'ปกรณ์' ฉายภาพราชการยุคใหม่รวบหน่วยงานซ้ำซ้อนภูมิภาคขึ้นตรงผู้ว่าฯ ลดภาระงบฯ

“ปกรณ์”ย้ำ นโยบายรัฐ รวบหน่วยงานซ้ำซ้อนภูมิภาคขึ้นตรงผู้ว่าฯ ลดภาระงบฯภาครัฐ ด้านเลขาฯ ก.พ.ร. ขานรับ เร่งสร้างความเข้าใจ ขรก.

27 กันยายน 2569 นายปกรณ์ นิลประพันธ์ รองนายกรัฐมนตรี เปิดเผยถึงทิศทางการปรับปรุงโครงสร้างกำลังพลภาครัฐว่าที่เป็นข้าราชการหรือหน่วยงานราชการในภูมิภาคว่าอัตรากำลังข้าราชการในส่วนภูมิภาคจำเป็นต้องปรับลดลงแบบค่อยเป็นค่อยไป โดยทิศทางจะไม่มีการตั้งเพิ่มอีกต่อไป เนื่องจากที่ผ่านมาเกิดปัญหาการทำงานซ้ำซ้อนกันอย่างมาก อีกทั้งผู้ว่าราชการจังหวัดไม่สามารถเข้ามากำกับดูแลได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพราะแต่ละส่วนราชการต่างคนต่างทำงานโดยไม่ขึ้นตรงหรือรายงานต่อผู้ว่าฯ

“ทิศทางอัตรากำลังภาครัฐจากนี้ต้องไม่มีการตั้งเพิ่ม มีแต่ทรงกับลดลงอย่างค่อยเป็นค่อยไป หากไม่เริ่มปรับลดและจัดระเบียบตั้งแต่วันนี้ ภาระงบประมาณด้านบุคลากรจะสั่งสมจนกลายเป็นภาระหนักในอนาคต” นายปกรณ์ กล่าว

ดังนั้น ยุทธศาสตร์ใหม่จึงกำหนดให้ข้าราชการและหน่วยงานที่ปฏิบัติงานในระดับภูมิภาคต้องเข้ามาร่วมทำงานขึ้นตรงและอยู่ในการบริหารของผู้ว่าราชการจังหวัดเพื่อสร้างความเป็นเอกภาพ และลดความซ้ำซ้อนในการทำงานและสั่งการ รวมทั้งลดภาระงบประมาณในอนาคต

นอกจากนี้ ได้มอบหมายให้สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ (ก.พ.ร.) ไปเร่งสำรวจและเร่งแก้ไขปัญหาความซ้ำซ้อนของหน่วยงานส่วนกลางและส่วนภูมิภาคอย่างเป็นรูปธรรมแล้วกลับมารายงานเป็นระยะๆ

ด้านน.ส.อ้อนฟ้า เวชชาชีวะ เลขาธิการคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ (ก.พ.ร.) กล่าวถึงแนวทางขับเคลื่อนการลดราชการส่วนกลางในภูมิภาคว่า ปัจจุบันอัตรากำลังข้าราชการในระดับภูมิภาคมีความซ้ำซ้อนด้านภารกิจสูงถึงประมาณร้อยละ 80 ซึ่งในส่วนนี้ทำให้รัฐบาลต้องเข้าไปทบทวนถึงความจำเป็นและรูปแบบการทำงานในพื้นที่ภูมิภาคและจังหวัดไม่ให้ซ้ำซ้อนกันเพื่อลดภาระงบประมาณในอนาคต

“ตอนนี้ในจังหวัดขนาดใหญ่ เช่น จ.นครราชสีมา มีการตั้งหัวหน้าส่วนราชการไปประจำในพื้นที่กันมาก พอผู้ว่าฯเรียกประชุมทีมีหัวหน้าส่วนราชการมาร่วมประชุมถึง 200 หน่วยงาน ซึ่งเห็นถึงความซ้ำซ้อน แล้วการสั่งการโดยผู้ว่าฯให้ทำงานแบบบูรณาการร่วมกันก็ยากซึ่งต้องมีการปรับปรุง ลดความซ้ำซ้อนในส่วนนี้”

น.ส.อ้อนฟ้า กล่าวต่อว่า ก.พ.ร. ได้วางแนวทางปรับปรุงโครงสร้างโดยใช้โมเดล “1 จังหวัด 1 สำนักงาน” โดยรวมหน่วยงานที่มีภารกิจทับซ้อนกันไว้ด้วยกัน โดยตัวอย่างสำเร็จจากกระทรวงพาณิชย์ ที่ตั้งเป็นพาณิชย์จังหวัด จากเดิมที่เคยมีคนจาก 10 กรมลงประจำจังหวัดถึง 10 คน ได้ปรับเปลี่ยนมาเป็นตำแหน่งพาณิชย์จังหวัดเพียง 1 สำนักงาน ใช้เจ้าหน้าที่เพียง 2–3 คนแต่มีการพัฒนาทักษะ (Multi-skilling) ให้สามารถปฏิบัติงานแทนกันได้ทุกภารกิจ ซึ่งแนวทางในอนาคตจะเป็นในรูปแบบนี้

เลขาธิการ ก.พ.ร. กล่าวต่อว่า สำหรับการจัดสรรอัตรากำลังในระดับจังหวัดจะพิจารณาจากบริบทความจำเป็นของแต่ละพื้นที่เป็นหลัก เช่น จังหวัดที่ไม่ติดทะเลก็ไม่จำเป็นต้องมีสำนักงานประมงจังหวัด ส่วนกรณีหน่วยงานที่มีพื้นที่ดูแลเฉพาะและคาบเกี่ยวหลายจังหวัด เช่น อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ ที่ครอบคลุม 4 จังหวัด ก็จะได้รับการยกเว้นให้บริหารตามเขตพื้นที่แต่ต้องไม่ตั้งตำแหน่งซ้ำซ้อนเกินจำเป็น

สำหรับมาตรการปรับลดกำลังคนภาครัฐยืนยันว่ามติ ครม. ไม่ได้เป็นการเลิกจ้างข้าราชการออกแต่จะใช้โครงการเกษียณอายุก่อนกำหนด (Early Retirement) และมาตรการเกษียณแล้วตัด หรือยุบเลิกตำแหน่ง โดยจะไม่บรรจุคนใหม่ทดแทนในตำแหน่งซ้ำซ้อนที่เกษียณภายใน 5 ปีนี้

นอกจากนี้ จะนำเทคโนโลยีดิจิทัลและ AI มาใช้ประมวลผลงานธุรการและคำนวณอัตรากำลังอิงตามปริมาณธุรกรรม (Transaction) จริงในแต่ละโต๊ะทำงาน โดยก่อนหน้านี้ได้กำหนดให้หน่วยงานต่าง ๆ จัดทำแผนปรับปรุงโครงสร้างส่งกลับมายัง ก.พ.ร. ภายใน 6 เดือนตามมติ ครม.ที่ได้กำหนดระยะเวลาไว้ และจากนั้น ก.พ.ร.จะมีการวางแผนในการทำงานร่วมกับแต่ละหน่วยงานอีกครั้ง

“การคำนวณอัตรากำลังคนภาครัฐ ต่อไปต้องอิงตามปริมาณธุรกรรมจริงในแต่ละโต๊ะทำงานด้วย หากโต๊ะใดมีปริมาณธุรกรรมต่ำ ให้เปลี่ยนไปใช้ระบบดิจิทัลและ AI หรือให้เจ้าหน้าที่โต๊ะข้างเคียงปฏิบัติงานแทน เพื่อลดค่าใช้จ่ายประจำและช่วยเพิ่มประสิทธิภาพภาครัฐได้”น.ส.อ้อนฟ้า กล่าว