เดินหน้าบ้านมั่นคงอำเภอเวียงแก่น จ.เชียงราย ซ่อมสร้างบ้านผู้ด้อยโอกาส 4 ตำบล 1,000 หลัง

ช่างชุมชนและผู้แทนขบวนองค์กรชุมชน จ.เชียงรายร่วมกันสำรวจข้อมูลบ้านเรือนที่จะซ่อมสร้างที่อำเภอเวียงแก่น

เชียงราย / อำเภอเวียงแก่นร่วมกับ พอช. เครือข่ายขบวนองค์กรชุมชนจังหวัดเชียงรายและผู้นำชุมชน  เดินหน้าโครงการบ้านมั่นคงชนบท  สนับสนุนการซ่อมสร้างบ้านให้ครัวเรือนที่มีฐานะยากจน  สภาพบ้านเรือนทรุดโทรม  ในพื้นที่ 4 ตำบล  ประมาณ 1,000 หลัง  ใช้กระบวนการมีส่วนร่วมจากชุมชน ท้องถิ่น  เริ่มซ่อมสร้างได้ภายในเดือนเมษายน-พฤษภาคมนี้

ระหว่างวันที่ 10-12 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา  อำเภอเวียงแก่นร่วมกับสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) เครือข่ายขบวนองค์กรชุมชนจังหวัดเชียงราย  กำนัน  ผู้ใหญ่บ้าน  และผู้นำชุมชนในอำเภอเวียงแก่น  4 พื้นที่  คือ  เทศบาลตำบลม่วงยาย  เทศบาลตำบลหล่ายงาว  เทศบาลตำบลท่าข้าม  และตำบลปอ  จัดประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อเดินหน้า ‘โครงการบ้านมั่นคงชนบทอำเภอเวียงแก่น’  โดยมีการฝึกปฏิบัติการถอดแบบ BoQ (Bill of Quantities) หรือการประเมินรายการวัสดุและค่าใช้จ่ายในการซ่อมสร้างบ้าน   การเสนอโครงการ  งบประมาณ  ฯลฯ

เวทีประชุมเชิงปฏิบัติการที่อำเภอเวียงแก่นระหว่าง 10-12 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา

รวมพลังซ่อมสร้างบ้านมั่นคงอำเภอเวียงแก่น

นายสมเกียรติ์  ใจงาม  เจ้าหน้าที่สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) สำนักงานภาคเหนือ  กล่าวว่า  โครงการบ้านมั่นคงชนบทอำเภอเวียงแก่นเริ่มขับเคลื่อนมาตั้งแต่ปี 2564  โดยมีการจัดประชุมเพื่อชี้แจงสร้างความเข้าใจกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและผู้นำชุมชนในอำเภอเวียงแก่นมาแล้ว 2 ครั้ง  เช่น  ชี้แจงความเป็นมาของโครงการ  การจัดทำโครงการ   การสำรวจข้อมูลตำบล  หมู่บ้าน  ครอบครัวผู้ที่มีความเดือดร้อน  ฯลฯ 

ส่วนการจัดประชุมครั้งนี้เป็นครั้งที่ 3 เพื่อฝึกปฏิบัติการถอดแบบ BoQ   และสำรวจข้อมูลผู้เดือดร้อนเพิ่มเติม  โดยจะนำข้อมูลของแต่ละตำบล  จำนวน 4 ตำบลมาวางแผนการดำเนินงานร่วมกัน  คาดว่าจะมีผู้เดือดร้อนที่ได้รับการสนับสนุนการซ่อมสร้างบ้าน 200-300 ครอบครัว/ตำบล  หรือทั้งอำเภอประมาณ 1,000 ครอบครัว

“ขณะนี้คณะทำงานบ้านมั่นคงฯ ในแต่ละตำบลกำลังสำรวจข้อมูลครัวเรือนที่เดือดร้อนเพิ่มเติม  รวมถึงการถอดแบบ BoQ ว่าบ้านแต่ละหลังที่จะซ่อมสร้าง  จะต้องใช้วัสดุอะไรบ้าง  ใช้งบประมาณเท่าไหร่  ตามแผนงานการสำรวจข้อมูลจะแล้วเสร็จภายในเดือนมีนาคมนี้  หลังจากนั้นจะเป็นขั้นตอนการเสนอโครงการ  งบประมาณ  การพิจารณาอนุมัติ  และคาดว่าจะเริ่มลงมือซ่อมสร้างบ้านได้ประมาณเดือนเมษายน-พฤษภาคมนี้”  นายสมเกียรติ์บอก

ช่างชุมชนและผู้เข้าร่วมฝึกปฏิบัติการถอดแบบ BoQ

ทั้งนี้การดำเนินโครงการบ้านมั่นคงชนบทอำเภอเวียงแก่น  นายอุดม  อยู่อินไกร  นายอำเภอเวียงแก่น  ได้แต่งตั้งคณะทำงานบ้านมั่นคงฯ ขึ้นมาเพื่อเป็นกลไกขับเคลื่อนงาน  มีผู้แทนหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง  เช่น  พัฒนาชุมชน  ป่าไม้  ที่ดิน  พอช.  ผู้นำชุมชน  ฯลฯ  ร่วมเป็นคณะทำงาน   นอกจากนี้ยังมีคณะทำงานระดับตำบลร่วมขับเคลื่อนงานในระดับพื้นที่  แบ่งหน้าที่เป็นฝ่ายต่างๆ เช่น  คณะกรรมการสืบราคา  จัดซื้อวัสดุ  ตรวจสอบ  ฯลฯ  เพื่อให้การดำเนินโครงการมีความโปร่งใส  ผู้เดือดร้อนได้รับการช่วยเหลือจริง 

“ส่วน พอช.จะสนับสนุนงบประมาณซ่อมสร้างบ้านไม่เกินครัวเรือนละ 40,000 บาท  และสนับสนุนกระบวนการรวมกลุ่ม  โดยใช้กลไกที่มีอยู่ในตำบลมาสนับสนุนการทำงาน  เช่น  สภาองค์กรชุมชนตำบล  กองทุนสวัสดิการชุมชน  รวมทั้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง  เช่น  สำนักงานพัฒนาชุมชน   ป่าไม้  ที่ดิน  เพราะนอกจากจะแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัยแล้ว  จะต้องมีการส่งเสริมการพัฒนาคุณภาพชีวิต  ส่งเสริมอาชีพ  รายได้  เรื่องสิ่งแวดล้อม  รวมทั้งเรื่องปัญหาที่ดินที่อยู่อาศัยด้วย  เพราะในอำเภอเวียงแก่นชาวบ้านยังมีปัญหาเรื่องความไม่มั่นคงในที่ดิน  ซึ่งก็จะต้องร่วมกันแก้ไขต่อไป”  นายสมเกียรติ์อธิบาย

อำเภอเวียงแก่นตั้งอยู่ในเขตเทือกเขาดอยยาว-ดอยผาหม่น  ชาวบ้านมีปัญหาเรื่องที่ดินที่อยู่อาศัยในเขตป่าสงวนฯ

‘ช่างชุมชน’ รวมพลังจิตอาสาซ่อมสร้างบ้านผู้ด้อยโอกาส

นายธนกฤต  มาตย์ภูธร  ช่างชุมชนตำบลปอ  อำเภอเวียงแก่น  บอกว่า  ในแต่ละหมู่บ้าน  แต่ละตำบล  จะมีช่างก่อสร้าง  ช่างฝีมือในด้านต่างๆ อยู่แล้ว  เมื่อมีโครงการบ้านมั่นคงชนบท  ช่างเหล่านี้จะรวมตัวกันเป็น ‘ช่างชุมชน’  เพื่อช่วยเหลือซ่อมสร้างบ้านให้ผู้ที่มีฐานะยากจน  สภาพบ้านเรือนทรุดโทรม   เพื่อปรับปรุงซ่อมแซมบ้านเรือนให้เหมาะแก่การอยู่อาศัย  มีความปลอดภัย  เช่น  เปลี่ยนหลังคาที่ผุพัง  เปลี่ยนเสาเรือน  พื้นบ้าน  บันได  ซ่อมประตู  ฝาบ้าน  ห้องน้ำ  หรือบางหลังที่ทรุดโทรมมากๆ  ไม่สามารถซ่อมแซมได้ก็จะต้องรื้อเพื่อสร้างใหม่

ช่างชุมชนช่วยกันถอดแบบ BoQ

“แต่งบประมาณที่ได้รับการสนับสนุนจาก พอช.หลังหนึ่งไม่เกิน 40,000 บาท  ถ้ารื้อแล้วสร้างใหม่คงจะไม่พอ  เพราะตอนนี้วัสดุต่างๆ ขึ้นราคา  เราจึงต้องใช้ช่างชุมชนมาช่วยกันสร้างเพื่อประหยัดค่าแรง  และชุมชนก็ต้องช่วยกันสมทบ  ทั้งเรื่องแรงงาน  และงบประมาณ  รวมทั้งเจ้าของบ้านก็จะต้องมีส่วนในการซ่อมสร้างบ้านด้วย”  นายธนกฤตบอก

ตัวอย่างรายการซ่อมแซมบ้านที่ถอดแบบออกมา

นางกอยเสี่ยว  ใจมีสุขพงศ์พันธุ์  ผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ 17 ตำบลปอ  บอกว่า  หมู่บ้านนี้เป็นหมู่บ้านชาวเมี่ยน (เย้า) ตั้งอยู่บนดอย  มีทั้งหมด 58 หลังคาเรือน  ชาวบ้านมีอาชีพเกษตรกร  ปลูกลิ้นจี่  ลำไย  ข้าวโพด  และรับจ้าง  ในจำนวนนี้มีฐานะยากจน  บ้านเรือนทรุดโทรมจำนวน 10 ครอบครัว  โดยเฉพาะครอบครัวของนางฟามชิง  ที่มีอาชีพรับจ้างทั่วไป  มีรายได้วันละไม่เกิน 200-300 บาท  บางวันก็ไม่มีงาน  และมีภาระต้องดูแลน้องชายที่พิการ  บ้านสร้างด้วยไม้ไผ่  หลังคารั่ว  เวลาฝนตก  ฝนจะสาดใส่บ้าน  พื้นเป็นดิน  ทำให้พื้นบ้านเฉอะแฉะ 

“หมู่บ้านของเรา  หลังนี้ถือว่ามีสภาพลำบากที่สุด  ถ้าได้งบประมาณมาก็จะสร้างใหม่เป็นหลังแรก  เพราะถ้าฝนตกจะเปียกทั้งบ้าน  หน้าหนาวก็กันลมไม่ได้  ช่างชุมชนมาถอดแบบแล้ว  จะสร้างบ้านใหม่  ใช้คอนกรีตบล็อคมาก่อเป็นตัวบ้าน  มุงหลังคาใหม่  สร้างห้องน้ำด้วย  ขาดเหลือชุมชนจะหางบมาช่วย  แต่เจ้าของบ้านก็จะร่วมสมทบด้วย  เราจะให้เจ้าของบ้านเก็บเงินวันละ 1 บาท  เดือนละ 30 บาท  พอถึงสิ้นเดือนก็เอาเงินมาสมทบเข้ากองทุนบ้านมั่นคง  ครอบครัวอื่นก็ต้องสมทบเงินแบบนี้เหมือนกัน  จะได้มีกองทุนเอาไปช่วยเหลือคนที่เดือดร้อนต่อไป” ผู้ใหญ่บ้านบอก

สภาพบ้านนางฟามชิง

นางฟามชิง  แซ่เติ๊น  บอกว่า  บ้านหลังนี้อยู่อาศัยกับพ่อแม่มานานกว่า 20 ปี  เมื่อพ่อแม่เสียชีวิตก็ต้องดูแลน้องชายที่พิการ  รายได้ก็ไม่ค่อยมี  บ้านผุๆ พังๆ  ไม่มีเงินจะซ่อม  ห้องน้ำก็ไม่มี  ต้องอาศัยใช้ห้องน้ำของเพื่อนบ้าน  พอถึงหน้าหนาวก็หนาวมาก  หน้าฝนก็เปียกแฉะ  รู้สึกดีใจที่มีเพื่อนบ้าน  มีหน่วยงานมาช่วยให้ได้บ้านใหม่

ผู้ใหญ่บ้านและนางฟามชิง (ขวา) ที่หน้าบ้าน

โครงการบ้านมั่นคงชนบทอำเภอเวียงแก่นเป็นส่วนหนึ่งของการแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัยประชาชนที่มีรายได้น้อยทั่วประเทศ  ดำเนินการโดยสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) หรือ ‘พอช.’  กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) ร่วมกับภาคีเครือข่าย  เป็นส่วนหนึ่งของแผนแม่บทการพัฒนาที่อยู่อาศัยระยะ 20 ปี (พ.ศ.2560-2579) ของรัฐบาล  มีเป้าหมายครัวเรือนที่มีรายได้น้อยประมาณ 1,050,000  ครัวเรือน  ขณะนี้ดำเนินการไปแล้วไม่ต่ำกว่า 100,000 ครัวเรือนทั่วประเทศ 

อย่างไรก็ตาม  นอกจากโครงการบ้านมั่นคงชนบทอำเภอเวียงแก่นแล้ว  พอช.ยังร่วมกับภาคีเครือข่ายและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกำลังดำเนินโครงการบ้านมั่นคงชนบทที่ดอยแม่สลอง  อ.แม่ฟ้าหลวง  จ.เชียงราย  รวมทั้งโครงการต่างๆ ทั่วประเทศ  เพื่อให้บรรลุเป้าหมายตามวิสัยทัศน์ของกระทรวง พม. “คนไทยทุกคนมีที่อยู่อาศัยที่มั่นคงและมีคุณภาพชีวิตที่ดีภายในปี 2579” 

ช่างชุมชนอำเภอเวียงแก่นและผู้แทนขบวนองค์กรชุมชน จ.เชียงราย

เรื่องและภาพ  โดยสำนักพัฒนานวัตกรรมชุมชนจัดการความรู้และสื่อสาร  สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน)