนประชาชนในหมู่บ้านและเมืองมากกว่าสิบแห่งให้รีบอพยพ โดยระบุว่าการละเมิดข้อตกลงหยุดยิงของฮิซบุลเลาะห์ทำให้ต้องดำเนินการดังกล่าว

กองทัพฯยังประกาศด้วยว่าได้ค้นพบและทำลายเครือข่ายอุโมงค์ขนาดใหญ่ที่ใช้โดยนักรบของฮิซบุลเลาะห์ในเลบานอนตอนใต้

แม้ยึดครองพื้นที่ส่วนหนึ่งตามแนวชายแดน แต่รัฐมนตรีต่างประเทศอิสราเอลกล่าวว่าประเทศของเขาไม่มีความทะเยอทะยานทางดินแดนในเลบานอน

เขากล่าวเสริมว่าเมื่อฮิซบุลเลาะห์และพันธมิตรถูกทำลาย อิสราเอลก็ไม่จำเป็นต้องคงการปรากฏตัวในพื้นที่เหล่านี้อีกต่อไป ขณะที่ก่อนหน้านั้นหนึ่งวัน นาอิม กัสเซ็ม ผู้นำของฮิซบุลเลาะห์ประกาศว่าจะไม่ยอมแพ้และไม่ยอมถอย.