บันทึกธรรมแห่งคืนมหาปวารณา อาจาริยบูชา : จากรุ่งอรุณแห่งภาวนา สู่มหากุศลแห่งการสืบทอดพระพุทธศาสนา วันมหาปวารณาออกพรรษา ๒๖ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙

เจริญพรสาธุชนผู้มีจิตศรัทธาในพระพุทธศาสนา “ปักธงธรรม” ฉบับนี้ ขอนำเสนอเรื่องราวในคืนสุดท้ายแห่งการจำพรรษา ก่อนก้าวเข้าสู่รุ่งอรุณของวันมหาปวารณาออกพรรษา พุทธศักราช ๒๕๖๙ ซึ่งอาตมาได้นั่งภาวนาเจริญสติรับอรุณ ณ กุฏิหลวงปู่มั่น วัดป่านาคนิมิตต์ เป็นการปฏิบัติตามสัญญาใจที่อาตมาได้ตั้งมั่นกระทำมาโดยตลอด ตั้งแต่วันเข้าพรรษาจนถึงวันสุดท้ายแห่งพรรษา มิได้ขาดตกบกพร่องด้วยเจตนาแม้แต่วันเดียว..

โดยสัญญาใจดังกล่าว มิใช่เพียงการรักษากิจวัตรแห่งการภาวนา หากเป็นการรักษาความกตัญญูกตเวทีต่อครูบาอาจารย์ ด้วยการระลึกถึงคุณธรรมคำสอน และน้อมนำจิตเข้าสู่การปฏิบัติอย่างสม่ำเสมอ เพราะการบูชาครูบาอาจารย์ในพระพุทธศาสนานั้น มิได้จำกัดอยู่เพียงการถวายเครื่องสักการะหรือการกราบไหว้ด้วยกายเท่านั้น หากยังหมายถึงการบูชาด้วยการปฏิบัติ การรักษาธรรม การสืบทอดปฏิปทาที่ท่านได้วางไว้ ตามที่หลวงปู่มั่นได้เคยมาทำนิมิตสั่งสอนโดยตรง (ตามที่เคยกล่าวไปแล้ว)

ในยามใกล้รุ่ง ขณะอาตมานั่งภาวนาเจริญสติอยู่นั้น ได้ปรากฏภาพนิมิตขึ้นอย่างชัดเจน ปรากฏเป็นคณะศรัทธาชายหญิงจำนวนมาก นั่งรวมกันเป็นหมู่เป็นคณะ แต่ละคณะแต่งกายด้วยเครื่องแต่งกายที่มีลักษณะเหมือนกันภายในหมู่ของตน ทว่าแตกต่างกันระหว่างคณะ ทุกคณะนั่งหันหน้าไปทางอุโบสถและกุฏิหลวงปู่มั่น มีลักษณะเป็นระเบียบเรียบร้อย คล้ายหมู่เทพยดาผู้มาประชุมเพื่อสักการบูชาพระรัตนตรัยและพระอริยสงฆ์

ภาพดังกล่าวแตกต่างจากการรวมกลุ่มของผู้คนในโลกมนุษย์ ซึ่งมีเครื่องแต่งกายหลากหลาย ไม่เหมือนกัน และมิได้มีความเป็นระเบียบในลักษณะเดียวกัน ภายในนิมิตนั้น อาตมานั่งอยู่กับ หลวงปู่อว้าน โดยไม่มีพระสงฆ์รูปอื่นปรากฏอยู่เลย แต่มีคณะต่างๆ รายล้อมเป็นจำนวนมาก ทุกคณะต่างหันหน้าไปทางอุโบสถด้วยความพร้อมเพรียง อาตมาได้เป็นผู้นำทุกคณะสวดมนต์บูชาพระรัตนตรัย โดยอาตมาหันหน้าเข้าหาหลวงปู่ เพื่อถวายการสักการบูชา

เมื่อการสวดมนต์บูชาพระรัตนตรัยสิ้นสุดลง ภาพของหลวงปู่ซึ่งนั่งอยู่ใต้ต้นมะม่วง หันหน้าไปทางอุโบสถนั้น ได้ ปรากฏเปลี่ยนเป็นพระอริยสงฆ์รูปหนึ่ง (ไม่ขอเอ่ยนาม) อันเป็นการแสดงสัญลักษณ์แห่งพระอริยคุณและคุณแห่งครูบาอาจารย์ผู้เป็นพระสุปฏิปันโน..

นิมิตครั้งนี้จึงมีความหมายในทางธรรมที่อาตมาน้อมระลึกถึงว่า ... ครูบาอาจารย์เป็นผู้เชื่อมโยงศรัทธาของศิษย์ให้เข้าสู่พระธรรม เป็นผู้ชี้ทางจากความเคารพในบุคคล ไปสู่ความเคารพในพระธรรมวินัย และจากการบูชาครู ไปสู่การปฏิบัติเพื่อความพ้นทุกข์ (จากนิมิตอริยบุคคล ... สู่ อริยธรรม)

การปรากฏภาพพระอรหันต์ในตอนท้ายของนิมิต เพื่อจะได้น้อมถือเป็นมงคลแห่งการระลึกถึงพระอริยคุณและบูรพาจารย์ มิใช่การถือเอานิมิตเป็นเครื่องยืนยันคุณธรรมขั้นใดของบุคคล เพื่อเป็นเครื่องเตือนใจให้มั่นคงในการบูชาคุณครูบาอาจารย์ด้วยการปฏิบัติธรรม จึงเป็นภาพแห่งความหมายของอาจาริยบูชา และอริยคุณ อันเป็นคุณธรรมที่ควรดำรงไว้ในจิตใจของผู้เป็นศิษย์ตลอดไป

เช้าวันที่ ๒๖ ตุลาคม ๒๕๖๙ ตรงกับวันพระใหญ่/วันมหาปวารณา ที่ชาวบ้านเรียกทั่วไปว่า “วันออกพรรษา” ภายหลังจากการบิณฑบาต หลวงปู่ได้นั่งบนรถไฟฟ้าใต้ต้นมะม่วงด้านข้างอุโบสถ และรับสั่งให้อาตมานั่งบนเก้าอี้ใกล้กับหลวงปู่ เพื่อแสดงธรรม (นับเป็นครั้งที่ ๔ ที่หลวงปู่ส่งไมโครโฟนให้อาตมาแสดงธรรมต่อจากท่าน)

เหตุการณ์ในเช้าวันนั้นมีความหมายลึกซึ้งสำหรับอาตมา นั่นเพราะเป็นการสืบต่อธรรมจากครูบาอาจารย์ มิใช่เพียงการสืบต่อด้วยถ้อยคำ แต่เป็นการสืบต่อเจตนารมณ์แห่งการดำรงพระพุทธศาสนา ธรรมที่อาตมาได้น้อมนำมากล่าวในครั้งนั้น คือ ความเคารพในคุณพระรัตนตรัย และการทำนุบำรุงพระพุทธศาสนา ... และ ความกตัญญูกตเวทีต่อผู้มีพระคุณ เริ่มตั้งแต่บิดามารดา ครูบาอาจารย์ ตลอดจนผู้ที่ได้อุปการะเกื้อกูลชีวิตและการปฏิบัติธรรม เพราะผู้ที่ระลึกถึงคุณของผู้มีพระคุณ ย่อมไม่ลืมเหตุแห่งความเจริญของตน ... ผู้ที่เคารพครูบาอาจารย์ ย่อมไม่ละเลยคำสั่งสอน ... และผู้ที่เห็นคุณแห่งพระธรรม ย่อมปรารถนาให้พระธรรมดำรงอยู่เพื่อประโยชน์สุขแก่สรรพสัตว์สืบไป

ในขณะที่การแสดงธรรมใกล้จะสิ้นสุดลง จิตใจของอาตมาได้น้อมระลึกถึงคุณอันประมาณมิได้ของพระมหาเจดีย์วัดป่านาคนิมิตต์ ที่หลวงปู่ได้ดำริสร้างขึ้น โดยพระมหาเจดีย์แห่งนี้มิใช่เพียงศาสนสถานอันเป็นที่ประดิษฐานและสักการบูชา ดังปรากฏทั่วไป แต่หากเป็นสถานที่รวบรวมความหมายแห่งประวัติศาสตร์พระกรรมฐาน และเป็นอนุสรณ์แห่งคุณพระบูรพาจารย์ โดยเฉพาะ พระคุณหลวงปู่เสาร์ กนฺตสีโล และ หลวงปู่มั่น ภูริทตฺโต ตลอดจนบูรพาจารย์ผู้ปฏิบัติดีปฏิบัติชอบทั้งหลาย ... ด้วยเป็นสถานที่ซึ่งหลวงปู่เสาร์... หลวงปู่มั่นเคยแขวนกลดเจริญภาวนา อันเป็นร่องรอยแห่งการบำเพ็ญเพียรของพระกรรมฐานผู้เป็นแบบอย่างแก่กุลบุตรผู้มุ่งมั่นในทางธรรมสืบไป

เมื่อจิตน้อมระลึกถึงคุณดังกล่าว จึงเกิดความตั้งใจขึ้นอย่างฉับพลัน ที่จะขอมีส่วนร่วมในการสร้างพระมหาเจดีย์ เพื่อเป็นการบูชาคุณบูรพาจารย์ และร่วมทำนุบำรุงพระพุทธศาสนาให้ดำรงมั่นสืบไป ... อาตมาจึงได้กล่าวปวารณาถวายปัจจัย เพื่อสมทบทุนสร้างพระมหาเจดีย์วัดป่านาคนิมิตต์ พร้อมทั้งตั้งเจตนาให้มหากุศลครั้งนี้เป็นบุญกุศลร่วมกันของคณะศรัทธา ตลอดจนหมู่เทพยดา อากาสเทวดา เทพยดานาคราช และผู้มีฤทธิ์ทั้งหลาย ตามความน้อมระลึกในนิมิตแห่งการประชุมสักการบูชาธรรมที่ได้ปรากฏก่อนรุ่งอรุณ

เมื่อพิจารณาเหตุการณ์ทั้งหมด ตั้งแต่การรักษาสัญญาใจในการภาวนาตลอดพรรษา นิมิตแห่งการประชุมสักการบูชาของคณะบุคคล (ดุจทวยเทพยดา ภพภูมิต่างๆ) การได้แสดงธรรมตามบัญชาของหลวงปู่ในวันมหาปวารณา ตลอดจนการตัดสินใจสมทบทุนสร้างพระมหาเจดีย์ อาตมาน้อมเห็นความเชื่อมโยงของเหตุการณ์เหล่านี้ในแง่แห่งธรรมว่า ... ความกตัญญูเป็นเหตุให้เกิดความเคารพ ความเคารพเป็นเหตุให้เกิดการน้อมรับคำสั่งสอน การน้อมรับคำสั่งสอนเป็นเหตุให้เกิดการปฏิบัติ และการปฏิบัติย่อมเป็นเหตุให้พระธรรมดำรงอยู่ในชีวิตของผู้ปฏิบัติ ...เพื่อความสมบูรณ์ในการปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม

การบูชาครูบาอาจารย์ที่แท้จริง จึงมิใช่เพียงการระลึกถึงท่านในวันสำคัญ แต่เป็นการรักษาสิ่งที่ท่านได้อบรมสั่งสอนไว้ให้ดำรงอยู่ในตนเอง พระมหาเจดีย์แม้จะเป็นสิ่งก่อสร้างทางวัตถุ แต่คุณค่าที่แท้จริงมิได้อยู่เพียงความใหญ่โตหรือความงดงาม หากอยู่ที่เจตนากุศล ความสามัคคี และความเป็นอนุสรณ์แห่งพระธรรมวินัยที่คนรุ่นหลังจะได้ศึกษาและระลึกถึงสืบไป

จึงใคร่ขอบันทึกไว้เป็นเครื่องระลึกถึงคุณแห่งความกตัญญู และเป็นเครื่องเตือนใจในการดำเนินชีวิตตามหลักธรรม เพราะชีวิตของผู้เป็นศิษย์นั้น มิได้สิ้นสุดลงเพียงการได้พบครูบาอาจารย์ แต่ต้องดำรงอยู่ด้วยการสืบทอดสิ่งที่ครูบาอาจารย์ได้มอบไว้ ด้วยการระลึกถึงธรรมคติที่ว่า

 “คุณพระรัตนตรัยเป็นธงชัยของชีวิต              

พระธรรมเป็นแสงสว่างนำชีวิต

ครูบาอาจารย์พระสุปฏิปันโนเป็นแบบอย่างและชี้ทางถูก ปิดทางผิด

การปฏิบัติเป็นเครื่องบูชาอันแท้จริง ... ในพระพุทธศาสนา

... และการสืบทอดพระศาสนาเป็นหน้าที่แห่งกตัญญูกตเวทีของพุทธบริษัท ผู้แสวงหาโมกข         ธรรม แท้จริง!”.

เจริญพร

dhamma_araya@hotmail.com