จวกเขมรละเมิดใช้ภาพชุดไทย

รมว.วธ.เดือด! ร่อนหนังสือประท้วงเวที  Miss Universe Cambodia ละเมิดใช้ภาพ “ชุดไทย” อ้างเป็นของราชสำนักกัมพูชา พร้อมโชว์ภาพถ่ายต้นฉบับสตรีชาวกำแพงเพชรบันทึกไว้ในสมัย ร.5 เป็นภาพฟิล์มกระจก ขึ้นทะเบียนมรดกความทรงจำโลกปี 60 แฉเขมรลบลายน้ำกรมศิลป์ออก ลั่นหากไม่แก้ไขให้ถูกต้องโดยเร็วที่สุดจะดำเนินการตามกฎหมายต่อไป

 เมื่อวันที่ 21 กันยายน 2569 ที่ห้องประชุมใหญ่ สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ น.ส.ซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม (วธ.) แถลงกรณีเวที Miss Universe Cambodia 2026 นำเสนอภาพการแต่งกายชุดไทยและบิดเบือนข้อมูลทางประวัติศาสตร์ โดยระบุว่า จากกรณีเวทีประกวดนำเสนอภาพเกี่ยวกับวัฒนธรรมการแต่งกายของกัมพูชา และปรากฏว่ามีการใช้ภาพที่มีแหล่งที่มาจากประเทศไทยนั้น วธ.เห็นว่าไม่อาจถือเป็นเพียงความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ เนื่องจากภาพดังกล่าวถูกนำเสนอโดยไม่มีการระบุแหล่งที่มา และอาจทำให้สาธารณชนเข้าใจว่าเป็นการแต่งกายของราชสำนักกัมพูชาจริง

น.ส.ซาบีดากล่าวว่า ภาพที่นำมาใช้เป็นภาพถ่ายสตรีชาวกำแพงเพชร บันทึกไว้ที่เมืองกำแพงเพชรเมื่อ พ.ศ. 2449 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 โดยเป็นภาพที่มีการบันทึกไว้ในหอพระสมุดวชิรญาณ และได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกความทรงจำแห่งโลกขององค์การยูเนสโกเมื่อ พ.ศ. 2560

 “ภาพต้นฉบับเป็นฟิล์มที่มีตราประทับของกรมศิลปากร แต่ภาพที่นำไปใช้บนเวทีประกวดมีการลบตราประทับดังกล่าวออกด้วย” น.ส.ซาบีดากล่าว

 รมว.วัฒนธรรมกล่าวว่า วธ.จะดำเนินการผ่านช่องทางที่เหมาะสม โดยมอบหมายให้กรมศิลปากร โดยสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติซึ่งเป็นเจ้าของข้อมูล ส่งหนังสือทักท้วงและตักเตือนไปยังกองประกวด Miss Universe Cambodia พร้อมขอให้แก้ไขข้อมูลและระบุแหล่งที่มาของภาพอย่างถูกต้อง รวมทั้งกำหนดกรอบเวลาให้ดำเนินการโดยเร็วที่สุด

 “ขั้นแรกจะดำเนินการผ่านช่องทางการทูตเพื่อตักเตือน เพราะไม่ต้องการให้เรื่องนี้กลายเป็นประเด็นระหว่างรัฐกับรัฐ เนื่องจากกรณีดังกล่าวเป็นการดำเนินการของภาคเอกชน แต่หากยังไม่มีการแก้ไข วธ.จะพิจารณาดำเนินการตามกฎหมายต่อไป” น.ส.ซาบีดากล่าว

น.ส.ซาบีดากล่าวว่า วธ.จะเดินหน้าเผยแพร่องค์ความรู้เกี่ยวกับพัฒนาการของชุดไทยตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันอย่างต่อเนื่อง เพื่อสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องในระดับนานาชาติ โดยที่ผ่านมาได้จัดโรดโชว์และนิทรรศการเผยแพร่ชุดไทยในต่างประเทศ ทั้งเนเธอร์แลนด์, ฝรั่งเศส และญี่ปุ่น รวมถึงนำเสนอที่มาและพัฒนาการของชุดไทยพระราชนิยมทั้ง 8 แบบ ตลอดจนการแต่งกายของสตรีในอดีตที่เกี่ยวเนื่องกับพัฒนาการดังกล่าว

 รมว.วัฒนธรรมกล่าวอีกว่า การเผยแพร่ชุดไทยไม่ได้ดำเนินการโดย วธ.เพียงหน่วยงานเดียว แต่มีหน่วยงานภาครัฐร่วมกันสร้างการรับรู้ในเวทีโลก ทั้งกระทรวงการต่างประเทศที่จัดงานไทยเฟสติวัลในหลายประเทศ รวมถึงการจัดแสดงชุดไทยในกิจกรรมต่างๆ และการแลกเปลี่ยนโบราณวัตถุระหว่างประเทศไทยกับสาธารณรัฐเกาหลีใต้ ซึ่งมีการจัดแสดงโบราณวัตถุไทยควบคู่กับชุดไทยพระราชนิยมที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติกรุงโซล

 “เราใช้วัฒนธรรมเป็นเครื่องมือสร้างความเข้าใจ ไม่ได้ต้องการให้วัฒนธรรมกลายเป็นความขัดแย้ง แต่ในกรณีที่มีการละเมิดหรือบิดเบือนข้อมูล วธ.จะไม่ปล่อยผ่าน และจะดำเนินการตามขั้นตอนอย่างเหมาะสม” น.ส.ซาบีดากล่าว

 น.ส.ซาบีดากล่าวอีกว่า แม้ วธ.จะมีความกังวลต่อกรณีดังกล่าว แต่การดำเนินการต้องอยู่บนพื้นฐานของข้อเท็จจริงและหลักฐานทางวิชาการ ขณะนี้กระทรวงวัฒนธรรมเป็นเดือดเป็นร้อน แต่เราใช้อารมณ์และความรู้สึกไม่ได้ เราต้องใช้ความอดทนอดกลั้น เนื่องจากขณะนี้ไทยอยู่ระหว่างการผลักดันชุดไทยเพื่อขึ้นทะเบียนเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติขององค์การยูเนสโก ซึ่งคาดว่าจะมีความชัดเจนภายในเดือนธันวาคมนี้

 “ขอให้ประชาชนหนักแน่นในข้อมูลเพราะ วธ.มีหลักฐานทางวิชาการอย่างครบถ้วน และจะเผยแพร่องค์ความรู้เกี่ยวกับชุดไทยอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ประชาคมโลกได้รับรู้ถึงที่มาและพัฒนาการอย่างถูกต้อง” น.ส.ซาบีดากล่าว

เมื่อถามว่า คาดหวังว่าจะได้รับคำขอโทษจากกัมพูชาอย่างเป็นทางการหรือไม่ รมว.วัฒนธรรมกล่าวว่า  ก็คาดหวังในรูปแบบนั้น

โอกาสนี้ น.ส.ซาบีดากล่าวด้วยว่า วธ.ยังมีหลักฐาน กรณีประชาคมอาเซียนได้มีการจัดแสดงชุดประจำชาติของแต่ละประเทศเมื่อปี 2562 ซึ่งประเทศไทยได้เลือกจัดแสดงชุดไทยจิตรลดา ขณะที่กัมพูชาใช้ชุดซัมปอตเป็นชุดประจำชาติที่จัดแสดงในครั้งนั้น เป็นการยืนยันถึงอัตลักษณ์ชุดประจำชาติของแต่ละประเทศในภูมิภาคอาเซียนเมื่อครั้งนั้นไปแล้ว.