ความตายอันเป็นปริศนาของ ‘นาวาลนี’ ผู้กล้าท้าทายปูติน

ภาพนี้ Alexei Navalny หรือนาวาลนีและภรรยาชื่อ “ยูเลีย”  พร้อมด้วยนักการเมืองฝ่ายค้านและผู้ประท้วงคนอื่นๆ ในการเดินขบวนในกรุงมอสโก เพื่อรำลึกถึงผู้วิพากษ์วิจารณ์เครมลินที่ถูกสังหาร บอริส เนมต์ซอฟ ในเดือนกุมภาพันธ์ 2020

โดยที่เจ้าตัวไม่รู้ว่าอีกเพียง 4 ปีต่อมา ตัวเขาเองก็จะต้องเสียชีวิตในคุกที่อยู่จุดไกลปืนเที่ยงที่ได้ชื่อว่าเป็นที่คุมขังที่หฤโหดที่สุดแห่งหนึ่งของรัสเซีย

ทัณฑสถานของนาวาลนีเป็นคุกที่เข้มงวดที่สุดแห่งหนึ่งของรัสเซีย เฉพาะผู้ที่ถูกกล่าวหาว่าก่ออาชญากรรมที่เลวร้ายที่สุดเท่านั้นที่จะถูกส่งไปยัง IK-3

บีบีซีรายงานว่าที่นี่มีสมญาว่า “Polar Wolf” หรือ “หมาป่าขั้วโลก” ตั้งอยู่ในภูมิภาค Yamalo-Nenets ซึ่งอยู่เหนือ Arctic Circle

เงื่อนไขของความเป็นอยู่เข้มงวดรุนแรง

มีวัฒนธรรมการลงโทษที่หนักหนาสาหัส

ไม่ต้องเอ่ยถึงอุณหภูมิในฤดูหนาวอาจต่ำถึง -20C

ผู้ต้องขังเล่าว่าถูกลงโทษสำหรับการละเมิดของผู้อื่นด้วยการถูกสั่งให้ยืนข้างนอกในฤดูหนาวโดยไม่สวมเสื้อโค้ต ผู้ที่ไม่สามารถยืนนิ่งได้

หิมะปกคลุมพื้นครั้งละหลายเดือน แต่จะถูกแทนที่ด้วยโคลนเมื่ออุณหภูมิสูงขึ้นเหนือจุดเยือกแข็ง ประมาณเดือนพฤษภาคม

บีบีซีอ้างคนที่เคยถูกกักขังที่นี่ว่าในฤดูร้อน นักโทษถูกบังคับให้เปลื้องผ้าจนถึงเอวท่ามกลางฝูงยุง

นาวาลนีต้องเจอกับสภาพเช่นนี้ก่อนจะเสียชีวิตเมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา

ย้อนกลับไปชีวิตการเมืองก่อนจะถูกจับติดคุกครั้งแล้วครั้งเล่า

เขาเข้าสู่การเมืองในปี 2000 และก้าวขึ้นมาเป็นนักเคลื่อนไหวคนสำคัญในพรรคยาโบลโค ซึ่งเป็นพรรคฝ่ายค้านเล็กๆ ที่ยึดแนวทางเป็นเสรีนิยม

หลังจากนั้นเขาถูกไล่ออกจากพรรคเพราะปะทะกับผู้นำและแสดงความคิดเห็นที่ก่อความไม่สงบเกี่ยวกับชาวมุสลิม

พอออกมาจากพรรค นาวาลนีหันมาสร้างเครือข่ายผู้สนับสนุนด้วยการทำรายงานสืบสวนการทุจริตที่เผยแพร่ในบล็อกส่วนตัว

ในปี 2013 นาวาลนีได้รับโทษจำคุกฐานยักยอกทรัพย์ แต่การลงโทษถูกระงับ

เขาลงสมัครรับเลือกตั้งตำแหน่งนายกเทศมนตรีปี 2013

และได้คะแนนมาเป็นอันดับสองด้วยคะแนนเสียงร้อยละ 27.2

เป็นช่วงเวลาที่สำคัญที่แสดงให้เห็นถึงศักยภาพของขบวนการฝ่ายค้านที่ได้รับเงินทุนจากมวลชน

บทบาทที่เริ่มคึกคักของ “สร้างความรำคาญ” ให้กับเครมลินจนปูตินและเจ้าหน้าที่อาวุโสคนอื่นๆ ปฏิเสธที่จะเอ่ยชื่อของเขาเป็นเวลาหลายปี

หลังจากนั้นไม่นาน มูลนิธิต่อต้านการทุจริตของนาวาลนีถูกศาลรัสเซียวินิจฉัยว่าเป็น "องค์กรหัวรุนแรง"

ซึ่งในแง่กฎหมายของรัสเซีย มีความผิดเท่ากับกลุ่มอัลกออิดะห์และไอซิส

สมาชิกของมูลนิธิหลายคนถูกจำคุกหรือไม่ก็หนีออกนอกประเทศ

แต่ถึงตอนนั้นชื่อเสียงของนาวาลนี “จุดติด” แล้ว

แม้ว่าสื่อที่ได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลรัสเซียจะไม่ยอมทำข่าวเกี่ยวกับเขา แต่ชื่อของเขาก็กลายเป็นสัญลักษณ์ของการเคลื่อนไหวต่อต้านปูติน

ทำให้เขาเป็นนักการเมืองรัสเซียที่โด่งดังที่สุดนอกประเทศรองจากตัวประธานาธิบดี

นาวาลนีเดินสายไปทั่วประเทศเพื่อรณรงค์และพบปะกับผู้มีสิทธิเลือกตั้งก่อนการเลือกตั้งประธานาธิบดีปี 2018

แต่ท้ายที่สุด เขาก็ถูกขัดขวางไม่ให้ลงสมัครรับเลือกตั้ง

แต่กระนั้น เขายังคงช่วยเหลือบุคคลฝ่ายค้านคนอื่นๆ ให้ประสบความสำเร็จในการเลือกตั้ง

และเป็นแรงบันดาลใจให้เกิดการเคลื่อนไหวระดับชาติกับสำนักงานหาเสียงทั่วประเทศ

“สิ่งสำคัญในการทดสอบทั้งหมดนี้ไม่ใช่สิ่งที่เกิดขึ้นกับผม การจับผมขังไม่ใช่เรื่องยาก” นาวาลนีกล่าวในศาลขณะที่เขาถูกส่งตัวเข้าคุกเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2021

“สิ่งนี้กำลังเกิดขึ้นเพื่อข่มขู่ผู้คนจำนวนมาก พวกเขากำลังจำคุกบุคคลหนึ่งคนเพื่อทำให้คนนับล้านหวาดกลัว”

โทษจำคุก 2 ปีครึ่งในปี 2021 ตามมาด้วยโทษจำคุกใหม่อีก 9 ปี ซึ่งจะถูกส่งในปีถัดไป

ในเดือนสิงหาคม ปีที่แล้ว เขาได้รับโทษจำคุกเพิ่มเติม 19 ปีในข้อหาเป็นผู้ส่งเสริม “ลัทธิหัวรุนแรง”

ในเดือนธันวาคมปีที่ผ่านมามา เขาถูกย้ายไปยังทัณฑสถานอื่นในอาร์กติก

โดยที่ทนายความของเขาไม่รู้มาก่อน และไม่ทราบที่อยู่ของเขาเป็นเวลาสองสัปดาห์

ในระหว่างที่เขาถูกจองจำหลายปี นาวาลนีมักต้องเข้ารับการรักษาอาการนอนไม่หลับ

เขาได้รับความทุกข์ทรมานจากโรคภัยไข้เจ็บมากมายที่ไม่ได้รับการวินิจฉัย

เวลาส่วนใหญ่ของเขาในคุกถูกใช้ไปกับการคุมขังเดี่ยว

 

ภาพยนตร์เกี่ยวกับชีวิตของเขา ซึ่งรวมถึงภาพพิเศษที่นาวาลนีหลอกให้หนึ่งในผู้ที่อาจเป็นมือสังหารให้สารภาพว่าวางยาพิษโนวิโชค ได้รับรางวัลออสการ์สาขาสารคดียอดเยี่ยมในปี 2023

ในภาพยนตร์เรื่องนี้ นาวาลนีส่งข้อความถึงชาวรัสเซียในกรณีที่เขาเสียชีวิต: “หากสิ่งนี้เกิดขึ้น นั่นหมายความว่าเราแข็งแกร่งผิดปกติในขณะนี้ เพราะพวกเขาตัดสินใจฆ่าผม” เขากล่าว “เราจำเป็นต้องใช้ความแข็งแกร่งนี้ให้เป็นประโยชน์ในการต่อสู้”

ในคำแถลงก่อนการพิพากษา ในขณะที่เขารอโทษจำคุกใหม่ที่ขยายออกไปเมื่อปีที่แล้ว นาวาลนีเรียกร้องให้ผู้สนับสนุนหาทางต่อสู้อย่างไม่ลดละ

“โปรดพิจารณาและตระหนักว่าด้วยการจำคุกหลายร้อยคน ปูตินกำลังพยายามข่มขู่คนนับล้าน” เขากล่าว

 

“ไม่มีความละอายในการเลือกวิธีที่ปลอดภัยที่สุดในการต่อต้าน แต่ควรมีความละอายใจในการไม่ทำอะไรเลย เป็นเรื่องน่าละอายที่ต้องปล่อยให้ตัวเองถูกข่มขู่” นาวาลนีย้ำ

ความหมายคือเขาไม่ต้องการให้ผู้สนับสนุนถูกข่มขู่จนไม่กล้ารวมตัวกันเพื่อต่อต้านสิ่งที่เขาเรียกว่า “ระบอบปูติน” ที่เขาอ้างว่ากำลังทำลายประเทศรัสเซียอันเป็นที่รักของคนทั้งชาติ

ปูตินไม่ได้แสดงความเห็นใด ๆ ต่อการตายของนาวาลนี...แต่ตำรวจรัสเซียออกประจำการในเมืองต่าง ๆ เพื่อสกัดกั้นผู้คนที่ออกมาแสดงความไว้อาลัยกับการจากไปของผู้นำฝ่ายต่อต้านปูตินคนนี้อย่างคึกคัก

คำถามใหญ่คือจะมีใครกล้าออกมาแสดงตนเป็นผู้สืบทอดเจตนารมณ์ของนาวาลนีหรือไม่?

เพิ่มเพื่อน

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

บทเรียนสีหนุวิลล์สำหรับไทย

ความสัมพันธ์อันใกล้ชิดของจีนกับกัมพูชามาในหลายรูปแบบ...และหนึ่งในนั้นคือการสร้างสีหนุวิลล์เป็นศูนย์กลางด้านความบันเทิง หรือที่เรียกว่า Entertainment Complex

อิหร่าน-อิสราเอล: ทุกฉากทัศน์ล้วนเสี่ยงสูง

คณะรัฐมนตรีสงครามหรือ War Cabinet ของอิสราเอลประชุมกันเคร่งเครียดมาหลายรอบ...สรุปได้เพียงว่าจะต้องตอบโต้อิหร่านแน่...แต่ไม่ระบุว่าเมื่อไหร่และด้วยยุทธการแบบใด

สิงคโปร์ผลัดใบการเมืองครั้งสำคัญ ‘หลี่’ (72) ส่งไม้ต่อ ‘หว่อง’ (52)

นายกรัฐมนตรีคนใหม่ของสิงคโปร์ Lawrence Wong ที่จะรับตำแหน่งอย่างเป็นทางการวันที่ 15 พฤษภาคมนี้ต้องถือว่ามาจากครอบครัวชนชั้นทำงานจริง ๆ

“เซฟโซน” ฝั่งเมียวดีอาจจะเป็น ก้าวเล็กๆ ของกระบวนการเจรจา?

ความเคลื่อนไหวตรงข้ามชายแดนไทยฝั่งพม่ามีการปรับเปลี่ยนตลอดเวลา และความไม่แน่นอนนี้เองที่ทำให้รัฐบาลไทยต้องให้ความสำคัญกับการสร้างกลไกติดตามอย่างมีประสิทธิภาพ

ไบเดนควงคิชิดะ มาร์กอสประกาศสกัดการขยายอิทธิพลจีน!

ผมเห็นนายกฯฟูมิโอะ คิชิดะของญี่ปุ่นปราศรัยต่อสภาคองเกรสสหรัฐฯเป็นภาษาอังกฤษปลายสัปดาห์ที่ผ่านมากล่าวหาจีนว่าเป็น “ภัยคุกคามต่อภูมิภาคนี้อย่างที่ไม่เคยปรากฏมาก่อน” แล้วก็พอจะรู้ว่าความตึงเครียดจะต้องถูกยกระดับขึ้นมาอย่างแน่นอน

ปูติน-คิม: ยิ่งโลกยุ่ง สองสหายยิ่งแน่นแฟ้น

ยิ่งนับวันเกาหลีเหนือก็ยิ่งขยับใกล้รัสเซียมากขึ้น...หลักฐานอาวุธจากเปียงยางไปปรากฏในสมรภูมิยูเครนตอกย้ำว่า “คิม จองอึน” กับ “วลาดิมีร์ ปูติน” กำลังสานสัมพันธ์ใกล้ชิดมากขึ้นทุกวัน