สุดยิ่งใหญ่เปิดตัวโขนศิลปาชีพฯ ตอน'สีดา'

เปิดตัวโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ เรื่องรามเกียรติ์ ตอน’สีดา’ สุดยิ่งใหญ่ สนองพระราชปณิธาน เฉลิมพระเกียรติ 48 พรรษา เผย 8 ฉากสำคัญตระการตา เพิ่มรอบการแสดง ชวนแต่งชุดไทยไปดูโขน

วันที่ 4 กันยายน 2569 เวลา 14.00 น. มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง แถลงข่าวเปิดตัวการแสดงโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ เรื่องรามเกียรติ ตอน “สีดา” ณ โรงละคร สำนักพระราชวัง สนามเสือป่า เขตดุสิต

นางนฤมล ล้อมทอง กรรมการมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง  กล่าวว่า สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์  พระบรมราชินีนาถ  พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณต่อโขน นาฏกรรมคู่แผ่นดินไทย ซึ่งโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ ฯ จัดการแสดงต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2550 และมีชื่อเสียงโด่งดังตั้งแต่นั้นมา    สมเด็จพระพันปีหลวงทรงมีพระราชเสาวนีย์ให้จัดทำโขน เป็นโขนสำหรับคนไทยและชาวต่างชาติได้ชม  ซึ่งมีส่วนส่งเสริมให้ยูเนสโกขึ้นทะเบียน “การแสดงโขนในประเทศไทย” ในบัญชีรายชื่อตัวแทนมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้แห่งมวลมนุษยชาติ ถือเป็นการขึ้นทะเบียนมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ครั้งแรกของไทย เป็นมรดกที่พระองค์ท่านทิ้งไว้ให้เรา ซึ่งมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ ฯ มีหน้าที่สืบสานพระราชปณิธาน

“ การแสดงโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ตอน สีดา ปี 2569  เป็นมากกว่าการแสดงนาฏศิลป์ แต่เป็นการแสดงร่วมสืบสานมรดกทางวัฒนธรรมไทย ที่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงวางรากฐาน และสมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินี ทรงให้ความสำคัญสนองพระราชปณิธาน “สืบสาน รักษา ต่อยอด” เพื่อรักษาศิลปะชั้นสูงของชาติให้คงอยู่อย่างงดงามจากรุ่นสู่รุ่น นับเป็นความโชคดีของคนไทยและประเทศไทย ที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินี ทรงส่งเสริมและสนับสนุนการแสดงโขนอย่างเอาพระทัยใส่ทุกมิติ เป็นการธำรงนาฏศิลป์ทรงคุณค่าของชาติให้สืบทอดต่อไป “ นางนฤมล  กล่าว

นางนฤมล กล่าวว่า การแสดงโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ในปีนี้ สมเด็จพระราชินีมีพระราชเสาวนีย์ให้จัดทำแผ่นพับเรื่องย่อการแสดงโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ เรื่องรามเกียรติ์ ตอนนางสีดา เป็นครั้งแรก เพื่อให้ผู้รับชมการแสดงโขนมีความเข้าใจและสนุกสนานมากยิ่งขึ้น นับเป็นพระมหากรุณาธิคุณยังหาที่สุดไม่ได้ อีกทั้งต้นเดือนธันวาคมนี้ยูเนสโกจะพิจารณาชุดไทยพระราชนิยมขึ้นทะเบียนมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ ขอเชิญชวนผู้เข้าชมสวมใส่ชุดไทยพระราชนิยมเข้าชมการแสดงมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ชวนแต่งไทยไปชมโขน   ขณะนี้บัตรชมการแสดงโขน มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ ฯ จำหน่ายไป 80%  จึงเปิดเพิ่มรอบการแสดงวันที่ 11  พฤศจิกายน 2569 รอบเวลา 19.00 น. โดยจะเปิดจำหน่ายบัตรวันที่ 5 กันยายน 2569 เวลา 10.00 น  เป็นต้นไป เป็นโอกาสที่ประชาชนจะสามารถจองบัตรเพื่อเลือกที่นั่งชม

นางยุถิกา อิศรางกูร ณ อยุธยา รองปลัดกระทรวงวัฒนธรรม   กล่าวว่า   กระทรวงวัฒนธรรมมีส่วนร่วมจัดการแสดงโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ สนองพระราชดำริสมเด็จพระพันปีหลวงตั้งแต่ปีแรกจนถึงปัจจุบันในการอนุรักษ์สืบสานศิลปะการแสดงโขน ซึ่งเป็นศิลปะการแสดงชั้นสูงของไทย รวมศาสตร์และดนตรีนาฏศิลป์ ศิลปกรรมและงานช่างฝีมือ จนเกิดการแสดงโขนที่งดงามตระการตา จากแนวพระราชดำริสมเด็จพระพันปีหลวง กระทรวงวัฒนธรรมเล็งเห็นและให้ความสำคัญ อีกทั้งการแสดงโขนได้รับการประกาศขึ้นทะเบียนเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมวลมนุษยชาติจากยูเนสโกเมื่อปี 2561  ปีนี้กรมส่งเสริมวัฒนธรรม สนับสนุนงบประมาณ 6 ล้านบาทจัดการแสดงโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ รวมถึงอำนวยความสะดวกด้าน สถานที่จัดแสดงศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย ด้านสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ร่วมอำนวยความสะดวกพื้นที่ในการคัดเลือกนักแสดงและการซ้อมนักแสดงโขน ซึ่งเป็นส่วนสำคัญยิ่งของการแสดง อยากเชิญชวนประชาชนร่วมชมการแสดงโขนตอน สีดา และร่วมแต่งชุดไทยไปชมการแสดงโดยพร้อมเพรียงกัน

นายประเมษฐ์  บุณยะชัย ศิลปินแห่งชาติ  ที่ปรึกษาการแสดงโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ กล่าวว่า  การแสดงโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ เดิมเรียก “โขนพระราชทาน” ครูบาอาจารย์และศิลปินจัดทำด้วยความปราณีต การแสดงโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปชีพฯ  เรื่องรามเกียรติ์ ตอน สีดา ซึ่งนางสีดา เป็นตัวเอกในเรื่องรามเกียรติ์ เป็นตัวแทนของผู้หญิงที่มีคุณธรรม มีความซื่อสัตย์ จงรักภักดีต่อสามี แม้ถูกลักพาไปอยู่กรุงลงกา เมืองยักษ์ ก็ยังยึดมั่นในความซื่อสัตย์ อีกทั้งตัวละครแสดงถึงความรักที่มีต่อลูก     เนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา  48 พรรษาของสมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินี จึงคัดเลือก ตอน สีดา   เพื่อร่วมแสดงความจงรักภักดี และเพื่อสนองพระมหากรุณาธิคุณพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ในการสืบสาน รักษา ต่อยอด การแสดงโขน หากไม่มีสถาบันพระมหากษัตริย์ โขนไม่รุ่งเรืองดังเช่นปัจจุบัน

นายประเมษฐ์  กล่าวต่อว่า   แม้การแสดงโขนจะอยู่ในพระบรมราชูปถัมภ์ตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 1 แต่สมเด็จพระพันปีหลวงทรงริเริ่มรักษานาฏกรรมชั้นสูงนี้  ยุคปัจจุบันพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระราชินี ทรงให้ความสำคัญอย่างมาก     สมเด็จพระพันปีหลวงทรงริเริ่มรักษานาฏกรรมชั้นสูงนี้  เป็นแรงจูงใจให้พวกเราสืบสานมรดกทางวัฒนธรรม ศิลปินโขนละครเรียนโขนมาทั้งชีวิตก็ยังเรียนรู้ไม่จบ ต้องเรียนรู้อะไรใหม่ๆ และปรับให้เข้ากับสถานการณ์ปัจจุบัน  อีกทั้งการคัดเลือกตอนต้องเหมาะสมกับสถานการณ์ปัจจุบัน ตอนสีดา มีความสนุกสนาน สีดามีบทบาทมากเห็นถึงความรักที่มีต่อลูกในฉากสุดท้าย    เรากลั่นกรองมาจัดทำบทการแสดง ซึ่งในปีนี้ครูเกษม ทองอร่าม เป็นผู้จัดทำบท ส่วนตนจัดทำบทเพลงร้องและบทเพลงถวายพระพร

นายประเมษฐ์ กล่าวว่า  การจัดแสดงครั้งนี้จะเกิดขึ้นไม่ได้ หากไม่ได้รับความร่วมมือจากกระทรวงวัฒนธรรมด้านสถานที่และผู้ทรงคุณวุฒิ ครูอาจารย์จากสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ อีกทั้งมีการคัดเลือกเยาวชนที่สนใจการแสดงโขนเพื่อร่วมการแสดงโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปชีพฯ สร้างความรักและความสนใจให้แก่เยาวชน ปัจจุบันโรงเรียนจัดการแสดงโขน ทำให้การแสดงโขนแต่ละปีได้เยาวชนที่มีฝีมือร่วมแสดง ดั่งที่สมเด็จพระพันปีหลวงทรงวางรากฐานความสำคัญของโขน ทำให้เกิดความรักความสนใจการแสดงโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ซึ่งเป็นการแสดงของโขนมืออาชีพผสมผสานโขนมือสมัครเล่น ร่วมกันรังสรรค์ผลงานสุดวิจิตร ซึ่งจะงดงามอย่างไรนั้นต้องมาชมการแสดง รับรองว่าการแสดงโขน ตอนสีดาไม่ย่อหย่อนกว่าทุกตอนที่ผ่านมา

รศ.ดร.ศุภชัย  จันทร์สุวรรณ์ ศิลปินแห่งชาติ ผู้กำกับการแสดง  กล่าวว่า การแสดงโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ มาตรฐานการแสดงสูงมากและมีความคาดหวังของผู้ชมเฝ้ารอทุกปี นี่คือความยาก และความกดดัน การแสดงโขน ตอน สีดา ดำเนินเรื่องตามบทพระราชนิพนธ์ ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช (รัชกาลที่ 1)  มีความยากตั้งแต่การเล่าเรื่องให้มีความกระชับ  แบ่งการแสดงเป็น 2 องค์ องค์ละ 4 ฉาก  รวม 8 ฉากหลัก ไม่รวมฉากเชื่อม องค์ที่ 1 เปิดฉากวิมานพระอิศวร โดยพระอิศวรมีรับสั่งให้พระลักษมีอวตารเป็นนางสีดาคู่บุญพระราม จากนั้นจะเปิดตัวนางสีดา เข้าสู่ฉากสำคัญ คือ ฉากอภิเษกสมรสระหว่างพระรามกับนางสีดา ฉากจะมีความงดงามตระการตา อีกทั้งเกิดเหตุการณ์ต่างๆ ทศกัณฐ์ลักนางสีดา พระรามออกติดตาม พร้อมพลวานร ยกรบ เสร็จศึกพระรามรับนางสีดาคืนกรุงอโยธยา

 “ หนึ่งในฉากสำคัญยิ่งใหญ่ คือ ฉากสีดาลุยไฟ เป็นเหตุจากพระรามคลางแคลงใจนางสีดาอยู่กับยักษ์ทศกัณฐ์เป็นเวลานาน นางสีดาขอถวายสัตย์และแสดงความสัตย์ซื่อ อัญเชิญเทวดานางฟ้ามาเป็นพยาน ขอพิสูจน์ความบริสุทธิ์ด้วยการลุยไฟ พระรามได้เห็นนางเป็นผู้ซื่อสัตย์ดังนั้นจึงรับนางกลับเข้าเมือง จะเป็นฉากที่สร้างความประทับใจผู้ชม  “ รศ.ดร.ศุภชัย กล่าว

รศ.ดร.ศุภชัย  กล่าวต่อว่า ส่วนองค์ที่  2 ฉากเปิดตัวพระมงกุฎ พระลบ   ฉากพระฤาษีชุบศร ฉากทำลายต้นรัง ฉากปล่อยม้าอุปการ   จะมีม้ามาปรากฏบนเวที อยากให้รอติดตามชม ฉากหนุมานตามไปเห็นพระมงกุฎพระลบจับม้าขี่เล่น  หนุมานถูกสองกุมารมัด ท้าทายไปถึงพระราม พระลักษณ์  ฉากจบนางสีดาออกมาหาโอรส ทั้งหมดได้พบกัน รวมระยะเวลาการแสดง  2 ชั่วโมง เต็มอิ่มครบทุกอรรถรส ขณะนี้นักแสดงซักซ้อมกระบวนท่ารำกันอย่างเต็มที่ โดยกำหนดจะเข้าซ้อม ณ หอประชุมใหญ่ ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย สถานที่จริง ช่วงเดือนตุลาคม2569 กองทัพนักแสดง นักดนตรี และผู้อยู่เบื้องหลังทุกคนต้องการสร้างสรรค์โขนศิลปะการแสดงอันทรงคุณค่าเพื่อเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระพันปีหลวง พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และพระราชินี

การแสดงโขนสุดยิ่งใหญ่แห่งปี เรื่อง รามเกียรติ์ ตอน สีดา  มีกำหนดจัดการแสดงขึ้น ในระหว่างวันที่ 5 พฤศจิกายน – วันที่ 10 ธันวาคม 2569 ณ ณ หอประชุมใหญ่ ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย ติดตามรับชมได้ในการแสดงโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ตอน สีดา บัตรราคา 2,000 บาท, 1,800 บาท, 1,000 บาท, 800 บาทและ 600 บาท (สำหรับรอบนักเรียน บัตรราคา 200 บาท ไม่เปิดจำหน่ายบัตรทางออนไลน์) จำหน่ายบัตรที่ไทยทิคเก็ตเมเจอร์ทุกสาขา โทร. 0-2262-3456 www.thaiticketmajor.com