เปลี่ยนก้อนหิน เป็นดอกไม้..เปลี่ยนความขัดแย้ง เป็นความปรองดอง หลอมรวมเลือดเนื้อชาติเชื้อไทย พาประเทศก้าวเดินไปข้างหน้า…..

ปีแล้วปีเล่าที่ประเทศอันเป็นที่รักของเรา ต้องติดหล่ม จมอยู่กับความขัดแย้ง และทิ่มแทงกันด้วยถ้อยคำกร้าวร้าวรุนแรง แบ่งฝักฝ่ายขว้างปาความเกรี้ยวกราดใส่กัน ด้วยเหตุจากความเห็นที่แตกต่างกัน และช่องว่างความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงความเป็นธรรม ซึ่งเป็นเรื่องที่น่าสลดหดหู่หัวใจอย่างยิ่ง

ในฐานะพลเมืองไทยสูงวัย ที่ผ่านการบ่มเพาะประสบการณ์หลากหลายมิติ ผ่านเหตุการณ์มาแล้วนานัปการ ทั้งเหตุการณ์เศร้าสะเทือนใจ และเหตุการณ์ปลาบปลื้มชื่นใจ อยากเห็นสิ่งดีๆเกิดขึ้นแทนที่ความขัดแย้ง ในโอกาสที่การเมืองกำลังจะผลัดใบ….สมาชิกวุฒิสภาชุดเก่า กำลังจะหมดหน้าที่ และถูกแทนที่ด้วยสมาชิกวุฒิสภาชุดใหม่ที่มาจากการเลือกตั้ง 

จังหวะเวลาของการเปลี่ยนผ่านทางการเมือง จากสมาชิกวุฒิสภาชุดเก่า ไปสู่สมาชิกวุฒิสภาชุดใหม่นี้…ผมซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของสมาชิกวุฒิสภาชุดเก่า และกำลังจะมีสถานะเป็นอดีตสมาชิกวุฒิสภา ต้องขอแสดงความยินดีกับสมาชิกวุฒิสภาชุดใหม่ทุกท่าน พร้อมกับขออวยพรและเป็นกำลังใจ ให้ทุกท่านได้ทำงานเพื่อประโยชน์สุขของประเทศชาติ และประชาชนตามที่ตั้งใจไว้อย่างเต็มกำลังความสามารถ

ตลอดระยะเวลาหลายปี ของการทำหน้าที่ สมาชิกวุฒิสภา ซึ่งเป็นกลไกส่วนหนึ่งของอำนาจนิติบัญญัติ ผมได้รับความรู้ ได้รับประสบการณ์มากมาย และได้พยายามปรับใช้ตามบทบาทหน้าที่ให้เป็นไปด้วยความเหมาะสม สอดคล้องกับบริบทการปกครองตามระบอบประชาธิปไตย อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข บนหลักการความถูกต้อง เป็นธรรม เพื่อหวังจะเปลี่ยนความไม่เข้าใจระหว่างกัน ให้เป็นความเข้าใจ..เปลี่ยนความชัง ให้เป็นความรัก…เปลี่ยนความขัดแย้ง ให้เป็นความปรองดอง 

ว่าไปแล้ว ก่อนได้รับพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯเป็นสมาชิกวุฒิสภา ผมเคยได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเลขานุการ รมว.คลัง ดร.สุธี  สิงห์เสน่ห์ ในสมัยรัฐบาลนายกรัฐมนตรีอานันท์  ปันยารชุน ในช่วงปี 2534-2535 ตั้งแต่ยังรับราชการเป็นผู้อำนวยการ กองรัฐวิสาหกิจ สำนักงบประมาณ และเคยดำรงตำแหน่งสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ในช่วงปี 2549-2550

ในช่วงชีวิตที่เป็นข้าราชการประจำ โดยเฉพาะอย่างยิ่งช่วง 5 ปีสุดท้ายในตำแหน่งผู้อำนวยการ สำนักงบประมาณ ได้มีโอกาสทำงานใกล้ชิดกับนายกรัฐมนตรีหลายท่าน…ได้มีโอกาสทำงานกับสมาชิกรัฐสภา ทั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฏร และสมาชิกสภานิติบัญญัติ…ได้มีโอกาสทำหน้าที่ในฐานะหัวหน้าส่วนราชการระดับปลัดกระทรวง ของฝ่ายข้าราชการประจำที่ต้องประสานงานกับฝ่ายบริหาร หรือคณะรัฐมนตรี ประสานกับฝ่ายนิติบัญญัติหลายชุด-หลายสมัย 

ความที่ต้องทำงานเกี่ยวข้องกับหลากหลายหน่วยงาน หลากหลายบุคคลที่มีชุดประสบการณ์ ทัศนคติ และรสนิยมที่แตกต่างกัน ทำให้ต้องมีความตื่นตัวแสวงหาความรู้ พัฒนาทักษะในการประสาน เชื่อมโยงการทำงานที่ดี เพื่อผลักดันให้งานเดินหน้าไปด้วยความเรียบร้อย และราบรื่น 

อยากบอกว่าช่วงเวลาที่มีค่า และตราตรึงอยู่ในความทรงจำไม่มีวันลืมเลือน คือช่วง 5 ปีสุดท้ายของความเป็นข้าราชการประจำ ในฐานะผู้อำนวยการสำนักงบประมาณ

ผมได้รับโอกาสให้เข้าร่วมประชุมคณะรัฐมนตรีทุกวันอังคาร ตลอด 5 ปี ของการทำหน้าที่ผู้อำนวยการสำนักงบประมาณ และผมไม่เคยพลาดการประชุมเลยแม้แต่ครั้งเดียว

ในทุกบทบาท ทุกสถานะ ไม่ว่าจะเป็นข้าราชการประจำ หรือข้าราชการการเมือง ผมตระหนักและยึดมั่นในการทำงาน เพื่อยังประโยชน์ต่อส่วนรวมเป็นสำคัญ

จิตสำนึกที่มุ่งประโยชน์สาธารณะเป็นที่ตั้ง ได้ทวีความเข้มข้นมากขึ้น เมื่อได้รับพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งสมาชิกวุฒิสภา ในวันที่ 11 พฤษภาคม 2562 ..

ตอนนั้น ผมซึ่งเป็นข้าราชการบำนาญของสำนักงบประมาณ มีความปลื้มปิติเป็นล้นพ้น และในความปลื้มปิติ ก็บังเกิดความคิดวาร์ปไปถึงบรรยากาศการทำงานสมัยยังเป็นวัยรุ่นวัยคะนอง ที่มีความคึกคักมีชีวิตชีวากับการได้ลุยงานหนัก

ภาพความสุข สนุกกับการตะลุยงาน และภาพความประทับใจที่ได้ทำงานกับผู้ใหญ่หลายท่านแจ่มชัดขึ้นในความทรงจำ อาทิ ดร.สุธี  สิงห์เสน่ห์  ดร.วีระพงษ์  รามางกูร  คุณโฆษิต ปั้นเปี่ยมรัษฏ์  ศ.ดร.อัมมาร์  สยามวาลา  ศ.รังสรรค์  ธนะพรพันธ์ุ  ม.ร.ว.ปรีดิยาธร  เทวกุล ดร.สมคิด  จาตุศรีพิทักษ์   ดร.ชัยวัฒน์  วิบูลย์สวัสดิ์ และผู้ทรงคุณวุฒิอีกหลายต่อหลายท่าน ที่ทรงคุณค่า และคุณูปการต่อระบบเศรษฐกิจไทย ราวกับ…วันวานยังหวานอยู่ และวันวานกำลังหวนกลับคืนมา…. 

ความคิด..ความคาดหวังดื่มด่ำความสุข ในการทำหน้าที่สมาชิกวุฒิสภา เพื่อผลประโยชน์ของบ้านของเมือง กับความจริงในการทำหน้าที่ดูจะคลาดเคลื่อนไปจากสิ่งที่คิด สิ่งที่คาดหวังอยู่ไม่น้อย

ห้วงเวลา 5 ปีในฐานะสมาชิกวุฒิสภา เป็นห้วงเวลาที่บ้านเมืองดำรงอยู่ในสภาพคล้ายคลึงกับเรื่องของสองเมือง(A Tales of Two Cities) โดยชาร์ลส์ ดิกเกนส์ ซึ่งฮิลลารี่  คลินตัน อดีตสุภาพสตรีหมายเลข 1 และอดีตรมต.ต่างประเทศสหรัฐอเมริกาเคยนำมากล่าวแสดงปาฐกถาเอาไว้ ในพิธีประสาทปริญญา นักศึกษามหาวิทยาลัยเยล เมื่อปี 2561 ซึ่งมีสาระใจความสำคัญบ่งบอกว่าเป็นห้วงเวลาของความสับสน ย้อนแย้งระหว่างความดีสุดขั้ว กับความเลวร้ายสุดกู่…ระหว่างความสดใส กับความมืดมิด..ระหว่างความหวัง กับความสิ้นหวัง

โอกาสเดียวกันนั้นเธอ ยังสะท้อนแนวความคิดทางสายกลาง บนความยืดหยุ่นคือแนวทางของการอยู่ร่วมกันบนความเห็นต่างอย่างสันติ คือหนทางที่จะจรรโลงไว้ซึ่งกระบวนการประชาธิปไตยให้ยั่งยืน

ผมพยายามใช้ความรู้ ความสามารถอย่างเต็มที่ ในการทำหน้าที่ของสมาชิกวุฒิสภา เพื่อลดช่องว่างความเหลื่อมล้ำ เจือจางความขัดแย้งให้เลือนลางหายไป เปิดทางให้ความสามัคคีปรองดองได้แทรกตัวเข้าแทนที่ แต่น่าเสียดายที่ยังไม่บังเกิดผลตามที่ตั้งใจ

อย่างไรก็ดี..ประสบการณ์ชีวิตในห้วงเวลาของการทำหน้าที่ สมาชิกวุฒิสภา เป็นประสบการณ์ที่ได้เรียนรู้ ได้เข้าใจถึงคุณค่าแห่งการเคารพในความเห็นที่แตกต่างหลากหลาย ได้เข้าใจคุณค่าของการแสวงจุดร่วม สงวนจุดต่างอย่างลึกซึ้งมากขึ้น และดีใจที่ได้มีโอกาสใช้ความรู้ ความสามารถ ตลอดจนประสบการณ์ด้านการเงิน-การคลัง-การงบประมาณ ซึ่งสั่งสมมาทั้งชีวิตให้เป็นประโยชน์อย่างมหาศาลในการพิจารณา กลั่นกรอง หรือให้ข้อคิด ข้อเสนอแนะ ตลอดจนการอภิปรายแสดงควมคิดเห็นด้านกฏหมายด้านการเงิน การคลัง การงบประมาณ และการบริหารราชการแผ่นดิน โดยเฉพาะอย่างยิ่งการอภิปรายร่างพ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายประจำปี และการอภิปรายประกอบการแถลงนโยบายของรัฐบาล

  ผมหวังเป็นอย่างยิ่งว่า สมาชิกวุฒิสภาชุดใหม่ทุกท่าน จะได้นำประสบการณ์ ความรู้ ความสามารถในวิชาชีพที่มีความหลากหลาย มาประยุกต์ใช้ในการทำหน้าที่สมาชิกวุฒิสภาอันทรงเกียรติ เพื่อเปลี่ยนก้อนหิน เป็นดอกไม้…เปลี่ยนความขัดแย้ง เป็นความปรองดอง…หลอมรวมเลือดเนื้อชาติเชื้อไทย พาประเทศก้าวเดินไปสู่ความสว่างสดใสในเบื้องหน้า

วุฒิพันธ์ุ  วิชัยรัตน์

อดีตสมาชิกวุฒิสภา ปี 2562 ถึง 2567

เวทีพิจารณ์นโยบายสาธารณะ
กลุ่มนโยบายสาธารณะเพื่อสังคมและธรรมาภิบาล