เลขาธิการสภาฯ งัดหลักเกณฑ์ปี 62 ยุคประธานชวน จัดระเบียบ กมธ. ไม่ให้ทำงานซ้ำซ้อนกัน

5 พฤศจิกายน 2569 - ผู้สื่อข่าวรายงานว่า สืบเนื่องจากประธานสภาผู้แทนราษฎรได้กำหนดแนวทางการดำเนินงานของคณะกรรมาธิการสามัญทั้ง 35 คณะ จนเกิดเสียงวิพากษ์วิจารณ์จาก สส. ฝ่ายค้านว่าเป็นการ "ริบอำนาจ" และ "ปิดปาก" การทำหน้าที่ตรวจสอบของประธานคณะกรรมาธิการ (กมธ.) นั้น

ก่อนหน้านี้ เมื่อวันที่ 3 พ.ย.ที่ผ่านมา สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ได้ออกแถลงการณ์ชี้แจง 5 ข้อสำคัญเพื่อยืนยันว่าแนวทางดังกล่าวไม่ได้เป็นการจำกัดอำนาจหรือลิดรอนสิทธิ์ของประธาน กมธ. แต่เป็นการอธิบายบทบัญญัติกฎหมายและระเบียบปฏิบัติที่มีอยู่เดิม ตามรัฐธรรมนูญมาตรา 129 และข้อบังคับการประชุมสภาฯ พ.ศ. 2562 ให้เกิดความชัดเจนในการปฏิบัติ โดยระบุว่าการเรียกบุคคลหรือเอกสารใดๆ มาให้ข้อมูล ต้องกระทำโดย “มติของคณะกรรมาธิการ” เท่านั้น ประธาน กมธ. ไม่สามารถใช้อำนาจเรียกตามอำเภอใจหรือใช้อารมณ์ส่วนตัวเพียงลำพังได้ รวมถึงมีการจัดระเบียบไม่ให้ กมธ. หลายคณะพิจารณาศึกษาเรื่องที่ซ้ำซ้อนกัน เพื่อลดภาระของหน่วยงานภาครัฐที่ต้องมาชี้แจงซ้ำซ้อนในสัปดาห์เดียวกัน

ล่าสุด มีการเปิดเผยถึงระเบียบสภาผู้แทนราษฎร ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการในการกระทำกิจการ พิจารณาสอบหาข้อเท็จจริง หรือศึกษาเรื่องที่มีความเกี่ยวข้องกันของคณะกรรมาธิการหลายคณะ พ.ศ. 2562 ซึ่งลงนามไว้โดย นายชวน หลีกภัย ประธานสภาผู้แทนราษฎรในขณะนั้น โดยมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นมา

สาระสำคัญของระเบียบดังกล่าวกำหนดขึ้นเพื่อความเป็นระเบียบเรียบร้อยและไม่ซ้ำซ้อน โดยกำหนดให้ประธาน กมธ. ทุกคณะ ต้องส่งรายงานแผนการพิจารณา ประเด็นที่ศึกษา รวมถึงรายชื่อบุคคลหรือหน่วยงานที่จะเชิญมาชี้แจง ต่อประธานสภาผู้แทนราษฎรรับทราบภายในวันศุกร์ของทุกสัปดาห์

หากประธานสภาฯ ตรวจสอบพบว่ามี กมธ. มากกว่าหนึ่งคณะ กำลังพิจารณาเรื่องที่มีเนื้อหาเกี่ยวข้องกันหรือซ้ำซ้อนกัน จะแจ้งให้ประธาน กมธ. แต่ละคณะทราบโดยไม่ชักช้า เพื่อจัดประชุมร่วมกันในการหาแนวทางปฏิบัติ โดยให้ทุกคณะยุติการดำเนินการในเรื่องนั้นไว้เป็นการชั่วคราว เว้นแต่มีเหตุจำเป็นที่ไม่สามารถยุติได้ทันที ก็ให้ทำหน้าที่ไปพลางก่อนได้แต่ต้องไม่เกิน 7 วันนับแต่วันที่ได้รับแจ้ง

สำหรับการร่วมกันดำเนินการตามระเบียบนี้ สามารถทำได้ 3 แนวทางหลัก ได้แก่ 1.ร่วมกันกระทำกิจการโดยตกลงให้ประธานกรรมาธิการคณะใดคณะหนึ่งเป็นประธาน หากตกลงไม่ได้ให้ประธานสภาเป็นผู้กำหนด 2.ให้กรรมาธิการคณะใดคณะหนึ่งเป็นหลักในการดำเนินการ และให้กรรมาธิการคณะอื่นส่งกรรมาธิการตามจำนวนที่ที่ประชุมกำหนดเข้าร่วม 3.แนวทางอื่น ๆ ตามที่ที่ประชุมร่วมกันเห็นชอบ

ทั้งนี้ ในระเบียบยังระบุทิ้งท้ายว่า หากเกิดปัญหาหรือข้อสงสัยเกี่ยวกับการปฏิบัติตามระเบียบนี้ ให้ประธานสภาผู้แทนราษฎรเป็นผู้มีอำนาจวินิจฉัย และให้ถือว่าคำวินิจฉัยนั้นเป็นที่สุด