จานนี้มีสะดุ้ง! เทศกาลกินต่อหัวเสือ เปิบพิสดารหลากหลายเมนู นครพนมสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่น

28 สิงหาคม 2569 - เวลา 16.30 น. ที่สนามหน้าที่ว่าการอำเภอปลาปาก จ.นครพนม ว่าที่ร้อยตรีรวยรุ่ง ใครบุตร รองผู้ว่าราชการจังหวัดนครพนม พร้อมด้วยผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผู้นำชุมชน ผู้นำท้องถิ่น ในพื้นที่ 8 ตำบล รวม 5 ชนเผ่า ได้แก่ ไทญ้อ,ไทโส้,ไทกะเลิง,ไทแสก และไทโย้ย ร่วมเปิดงานเทศกาลกินต่อหัวเสือโลก ครั้ง 5 ประจำปี 2569 ระหว่างวันที่ 28-30 สิงหาคม เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจ และ ส่งเสริมการท่องเที่ยว

นายวรากร ปานเพชร นายอำเภอปลาปาก กล่าวว่า กิจกรรมงานกินต่อหัวเสือจัดขึ้นครั้งแรกเมื่อปี 2555 ที่องค์การบริหารส่วนตำบลปลาปาก (อบต.ปลาปาก) และจัดติดต่อเรื่อยมา จนถึงในปี 2565 ได้ส่งเสริมมาเป็นงานประเพณีในระดับอำเภอเป็นครั้งแรก และจัดติดต่อมาจนถึงปัจจุบัน

“สำหรับการดำเนินกิจกรรม เทศกาลกินต่อหัวเสือโลกในครั้งนี้ เป็นครั้งที่ 5 ของอำเภอปลาปาก เพื่อส่งเสริมให้ราษฎร มีการอนุรักษ์ภูมิปัญญาชาวบ้าน เกี่ยวกับการเลี้ยงต่อหัวเสือ และนำต่อหัวเสือมาประกอบอาหารได้หลากหลายเมนู เช่น แกง นึ่ง ทอด หมก ยำ เป็นต้น พร้อมทั้งสามารถสร้างเป็นรายได้เสริม ให้กับผู้สนใจได้อีกทางหนึ่ง เป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยวของอำเภอปลาปาก โดยจังหวัดนครพนม ได้ประกาศให้งานเทศกาลกินต่อหัวเสือโลกของชาวปลาปาก เป็นงานประเพณีของท้องถิ่นจังหวัดนครพนม และเป็นการเผยแพร่ประชาสัมพันธ์การดำเนินชีวิต ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและวิถีชีวิตพื้นถิ่น อันแสดงถึงอัตลักษณ์ของคนปลาปาก อีกทั้งยังเป็นการสร้างความสามัคคีในหมู่คณะ เป็นการส่งเสริมสินค้าทางการเกษตรที่ปลอดภัย และทำให้ประชาชนทั่วไปได้ทราบ ถึงประเพณีท้องถิ่น และวิถีชีวิตอันดีงาม และยังเป็นการพัฒนาคุณภาพชีวิตของคนในพื้นที่ฯ”

การจัดกิจกรรม ประกอบด้วยการจำหน่ายสินค้าพื้นเมือง และผลผลิตจากเกษตรอินทรีย์ ผลิตภัณฑ์จากโคก หนอง นา ร้านค้า OTOP นิทรรศการเกี่ยวกับต่อหัวเสือและผลิตภัณฑ์จากต่อหัวเสือ การประกวดซุ้มนิทรรศการ การประกวดการประกอบอาหารจากต่อหัวเสือ ประเภทน้ำ และแห้ง การประกวดรังต่อหัวเสือร้าง การประกวดธิดาต่อหัวเสือ ประเภท อายุ 8-12 ปี และประเภทอายุ 18-35 ปี เป็นต้น

จากนั้นประธานในพิธี ได้โชว์การปรุงเมนูเด็ด ถือเป็นซิกเนเจอร์ประจำอำเภอคือ ก้อยต่อหัวเสือ เพื่อแบ่งปันให้ประชาชน นักท่องเที่ยวได้ชิมรสชาติ และมีสีสันความสนุกสนานจากธิดาต่อหัวเสือ โดยแต่ละซุ้มจัดสาวสวยประจำตำบลมาสวมชุดเป็นนางพญาต่อ รวมทั้งอาหารพื้นบ้านที่หากินยาก งานนี้มีแต่อิ่มกับอิ่มอย่างเดียว

นอกจากชาวบ้านได้ผลผลิตจากตัวอ่อนต่อหัวเสือ ที่นำมาปรุงเป็นอาหารจานเด็ดแล้ว ยังมีรังต่อหัวเสือ ที่มีรูปร่างแปลกคล้ายสิ่งมงคล โดยชาวบ้านจะใช้ภูมิปัญญาจากการสังเกตรังต่อแต่ละรัง ถ้าเก็บผลผลิตตัวต่อรังนั้นจะร้างโดยปริยาย จะมีรูปทรงไม่สวย แต่ถ้าปล่อยให้นางพญาต่ออยู่โดยไม่มีใครไปรบกวน ก็จะสร้างรังใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ ก่อนจะอพยพทิ้งรังไป รูปทรงรังนั้นจะสวย มองดูคล้ายสิ่งที่เป็นมงคล โดยเฉพาะทรงเจดีย์ ทรงพญานาค โดยการนำมาสตัฟฟ์ให้เกิดความสวยงาม เป็นวัตถุมงคลในบ้านหรือสำนักงาน มีราคาซื้อขายรังละ 10,000-20,000 บาท เป็นเครื่องรางนำโชคที่หายาก และเป็นการเพิ่มมูลค่า สร้างรายได้มีเงินหมุนเวียนนับล้านบาท

พื้นที่ อ.ปลาปาก มีการสืบทอดอาชีพภูมิปัญญาชาวบ้าน เลี้ยงต่อหัวเสือมายาวนาน เริ่มจากการล่าเป็นอาหารในครัวเรือน ก่อนจะพัฒนามาเลี้ยงเพื่อเศรษฐกิจการค้า ทำให้เป็นที่นิยมของตลาด มีคนสนใจซื้อไปปรุงเป็นเมนูเด็ดอีสาน เพราะเป็นเมนูหายาก 1 ปีมีแค่ครั้งเดียว โดยชาวบ้านจะเริ่มล่าต่อหัวเสือในช่วงเดือนเมษายน-พฤษภาคม ที่อาศัยตามธรรมชาติ แล้วนำมาแขวนตามต้นไม้ในเรือกสวนไร่นา ใช้เวลาประมาณ 2-3 เดือน จวบถึงเดือนสิงหาคม-ตุลาคม ก็จะสามารถเก็บผลผลิตได้ โดยตัวต่อที่นึ่งแล้วมีราคาซื้อขายกิโลกรัมละ 800-1,000 บาท หากเป็นรังต่อสดๆวางขายขีดละ 180 บาท หรือกิโลกรัมละ 1,8000 บาท เมนูที่นิยมคือ ก้อย แกงอ่อม ห่อหมก หลามต่อลักษณะการทำคล้ายข้าวหลาม เปลี่ยนแปลงที่รสชาติให้ดุเด็ดเผ็ดร้อน หรือใส่แกงหน่อไม้ก็อร่อยใช่หยอก