ดร.ณัฏฐ์-นักกม. อธิบายชัด 'เอกสิทธิ์คุ้มกัน' หลัง 'สส.ปูอัด' ถูกออกหมายจับคดีข่มขืน

"ดร.ณัฏฐ์" มือกฎหมายมหาชน เผยกรณี "สส.ปูอัด" ถูกศาลออกหมายจับคดีข่มขืน มีเอกสิทธิ์คุ้มกัน ในระหว่างสมัยประชุม เว้นแต่สภาอนุญาต

7 ก.พ.2568 - ดร.ณัฐวุฒิ วงศ์เนียม หรือ ดร.ณัฏฐ์ นักกฎหมายมหาชน กล่าวถึงกรณีศาลจังหวัดเชียงใหม่ออกหมายจับนายไชยามพวาน มั่นเพียรตจิตต์ หรือ "ปูอัด" สส.กรุงเทพมหานคร พรรคไทยก้าวหน้า (เดิมสังกัดสส.พรรคก้าวไกล) ในความผิดฐานข่มขืนกระทำชำเราผู้อื่น ซึ่งศาลได้ออกหมายจับที่ จ.262/2568 ลงวันที่ 4 ก.พ.2568 และพนักงานสอบสวนทำหนังสือถึงประธานรัฐสภาเพื่อให้ส่งตัวมาดำเนินคดีอาญา

ดร.ณัฐวุฒิ กล่าวว่าเอกสิทธิ์คุ้มกัน สมาชิกรัฐสภาตามรัฐธรรมนูญมาตรา 125 จะต้องพิจารณาว่า ขณะที่ศาลได้ออกหมายจับผู้ต้องหาที่ดำรงตำแหน่ง สส. อยู่ในระหว่างสมัยประชุมสภาหรือไม่ หากอยู่ระหว่างสมัยประชุมสภา นายไชยามพวาน มั่นเพียรตจิตต์ สส.กรุงเทพมหานคร พรรคไทยก้าวหน้า ย่อมได้รับเอกสิทธิ์คุ้มกัน ตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 125 วรรคหนึ่ง เพราะข้อกล่าวหาในชั้นสอบสวนยังไม่มีการพิสูจน์ว่า ผู้ต้องหากระทำความผิดตามข้อกล่าวหาหรือไม่

ดร.ณัฐวุฒิ กล่าวต่อว่า เจตนารมณ์รัฐธรรมนูญในเอกสิทธิ์คุ้มกันสมาชิกรัฐสภา เพื่อมิให้มีผลกระทบต่อการปฏิบัติหน้าที่ของสมาชิกรัฐสภา หากพิจารณาตามรัฐธรรมนูญมาตรา 125 ในระหว่างสมัยประชุม ห้ามมิให้จับ คุมขัง หรือหมายเรียก ตัว สส.หรือ สว.ไปทำการสอบสวนในฐานะที่สมาชิกผู้นั้น เป็นผู้ต้องหาในคดีอาญาเว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากสภาที่ผู้นั้นเป็นสมาชิกหรือเป็นการจับในขณะกระทำความผิด

"เจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญแทบทุกฉบับที่ผ่านมา บัญญัติเอกสิทธิ์คุ้มกันสมาชิกรัฐสภา เป็นเกราะป้องกันสถานะความเป็น สส.ในระหว่างสมัยประชุมเท่านั้นที่ห้าม จับ คุมขังหรือหมายเรียก เว้นแต่สภาอนุญาตหรือความผิดซึ่งหน้า"

นักกฎหมายมหาชน กล่าวว่า จะเห็นได้ว่า เอกสิทธิ์ (Privilege) หมายถึง สิทธิพิเศษเฉพาะบุคคลบางคนหรือกลุ่มบุคคลบางประเภทที่มีคุณลักษณะพิเศษบางประการ ทำให้ผู้นั้นเกิดความชอบธรรมในการอ้างสิทธิเพื่อยืนยันผลประโยชน์บางประการเป็นพิเศษที่เหนือบุคคลอื่น กล่าวคือ เจ้าหน้าที่หรือหน่วยงานของรัฐจะมีเอกสิทธิ์หรือสิทธิพิเศษที่จะไม่ถูกฟ้องร้องกล่าวหาในทางใด ๆ อันเนื่องมาจากการปฏิบัติหน้าที่ เช่น เอกสิทธิ์ทางการทูต และ เอกสิทธิ์ตามรัฐธรรมนูญของสมาชิกรัฐสภา เป็นต้น

เอกสิทธิ์ของสมาชิกรัฐสภา หมายถึง สิทธิเด็ดขาด ของสมาชิกรัฐสภาที่จะกล่าวแถลงข้อเท็จจริงแสดงความคิดเห็น ออกเสียงลงคะแนน หรือการกระทำอย่างอื่นในที่ประชุมสภา โดย มิให้บุคคลอื่นมาเกี่ยวข้อง จะไปฟ้องร้องว่ากล่าวในทางใดไม่ได้ ทั้งทางอาญาและทางแพ่ง และไม่อาจนำเรื่องนั้นไปฟ้องร้องได้อีกไม่ว่าเวลาจะล่วงเลยไปนานเท่าใดก็ตาม

ส่วนความคุ้มกัน(Immunity) หมายถึง การที่คอยป้องกันให้ปลอดภัย, คุ้มครองให้พ้นจากบางสิ่งบางอย่าง เช่น คุ้มกันโรค คุ้มกันไม่ให้ถูกฟ้องร้อง

ดร.ณัฐวุฒิ อธิบายว่า ความคุ้มกันของสมาชิกรัฐสภา หมายถึง ความคุ้มกันที่รัฐธรรมนูญให้แก่สมาชิกรัฐสภาที่จะไปประชุมตามหน้าที่ โดยไม่อาจถูกจับกุม คุมขัง หรือดำเนินคดีใดๆในลักษณะที่จะขัดขวางต่อการมาประชุมในช่วงเวลาใดเวลา หนึ่งหรือในระหว่างสมัยประชุม เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากสภาที่ผู้นั้นเป็นสมาชิกอยู่เสียก่อน ความคุ้มกันนี้ไม่ให้ใช้บังคับแก่การพิจารณาคดีของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองทั้งนี้เมื่อพ้นเวลาดังกล่าวความคุ้มกันจะหมดไปและอาจดำเนินคดีต่อไปได้ ไม่ได้หมายความว่า เอกสิทธิ์คุ้มกันสมาชิกรัฐสภา ระหว่างสมัยประชุม จะทำให้ สส.มีอภิสิทธิ์เหนือกว่าประชาชน

แต่การที่พนักงานสอบสวนขอหมายจับเพราะความผิดมีอัตราโทษตามกฎหมายเกิน 3 ปีขึ้นไป พนักงานสอบสวนสามารถขอออกหมายจับต่อศาลได้ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 66 ส่วนการขอตัวเพื่อดำเนินคดี เป็นขั้นตอนที่จะต้องปฎิบัติตามรัฐธรรมนูญเพราะผู้ต้องหามีสถานะความเป็น สส.อยู่ขณะกระทำความผิด ถือเป็นขั้นตอนปกติ

"ในการส่งตัวในสมัยประชุมสามัญของสภา ส่วนใหญ่ ในทางปฎิบัติที่ผ่านมาทุกยุคทุกสมัย ประธานรัฐสภา จะไม่ส่งตัวมาให้พนักงานสอบสวน จึงต้องรอให้หมดสมัยประชุมถึงจะส่งตัวมา เว้นแต่ สส.ท่านนั้นจะยินยอม สละเอกสิทธิคุ้มครองตามรัฐธรรมนูญมาพบพนักงานสอบสวน ส่งผลทำให้หมายจับสิ้นผลไป เพราะอย่าลืมว่า หมายจับของศาลย่อมมีผล แต่รัฐธรรมนูญห้ามมิให้จับกุม คุมขัง หรือหมายเรียก ตัว สส.ในระหว่างสมัยประชุม" ดร.ณัฐวุฒิ ระบุ