‘ก้าวไกล’ หูผึ่ง! นักกฎหมาย ชี้มีลุ้นไม่โดนยุบพรรค เหตุรูปคดีแตกต่าง

4 ก.พ.2567-ดร.มุนินทร์ พงศาปาน อาจารย์คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และอดีตคณบดีคณะนิติศาสตร์ ธรรมศาสตร์ กล่าวถึงผลพวงจากคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญในคดีล้มล้างการปกครองฯ และตอนนี้มีบุคคลไปร้องกกต.ให้ส่งศาลรัฐธรรมนูญยุบพรรคก้าวไกล รวมถึงร้องต่อป.ป.ช. ให้เอาผิด ส.ส.พรรคก้าวไกล 44 คนที่เคยเข้าชื่อกันเสนอร่างแก้ไขมาตรา 112 ในสภาฯสมัยที่แล้วว่า เนื่องจากคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญเมื่อ 31ม.ค.ที่ผ่านมา เป็นการวินิจฉัยภายใต้กรอบของมาตรา 49 ของรัฐธรรมนูญเท่านั้น ที่ในคำร้องเพียงแค่ขอให้ศาลมีคำสั่งให้ผู้ถูกร้อง หยุดเรื่องมาตรา 112 ส่วนการดำเนินการภายใต้กฎหมายอื่นๆ ก็ต้องไปว่ากันตามกระบวนการภายใต้กฎหมายนั้นๆ

ดร.มุนินทร์ กล่าวว่า การร้องเพื่อให้ยุบพรรค ที่เป็นมาตราการซึ่งถูกกำหนดอยู่ในพรป.พรรคการเมืองฯ มาตรา 92 (1) ที่มีการเขียนถ้อยคำในมาตราดังกล่าว คล้ายๆ กับมาตรา 49 ของรัฐธรรมนูญ แต่ว่าไม่ได้มีการอ้างอิงโดยตรงว่า หากเกิดศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัย ตามมาตรา 49 แล้ว ต่อไปต้องดำเนินการตามมาตรา 92 (1) ของพรบ.พรรคการเมืองฯ

อันหมายถึงหากจะมีการดำเนินการขอให้มีการยุบพรรคการเมือง ต้องว่าไปตามที่พรป.พรรคการเมือง ฯ กำหนดไว้ โดยหากกกต.รับเรื่องไว้พิจารณา ก็อาจมีการไต่สวนเรื่องที่ร้องมา แต่จะใช้เวลาไต่สวนสั้นหรือยาว เป็นดุลยพินิจของกกต. โดยหากกกต.มีความเห็นตามมาตรา 92  ก็ต้องส่งคำร้องไปที่ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาและวินิจฉัย โดยหากศาลรับคำร้อง ก็อาจมีการไต่สวนคำร้องอีก แต่จะใช้เวลาไต่สวนสั้นหรือยาว หรือจะไม่ไต่สวนเลย โดยอาจอ้างคำวินิจฉัยเดิมที่เคยวินิจฉัยไว้แล้ว หรือจะไต่สวนอีก เพื่อให้โอกาสผู้ถูกร้องอีกครั้ง ก็แล้วแต่ศาลรัฐธรรมนูญ ศาลรัฐธรรมนูญอาจมีคำสั่งให้ยุบพรรคหรือไม่ยุบพรรคก็ได้ เพราะว่าตัวมาตรา 92(1)  ของพรบ.พรรคการเมืองฯ ไม่ได้บังคับว่าต้องยุบ หากศาลมองว่ามันไม่ถึงขั้นเป็นการล้มล้างการปกครอง ตามมาตรา 92(1)  ที่อาจะมีมาตรฐานในการพิสูจน์แตกต่างจากมาตรา 49 ของรัฐธรรมนูญ ศาลก็อาจจะไม่ยุบพรรคก็ได้

นายมุนินทร์ กล่าวว่า  แม้หลายคน คงมองว่า โอกาสที่ศาลจะไม่ยุบพรรคเกิดขึ้นยาก เพราะศาลมีคำวินิจฉัยออกมาแล้วว่า เป็นการล้มล้างการปกครอง แม้จะเป็นการล้มล้างตามรัฐธรรมนูญ มันก็น่าจะเป็นการล้มล้างเดียวกันตามกฎหมายพรรคการเมือง หรือไม่ หลายคนก็คาดคิดว่าผลที่ออกมามันจะส่งผลไปแบบนี้ แต่ต้องยืนยันในหลักการทางกฎหมายว่ามันยังคงมีความเป็นไปได้ที่ ศาลอาจจะยุบหรือไม่ยุบพรรคก็ได้ โดยศาลอาจมองว่ามันไม่ใช่การล้มล้างการปกครองฯ ตามมาตรา 92(1)   ของพรบ.พรรคการเมืองฯก็ได้ ศาลยังมีอำนาจพิจารณาอยู่เพราะเป็นกระบวนการทางกฎหมายที่แยกต่างหากจากรัฐธรรมนูญ เพราะหากรัฐธรรมนูญ เขียนสอดรับกันชัดๆ เลยว่า ถ้าศาลวินิจฉัยตามมาตรา 49 แล้ว ให้ศาลรัฐธรรมนูญมีคำสั่งยุบพรรคการเมือง ตามพรบ.พรรคการเมืองฯ ถ้าแบบนี้คือมันชัดเจน ปฏิเสธไม่ได้เลย คือเมื่อวินิจฉัยว่าเข้าข่ายตามมาตรา 49 ของรัฐธรรมนูญแล้วให้ดำเนินการตามมาตรา 92 ของพรบ.พรรคการเมืองฯเลย แต่อย่างที่เห็นคือมันไม่ได้มีการโยงกันชัดขนาดนั้น เพียงแต่เขียนข้อความไว้คล้ายกัน ผมก็คิดว่ามันยังเป็นส่วนที่แยกกันได้ ส่วนเรื่องการดำเนินการเอาผิดส.ส.พรรคก้าวไกลสมัยที่แล้ว 44 คนที่เข้าชื่อกันเสนอร่างแก้ไขมาตรา 112 เข้าสภาฯว่าทำผิดตามมาตรฐานจริยธรรมฯนั้น ทางป.ป.ช. ก็มีมาตรฐานกระบวนการพิจารณาของป.ป.ช.

“สิ่งที่เกิดขึ้นจากผลคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญในคดีพรรคก้าวไกล มันไม่จำเป็นต้องนำไปสู่ทุกๆความผิดของกฎหมาย เพราะแต่ละกฎหมาย ก็กำหนดวิธีการในการพิสูจน์ความผิด มีกระบวนการพิจารณาทางคดีที่แตกต่างกัน มาตรฐานในการรับฟังพยานหลักฐานก็มีความแตกต่างกัน เช่นในทางอาญา ก็ต้องดูเรื่ององค์ประกอบในทางอาญา ต้องดูเจตนา คงต้องติดตามกันต่อไปว่าเมื่อมีคนไปยื่นเรื่องแล้ว แต่ละองค์กรจะมีกระบวนการทางกฎหมายต่อไปอย่างไร”