'สีหศักดิ์' ยื่นหนังสือถึงข้าหลวงใหญ่ฯ ซัด 'ทอม แอนดรูว์ส' บิดเบือนข้อมูลมุ่งแสวงหาผลประโยชน์ทางการเมือง

เปิดหนังสือ รมว.กต. ส่งถึงข้าหลวงใหญ่เพื่อสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ กรณีแถลงการณ์ของ“ ทอม แอนดรูส์” ผู้เสนอรายงานพิเศษ เกี่ยวกับสถานการณ์สิทธิมนุษชนในกัมพูชา พาดพิงไทยด้วยข้อมูลที่ไม่ตรงกับความเป็นจริง

8 สิงหาคม 2569 - กระทรวงการต่างประเทศเผยแพร่จดหมายที่นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ส่งถึงนายโวลเกอร์ เติร์ก ข้าหลวงใหญ่สิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ เมื่อวันที่ 7 สิงหาคม มีเนื้อหาระบุว่า ขออ้างถึงแถลงการณ์สิ้นสุดภารกิจของนาย Tom Andrews เสนอรายงานพิเศษแห่งสหประชาชาติว่าด้วยสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในกัมพูชาลงวันวันที่ 31 กรกฎาคม 2569 ภายหลังการเยือนกัมพูชาอย่างเป็นทางการระหว่างวันที่ 20-31 กรกฎาคม 2569 และขอเรียนดังนี้

1.ไทยตระหนักดีว่าแถลงการณ์สิ้นสุดภารกิจของผู้เสนอรายงานพิเศษฯเป็นส่วนหนึ่งของแนวทางการดำเนินงานของกลไกพิเศษ อย่างไรก็ดี ไทยรู้สึกผิดหวังอย่างยิ่งต่อความน่าเชื่อถือ และการแสดงความรับผิดชอบของการรายงานดังกล่าวซึ่งกล่าวหาไทยในหลายประการ ทั้งที่แถลงการณ์ฯควรมุ่งเน้นเกี่ยวกับสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในกัมพูชาเป็นหลัก

ไทยเห็นว่าการดำเนินการดังกล่าวเป็นการกระทำเกินกว่าขอบเขตของอาณัติที่ได้รับ มอบหมายจากคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ

นอกจากนี้ไทยรู้สึกผิดหวังที่ผู้เสนอรายงานพิเศษ ไม่ได้เปิดโอกาสและให้เวลาแก่ไทยอย่างเพียงพอในการนำเสนอข้อเท็จจริงและมุมมองก่อนการเผยแพร่แถลงการณ์ฯและการจัดการแถลงข่าวซึ่งประกอบด้วยข้อมูลที่บิดเบือนหลายประการโดยปราศจากการตรวจสอบอย่างรอบด้าน

การดำเนินการดังกล่าวยังขัดต่อประมวลจริยธรรมสำหรับกลไกพิเศษและผู้ถืออาณัติ ของคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ ซึ่งกำหนดให้ผู้ถืออาณัติปฏิบัติหน้าที่ตามอาณัติของตนโดยยึดมั่นในการประพฤติปฏิบัติอย่างมีจริยธรรมการปฏิบัติหน้าที่อย่างเป็นมืออาชีพ การหารืออย่าง สร้างสรรค์และการประเมินข้อเท็จจริงอย่างเป็นกลางบนพื้นฐานของมาตรฐานสิทธิมนุษยชนที่ได้รับการยอมรับในระดับสากล

แท้จริงแล้วไทยได้ให้ข้อเท็จจริงที่เกี่ยวข้องต่อสำนักงานข้าหลวงใหญ่เพื่อสิทธิมนุษยชน แห่งสหประชาชาติผ่านช่องทางที่มีอยู่อย่างสม่ำเสมอ ซึ่งรวมถึงการมีหนังสือถึงสำนักงานของท่าน การกล่าวถ้อยแถลงต่อคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ รวมทั้งการจัดทำคำชี้แจงต่อข้อร้องเรียนต่างๆ เมื่อเดือนมิถุนายน 2569

การที่รายงานดังกล่าวไม่ได้พิจารณาข้อเท็จจริงและมุมมองจากผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทุกฝ่าย อย่างรอบด้านส่งผลให้แถลงการณ์ฯเบี่ยงเบนไปจากหลักความเป็นกลางความเที่ยงธรรมและการยึดถือ ข้อเท็จจริงเป็นหลักรวมถึงอาณัติของกลไกพิเศษ ทั้งนี้ประเด็นที่น่าห่วงกังวลยิ่งไปกว่านั้นคือ การที่แถลงการณ์ดังกล่าวได้ถูกนำไปปลุกกระแสเพื่อแสวงประโยชน์ทางการเมืองโดยฝ่ายที่เกี่ยวข้อง

2.ตามที่ท่านน่าจะรับทราบดีจากการหารือระหว่างกันที่นครเจนีวา ซึ่งผมได้แจ้งไปแล้วว่า ความขัดแย้งระหว่างไทยกับกัมพูชาและผลกระทบที่เกิดขึ้นไม่ได้เริ่มต้นจากไทยหากแต่เริ่มจากการที่กัมพูชาโจมตีเป้าหมายพลเรือนและโรงพยาบาลในไทย โดยปราศจากการยั่วยุและโดยไม่เลือกเป้าหมายเมื่อวันที่ 24 กรกฎาคม 2568 ส่งผลให้พลเรือนไทยเสียชีวิตและได้รับบาดเจ็บและยังทำให้ประชาชนหลายแสนคน ต้องอพยพออกจากบ้านเรือนของตน

ประเด็นเหล่านี้ไม่ได้รับการสะท้อนในแถลงการณ์ฯ หากแต่กลับนำเสนอข้อเท็จจริงและ สถิติที่บิดเบือนหลายประการซึ่ งกระทรวงการต่างประเทศได้ออกแถลงการณ์ในเรื่องนี้แล้วตามที่แนบมาพร้อมนี้เพื่อโปรดทราบ

3.นับตั้งแต่ความขัดแย้งระหว่างไทยกับกัมพูชาเริ่มต้นขึ้น ไทยได้ให้ความร่วมมือกับกลไกพิเศษและผู้ถืออาณัติของคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติอย่างต่อเนื่อง โดยไทยคาดหวังว่ากลไกพิเศษจะตอบสนองความร่วมมือดังกล่าวในลักษณะเดียวกัน

เป็นที่น่าเสียดายที่แนวทางการดำเนินงานของกลไกพิเศษข้างต้นยังมีข้อบกพร่องอย่างมากในด้านความเป็นมืออาชีพและความเที่ยงธรรม โดยไม่ได้คำนึงถึงข้อเท็จจริงและมุมมองที่เกี่ยวข้องของทุกฝ่ายอย่างรอบด้านและสมดุลก่อนการเผยแพร่แถลงการณ์ฯต่อสาธารณชนการดำเนินการดังกล่าว ไม่ได้ให้เกียรติแก่ไทย ในฐานะประเทศที่เกี่ยวข้องและยังเสี่ยงต่อการเปิดช่องทางให้อาณัติของกลไกพิเศษถูกนำไปใช้ประโยชน์เพื่อวัตถุประสงค์ทางการเมืองในฐานะสมาชิกคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ

ไทยยังคงมุ่งมั่นที่จะให้ความร่วมมือกับสำนักงานของท่านและกลไกพิเศษของคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ