การศึกษา : ความรู้คืออำนาจ-แต่อำนาจไม่ใช่ความรู้!!!

โลกวันนี้เปลี่ยนแปลงไปมาก! จากความก้าวหน้าของเทคโนโลยีและนวัตกรรมหลากมิติที่เข้ามามีบทบาทกับเศรษฐกิจ สังคม การผลิต การบริการ จนถึงชีวิตประจำวันของผู้คนในโลกใบนี้!       

เทคโนโลยีและการสื่อสารยุคใหม่เชื่อมโลกให้แคบลง-กลายเป็นโลกใบเล็กๆ ทำให้การศึกษาเป็นการศึกษาระบบเปิด! ที่ทุกคนเข้าถึงได้ไม่จำกัดเขตแดนและกาลเวลา การศึกษาการเรียนรู้ยุคใหม่จึงเป็นเรื่องของการสร้างสมรรถนะ-ทักษะ-ความรู้แบบใหม่ที่ต่างไปจากเดิมเกือบจะสิ้นเชิง!

การศึกษาและความรู้วันนี้เป็นกลุ่มความรู้ทักษะใหม่-ที่ไม่ได้พึ่งพาแรงงานและความคิดของมนุษย์เป็นหลักอย่างโลกใบเก่าอีกต่อไป! คลื่นใหม่ของการศึกษามีเทคโนโลยี-นวัตกรรมเป็นแก่นแกนขับเคลื่อน มีการสั่งสมข้อมูล-บันทึกข้อมูล (BIG data) ที่ประมวลผลและนำใช้ด้วยอัลกอริทึ่มผ่านเทคโนโลยีและนวัตกรรม (AI, IoT, Robot, Automation system) เชื่อมสู่ระบบงานการผลิตและบริการ ที่ส่งผลถึงการดำรงชีวิตของผู้คนในทุกมุมโลกอย่างมีนัยสำคัญ!

การศึกษา การสร้างความรู้ ทักษะยุคใหม่นั้น ต้องมีมิติการยกระดับสมรรถนะให้ผู้คน ซึ่งการพัฒนาศักยภาพมนุษย์วันนี้ ต้องปรับออกจากวิธีการเก่าๆ ที่เคยชินอยู่ในวิธีคิดเดิมของโลกใบเก่า! การศึกษาที่สร้างความรู้-ทักษะในวันนี้ เป็นความรู้ที่ไร้ขอบเขต-ไร้พรมแดน! มีศักยภาพสูง-ลึกลงถึงระดับเซลล์ในร่างกายคน-กว้างไกลทะลุมิติความลี้ลับซับซ้อนในอวกาศ โลก และระบบจักรวาล! ฯลฯ

เทคโนโลยีและการสื่อสารยุคใหม่ที่เปลี่ยนแปลง-ขับเคลื่อนความก้าวหน้าอยู่ทุกวันในปัจจุบันนี้ ส่งผลให้การสร้างคน-พัฒนาคน-และระบบการศึกษาต้อง “ปรับตัว-เรียนรู้-และปรับตัว” เป็นวงจรเคลื่อนต่อเนื่องตลอดไปที่เรียกว่า “การเรียนรู้ตลอดชีวิต!”

การสร้างเศรษฐกิจ-การยกระดับประเทศนั้นเป็นเรื่องของการสร้างคน-สร้างทรัพยากรมนุษย์ในมิติใหม่-ในโลกใบใหม่ ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญ-เป็นหัวใจของการเปลี่ยนแปลงในการสร้างการพัฒนาที่ยั่งยืน!

โลกที่เคลื่อนไหวอยู่ในคลื่นเศรษฐกิจสังคมดิจิทัล ได้ปรับฐานการงานออกจากเศรษฐกิจที่พึ่งพาแรงงานและความสามารถคนเป็นหลัก-สู่การประสานเชื่อมโยงศักยภาพคนเข้ากับเทคโนโลยีในการสร้างผลผลิตและบริการ ซึ่งจำเป็นต้องจัดภูมิทัศน์การเรียนรู้ใหม่ ปรับฐานการเรียนรู้-ทักษะใหม่ป้อนสู่การผลิตและบริการใหม่ ประกอบสร้างระบบนิเวศเศรษฐกิจใหม่ ซึ่งเชื่อมต่อถึงกันทั้งโลกในคลื่นการสื่อสารยุคใหม่!

กระแสความเคลื่อนไหวเปลี่ยนแปลงนี้ต้องเร่งจัดปรับฐานความรู้ ทักษะ สมรรถนะ ในระบบการศึกษาให้ตอบโจทย์โลกใบใหม่อย่างจริงจังและต่อเนื่อง ความรู้และทักษะที่ก้าวหน้าของนวัตกรรมและเทคโนโลยีจะเป็นกุญแจสำคัญที่ไขไปสู่ความเปลี่ยนแปลงและพลังการผลิตในโลกใบใหม่

ที่สำคัญคือเทคโนโลยีคลื่นใหม่นี้ เป็นกลุ่มเทคโนโลยีที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ลดการบริโภค-การใช้ทรัพยากร และเสริมสร้างพลังการผลิตที่มากมหาศาล รวมถึงแม่นยำในการสื่อสาร และเปิดสู่การต่อยอดเพิ่มศักยภาพในกิจกรรมทางสังคม เศรษฐกิจ และคุณภาพชีวิตได้อย่างมหัศจรรย์!

หัวใจของการบริหารจัดการเพื่อสร้างความเปลี่ยนแปลงการศึกษาคือ “การสร้างความรู้” ซึ่งหมายถึงการสร้างความเข้าใจในการยกระดับทักษะที่ประมวลผลเป็นสมรรถนะที่สูงขึ้น-กว้างไกลขึ้น-มีพลังศักยภาพขึ้นกับผู้คนและสังคม! ตามคำที่ว่า “ความรู้คืออำนาจ” หมายถึงว่า ผู้บริหารที่มีบทบาทหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกับการจัดการศึกษานั้น ต้องเป็นคนที่เข้าใจหัวใจของการสร้างความรู้-รู้จักกลไกของความรู้! เพื่อที่จะขับเคลื่อนงานไปในทิศทางที่ทำให้ “การศึกษา” นำสู่ “ความรู้” ซึ่งเชื่อมไปสู่การพัฒนาทักษะสมรรถนะโดยรวมของผู้คน ด้วยเพราะว่า “ความรู้คืออำนาจ”

น่าเสียดายที่บ้านเมืองเรา มีผู้บริหาร-ผู้นำองค์กร-ผู้ที่มีบทบาทหน้าที่ในการจัดการศึกษาไม่น้อย เข้าใจผิดว่าอำนาจเป็นความรู้! ซึ่งมันกลับหัว-กลับหางอย่างสิ้นเชิงกับความเป็นจริง! การทำงานจึงมักให้อำนาจเป็นกลไกนำ ที่คอยแต่จะใช้กดขี่-บีบคั้นในการทำงานและกับผู้ร่วมงานให้เป็นไปตามอำนาจ-อำเภอใจ และการชี้นิ้วสั่งการของตัวอย่างไร้สติปัญญา-ไร้ความเข้าใจความเป็นจริงของงานและผู้ทำงานที่อยู่หน้าสนามงานจริง!

องค์กรหรือสังคมที่มีผู้บริหารที่ไร้ความรู้-มากอำนาจ จะสร้างแต่องค์กรหรือสังคมแห่งการใช้อำนาจ-มุ่งสร้างผลงาน-หน้าตาให้ผู้มีอำนาจ-และส่งต่ออำนาจสืบทอดกัน โดยจะไม่มีผลลัพธ์เป็นความรู้ในการสร้างความก้าวหน้าเปลี่ยนแปลงได้เลย! จะได้แค่ความเลื่อนลอย-สูญเปล่า-ความขัดแย้งนานัปการ ซึ่งอันตรายยิ่งต่อหน่วยงานและสังคมโดยรวม!

 “ความรู้” จะไม่เกิดจากการใช้อำนาจ ใช้เงิน ใช้งบประมาณ ใช้การชี้นิ้วสั่งการเป็นกลไกกำกับ แต่ความรู้จะเกิดขึ้นจากความเข้าใจ แรงบันดาลใจ ความร่วมมือ ความมุ่งมั่น และการมีเครือข่ายมีพันธมิตรร่วมกัน ฯลฯ ความเคลื่อนไหวเหล่านี้จะสร้างพลังงาน-ความร่วมมือที่นำสู่การพัฒนาคน พัฒนาการศึกษา พัฒนาการเรียนรู้-ความเข้าใจ และเชื่อมประสานให้เกิด ecosystem ใหม่ของการทำงานและการจัดการศึกษาโดยรวม ที่นำสู่ผลลัพธ์สุดท้ายซึ่งเป็นประโยชน์แก่ผู้คน-สังคม ซึ่งไม่ใช่ชื่อเสียงหรือผลงานของใครคนใดคนหนึ่ง กลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง!!!

นี่คือหัวใจสำคัญยิ่งของการสร้างการศึกษา การพัฒนาคน และพลังการขับเคลื่อนพัฒนาความก้าวหน้าที่จะยกระดับสังคมประเทศ ที่อาจมีผลส่งถึงการยอมรับไปทั่วโลก ในการรับมือกับความเปลี่ยนแปลงของโลกใบใหม่ที่เคลื่อนไปข้างหน้าอย่างไม่หยุด!!!.