อยู่เจริญสุขชุมแพ พลังของคนจนเมือง สู่ความมั่นคงที่ไม่เคยยอมแพ้

สำหรับคนจนเมือง การมีธุรกิจเป็นของตนเองอาจเป็นได้เพียงความฝัน เพราะในแต่ละวันยังต้องดิ้นรนเพื่อปากท้อง แต่เรามีความคิดเดียวว่า จะทำอย่างไรให้มีกิจกรรมที่ต่อเนื่องและยั่งยืนร่วมกัน จนกลายเป็นคำว่า บ้านของเรา เป็นมากกว่าคำว่าบ้าน   จากความคิดดังกล่าว นำไปสู่การริเริ่มธุรกิจน้ำดื่มชุมชนในปี 2557 อันเป็นหมุดหมายสำคัญของการสร้างเศรษฐกิจฐานรากที่คนจนเมืองทุกครัวเรือนมีส่วนร่วม

บริบทพื้นที่และจุดเริ่มต้นของโครงการบ้านมั่นคง

ปี 2552 เครือข่ายบ้านมั่นคงเมืองชุมแพ ร่วมกับเทศบาลเมืองชุมแพ และ สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) หรือ พอช. จัดทำโครงการแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัยทั้งเมือง โดยเริ่มจากการสำรวจครัวเรือนที่เดือดร้อน เช่น ผู้เช่าบ้าน หรือครอบครัวขยายไร้ที่ดินทำกิน

ผลการสำรวจพบผู้สนใจเข้าร่วมโครงการ 192 ครัวเรือน จึงรวมตัวตั้ง “กลุ่มออมทรัพย์ชุมชนอยู่เจริญสุข” เพื่อออมเงินซื้อที่ดินและสร้างบ้าน พร้อมสวัสดิการพื้นฐาน เช่น กองทุนฉุกเฉินและสวัสดิการชุมชน

การจัดตั้งสหกรณ์ : พลังรวมของสมาชิก

ปี 2553 กลุ่มออมทรัพย์ได้พัฒนาเป็น สหกรณ์เคหสถานอยู่เจริญสุขชุมแพ จำกัด โดยได้รับคำแนะนำจากกรมส่งเสริมสหกรณ์ มีคณะกรรมการ 10 คน และจดทะเบียนเมื่อ 30 เมษายน 2553  สหกรณ์ฯ สามารถซื้อที่ดินเอกชนขนาด 16 ไร่ 1 งาน 16 ตารางวา ด้วยงบรวม 4.48 ล้านบาท โดยมีงบสนับสนุนจาก พอช. ทำให้สมาชิกไม่ต้องแบกภาระหนี้ที่ดินเต็มจำนวน  ปี 2554 พอช. อนุมัติสินเชื่อกว่า 33.8 ล้านบาท สำหรับสร้างบ้าน 192 หลัง พร้อมงบอุดหนุนด้านสาธารณูปโภคและการบริหารจัดการรวม 14.88 ล้านบาท

ส่วนแบบบ้าน มี 2 รูปแบบคือ บ้านชั้นเดียว : ราคาก่อสร้าง 173,000 บาท สมาชิกผ่อนเดือนละ 1,320 บาท (65 หลัง) บ้านสองชั้น : ราคาก่อสร้าง 200,000 บาท สมาชิกผ่อนเดือนละ 1,520 บาท (127 หลัง) ชุมชนมีการจับฉลากเลือกแปลงบ้านอย่างโปร่งใส บนที่ดิน 20 ตารางวาต่อครอบครัว

สร้างชุมชนที่มั่นคงและยั่งยืน

นอกจากการมีบ้านมั่นคงแล้ว สหกรณ์ฯ ยังขยายงานไปสู่ด้านเศรษฐกิจและสังคม เช่น นารวมเมืองชุมแพ  38 ไร่ มูลค่า 2.5 ล้านบาท เพื่อความมั่นคงทางอาหารและรายได้เสริม โรงน้ำดื่มบ้านมั่นคงเมืองชุมแพ  เริ่มปี 2557 – เปิดอย่างเป็นทางการปี 2559 เงินลงทุนกว่า 1.4 ล้านบาท จัดตั้งเป็นวิสาหกิจชุมชน มี อย. รับรอง ร่วมถือหุ้นโดย 13 ชุมชนบ้านมั่นคงในชุมแพ พล.ต.อ.อดุลย์ แสงสิงแก้ว รมว.พม. ขณะนั้น มาเป็นประธานเปิดกิจการ บ้านสร้างอาชีพ & ตลาดหน้าชุมชน พลิกพื้นที่รกร้างให้เป็นตลาดเล็ก ๆ สมาชิกตกงานได้โอกาสค้าขาย เกิดรายได้เสริม ลดภาระค่าเช่าร้าน กองทุนและสวัสดิการชุมชน กองทุนออมทรัพย์สำหรับการกู้สร้างบ้านและลงทุนอาชีพ สวัสดิการด้านสุขภาพ การศึกษา และการช่วยเหลือยามเจ็บป่วยหรือฉุกเฉิน

จากการรวมพลังของสมาชิกและการสนับสนุนจาก พอช. และหน่วยงานท้องถิ่น ทำให้วันนี้ 192 ครัวเรือนมีบ้านมั่นคง พร้อมระบบสาธารณูปโภคครบถ้วน ขณะที่ธุรกิจน้ำดื่มและตลาดชุมชนกลายเป็นต้นแบบของการพึ่งพาตนเอง

เรื่อง : ประสันต์ สุขกมลกุล / เชอรี่ พุ่มแย้ม