ดร.ปลอดประสพ แนะเร่งแก้ไขด่วน ก่อน 'กะเพรา' จะกลายเป็น 'กะพัง'

24 ตุลาคม 2569 - ดร.ปลอดประสพ สุรัสวดี อดีตรองนายกรัฐมนตรี และอดีตปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กว่า เร่งแก้ไขด่วน ไม่งั้นกะเพราจะกลายเป็น “กะพัง”

กะเพรา พืชพื้นเมืองของไทยมาแต่ช้านาน ทุกรัฐบาล หน่วยราชการ และบริษัทที่เกี่ยวข้องไม่เข้าใจสถานการณ์ และ บริหารผิดพลาด อาจกลายเป็นเรื่องใหญ่ได้เพราะกะเพราเกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวันของคนไทยเป็นสิบๆล้านคน

มารู้จักกะเพรากันหน่อย มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Ocimum tenuiflorum และมีชื่อสามัญว่า Holly basil ประเทศไทยมีอยู่ประมาณ 300 สายพันธุ์ แต่ที่ใช้กันมากๆ จะมีแค่ 3 สายพันธุ์ ดังนี้ 1) กะเพราขาว ก้านจะขาว ใบเขียว กลิ่นฉุนปานกลาง ค่อนมาทางหวาน ใช้ทำอาหารทั่วไป 2) กะเพราแดง ก้านจะแดงอมม่วง ใบเล็กกว่ากะเพราขาว กลิ่นฉุน รสเผ็ด ใช้ทำแกงป่า หรือเป็นสมุนไพร และ 3) กะเพราป่า ก้านสีน้ำตาล ใบเขียวเล็ก กลิ่นหอมแรง รสเผ็ดซ่านลิ้น ใช้ใส่ต้มแซ่บ

ส่วน แก้วจุรี 1-4 เป็นกะเพราสายพันธุ์ใหม่ที่พัฒนาโดยมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์และบริษัท ซีพี แรม ได้จดทะเบียนตามพระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542

การจดทะเบียนตามพระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืชฯ ก็คือการเกิดเจ้าของลิขสิทธิ์ หากใครนำไปใช้เพื่อหาประโยชน์ทางการค้า เจ้าของลิขสิทธิ์ก็สามารถเรียกเงินค่าตอบแทนได้ แต่หากไม่มาขอและเอาไปใช้ฟรีก็จะถูกฟ้องได้เช่นกัน

ในทางวิชาการเพื่อการพัฒนาพันธุ์ ผมเห็นด้วยและสนับสนุน 100% เพราะนี่คือข้อด้อยของการพัฒนาการเกษตรของไทยเหมือนกับกรณีอ้อยและข้าวโพด แต่ปัญหามันจะป็นเรื่องการปฏิบัติบังคับใช้กฎหมาย

ผมจะขอยกตัวอย่างในทางร้ายให้พิจารณานาย ก. ซื้อพันธุ์กะเพราแก้วจุรี 1-4 เอาไปปลูกจนเกิดเมล็ด เขาเอาไปให้ญาติ คือ นาย ข. ซึ่งเอาไปปลูกขายขยายพันธุ์ สุดท้ายมีคนไปฟ้องก็ต้องถามว่าใครผิด นาย ก. ก็บอกว่าไม่รู้ว่าพันธุ์อะไรไม่เข้าใจ นาย ข. ก็บอกว่าไม่รู้ได้มาก็เอาไปปลูกเป็นอาชีพ หรืออีกกรณีหนึ่งก็คือมีข้าราชการสีเทา เที่ยวเสาะแสวงหาคนผิดแล้วก็ไปไถเงินเขาจนยุ่งไปทั่วสารทิศ

ผมน่ะหมดปัญญาหาทางออกระยะยาวให้ไม่ได้ แต่ก็ขอแนะนำวิธีคิดในเบื้องต้นแบบง่ายๆ ให้ก่อนสักข้อหนึ่ง คือ ให้ CP/มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ไปขอเปลี่ยนชื่อที่จดทะเบียนเสียใหม่ จาก “กะเพรา” เอาแค่ “เพา” ก็เพียงพอ

แล้วก็ขอให้แยกขายและใส่ถุงพลาสติกคนละสีเสีย อย่างน้อยก็ขยายเวลา ผู้คนจะได้ตั้งหลักและเข้าใจ พวกคุณนี่น่าตีก้นจริงๆ ทำอะไรลวกๆ อย่าประมาทอารมณ์ของมวลชนนะครับ ขอเตือนรัฐบาล กระทรวงเกษตรฯ กระทรวงพาณิชย์ และ CP ให้จริงจังกับปัญหานี้ ไม่งั้นยุ่งแน่นอน เดี๋ยวจะหาว่าไม่เตือน