ช่วงปลายปี 2567 ที่ผ่านมา มีข่าวคราวความเคลื่อนไหวในแวดวงอุตสาหกรรมสำรวจและผลิตที่น่าสนใจหลายเรื่อง ทั้งการเปิดให้ยื่นขอสิทธิสำรวจและผลิตปิโตรเลียมสำหรับแปลงสำรวจบนบก ครั้งที่ 25 ภายใต้ระบบสัมปทาน จำนวน 9 แปลง, การเตรียมความพร้อมเปิดให้สิทธิสำรวจและผลิตปิโตรเลียม ครั้งที่ 26 แปลงสำรวจในทะเลอันดามัน มติที่ประชุมคณะรัฐมนตรี 16 ธันวาคม 2567 เห็นชอบการโอนสิทธิประโยชน์และพันธะที่ถือครองในพื้นที่สัมปทานปิโตรเลียมเลขที่ 3/2549/71 แปลงสำรวจในทะเลอ่าวไทย หมายเลข G12/48 ของบริษัท โททาล เอนเนอร์ยี่ส์ อีพี ไทยแลนด์ จากฝรั่งเศส สัดส่วน 33.33% ให้แก่ ปตท.สผ. อินเตอร์เนชั่นแนล ทำให้ ปตท.สผ.เป็นผู้ถือสิทธิสัมปทานในพื้นที่นี้ทั้ง 100%
หากย้อนกลับไปเมื่อประมาณกว่า 60 ปีที่แล้ว ต้องยอมรับว่าเป็นยุคแรกๆ ที่คนไทยยังมีองค์ความรู้ในอุตสาหกรรมสำรวจและผลิตปิโตรเลียมไม่มากเพียงพอ ภาครัฐจึงสร้างแรงจูงใจเพื่อดึงดูด IOC มืออาชีพเข้ามาลงทุนในประเทศไทย ภายใต้ระบบสัมปทาน ตาม พ.ร.บ.ปิโตรเลียม 2514 โดยมี เชลล์, บีพีออยล์, โททาล, เอ็กซอน และยูเนี่ยนออยล์ ทำให้เกิดการถ่ายทอดองค์ความรู้ เทคโนโลยี และวางรากฐานการพัฒนาบุคลากรคนไทย จนสามารถพัฒนาก้าวสู่การเกิดขึ้นของโอเปอเรเตอร์ในแหล่งปิโตรเลียมสัญชาติไทยในเวลาต่อมา
และเมื่อภาครัฐเปลี่ยนนโยบายสำหรับแปลงสัมปทานที่หมดอายุและไม่สามารถต่ออายุได้ โดยให้มีการประมูลใหม่ภายใต้ระบบสัญญาแบ่งปันผลผลิต หรือ PSC ในปี 2561 ในแหล่งเอราวัณของเชฟรอน และแหล่งบงกชของ ปตท.สผ.และโททาล ซึ่ง ปตท.สผ.เป็นผู้ชนะทั้งแหล่ง G1/61 (เอราวัณ) และ G2/61 (บงกช) ส่งผลให้เชฟรอนจำเป็นต้องลดการลงทุนลงอัตโนมัติ โททาลถอนตัวจากการประมูล ส่วนเอ็กซอนที่เป็นเจ้าของสัมปทานบนบกในแหล่งน้ำพองยังคงดำเนินงานจนกว่าจะสิ้นสุดสัมปทาน แต่ก็ได้ขายธุรกิจโรงกลั่นน้ำมันและปั๊มน้ำมันให้กับบางจาก
ซึ่งถือว่าเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของ บริษัทน้ำมันข้ามชาติ (International Oil Companies หรือ IOC) ที่ลงทุนในไทย เพราะยักษ์ใหญ่ IOC ในธุรกิจสำรวจและผลิตปิโตรเลียมในไทยเหลือเพียงแค่เชฟรอนกับเอ็กซอนและผู้เล่นรายย่อยอื่นๆ เท่านั้น ดังนั้นปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นในอุตสาหกรรมสำรวจและผลิตปิโตรเลียมในประเทศไทยในช่วงที่ผ่านมา โดยเฉพาะการถอยออกจากการลงทุนของ IOC หลายราย นับเป็นความท้าทายต่อการเปิดให้สิทธิสำรวจและผลิตปิโตรเลียมรอบใหม่ ทั้งรอบที่ 25 สำหรับแปลงสำรวจบนบก และรอบที่ 26 สำหรับแปลงสำรวจในทะเลอันดามันที่จะเกิดขึ้นในอนาคต
ดังนั้นจึงกลายเป็นโจทย์สำคัญที่ภาครัฐ โดยเฉพาะกรมเชื้อเพลิงธรรมชาติ กระทรวงพลังงาน ต้องทำการบ้านเพื่อให้เกิดการแข่งขันในอุตสาหกรรมสำรวจและผลิตปิโตรเลียมไทย รวมถึงฝั่งรัฐบาลอาจต้องทบทวนนโยบายบางอย่างบ้างหรือไม่ เพื่อสร้างแรงดึงดูดและจูงใจให้นักลงทุนเข้าร่วมยื่นประมูลอีกครั้ง เช่น ระบบบริหารจัดการรายได้และผลประโยชน์ หรือการเพิ่มสิทธิประโยชน์จูงใจด้านภาษี หรือสิทธิประโยชน์อื่นๆ ที่เหมาะสม
เพราะอุตสาหกรรมสำรวจและผลิตปิโตรเลียมถือเป็นฟันเฟืองขนาดใหญ่ในระบบเศรษฐกิจ จึงเชื่อว่าการสร้างบรรยากาศการแข่งขันที่จูงใจด้วยเงื่อนไขกติกาที่เป็นสากล มีความเหมาะสมกับโครงสร้างธรณีวิทยาของประเทศไทย จะเป็นปัจจัยช่วยดึงดูด IOC กลับสู่อุตสาหกรรมสำรวจและปิโตรเลียมในประเทศไทย เพื่อป้องกันการผูกขาดตลาด สร้างการแข่งขันการดำเนินงานที่มีประสิทธิภาพ ปลอดภัย เกิดการพัฒนาทั้งกำลังคนและเทคโนโลยี และที่สำคัญคือ ทำให้เกิดการหมุนเวียนทางเศรษฐกิจจากเม็ดเงินลงทุนมหาศาลได้.
บุญช่วย ค้ายาดี
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
เจาะกลไกพยุงราคา‘ก๊าซหุงต้ม’
ท่ามกลางสถานการณ์ภูมิรัฐศาสตร์โลกที่ร้อนระอุ โดยเฉพาะความตึงเครียดและการสู้รบในภูมิภาคตะวันออกกลาง ที่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อเส้นทางการขนส่งพลังงานสำคัญอย่างช่องแคบฮอร์มุซ
ทำความรู้จัก Financial Optionality
เคยไหม...รายได้เข้าทุกเดือน แต่เมื่อต้องตัดสินใจเรื่องสำคัญของชีวิตกลับรู้สึกว่า “ยังทำไม่ได้” เพราะรายได้ในอนาคตส่วนหนึ่งถูกผูกไว้กับค่าบ้าน ค่ารถ และภาระผ่อนต่างๆ นี่อาจเป็นเหตุผลว่าทำไม “มีรายได้” จึงไม่ได้แปลว่า “มีอิสระทางการเงิน” เสมอไป
อายุยืนบนโจทย์‘เงินออม’ที่ยาวขึ้น
การมีอายุยืนยาวขึ้นสะท้อนความก้าวหน้าด้านสาธารณสุขและคุณภาพชีวิต แต่ในอีกด้านหนึ่งกำลังเปลี่ยนโจทย์สำคัญของการใช้ชีวิตในระยะยาว โดยเฉพาะการเตรียมความพร้อมสำหรับวันที่รายได้จากการทำงานลดลงหรือสิ้นสุดลง เมื่อช่วงชีวิตหลังเกษียณอาจกินเวลายาวนานกว่าที่เคยคาดการณ์ไว้ การวางแผนอนาคต จึงไม่ใช่เพียงเรื่องของการมีเงินเพียงพอสำหรับวันหยุดทำงาน แต่เป็นการออกแบบความมั่นคงให้สอดคล้องกับระยะเวลาของชีวิตที่ยืดยาวขึ้น
แรงงานไทยหาตัวเองให้เจอ
ในยุคที่เทคโนโลยีเข้ามามีบทบาทสำคัญ โดยเฉพาะการดำเนินธุรกิจที่ต้องการแรงงานที่มีความพร้อมที่จะรับมือกับการเปลี่ยนแปลงและความทันสมัยของเทคโนโลยี และตลาดแรงงานยังต้องการคนที่พร้อมทำงานได้ทันที แต่คนรุ่นใหม่จำนวนไม่น้อยกลับยังไม่แน่ใจว่าตัวเองถนัดอะไร และอยากเติบโตไปในเส้นทางใด สำหรับเคทีซี การพัฒนาคนไม่ใช่เพียงการสร้างบุคลากรให้กับองค์กร แต่คือการเปิดโอกาสให้เยาวชนได้เรียนรู้จากประสบการณ์จริง ค้นพบศักยภาพของตนเอง และเติบโตเป็นกำลังสำคัญของเศรษฐกิจไทยในอนาคต
ชูโมเดลจัดการน้ำไม่ท่วมไม่แล้ง
ภาพจำมหาอุทกภัยปี 2554 คือบทเรียนราคาแพงของภาคอุตสาหกรรมไทย แต่ในปัจจุบัน ท่ามกลางสภาพอากาศสุดขั้วจากการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ ยุทธศาสตร์การจัดการน้ำในพื้นที่ยุทธศาสตร์อย่าง “พระนครศรีอยุธยา” ได้ก้าวข้ามจากการตั้งรับเฉพาะหน้า ไปสู่ระบบบริหารจัดการความเสี่ยงแบบ 360 องศา เพื่อสร้างความต่อเนื่องทางธุรกิจ ให้นักลงทุนมั่นใจว่าโรงงานผลิตจะไม่สะดุด ไม่ว่าธรรมชาติจะเหวี่ยงมาทาง “น้ำหลาก” หรือ “เอลนีโญ”
Gastech 2026 ขับเคลื่อนพลังงานมั่นคง
งาน Gastech 2026 ซึ่งเป็นมหกรรมนิทรรศการและการประชุมด้านก๊าซธรรมชาติ LNG โซลูชันคาร์บอนต่ำ และเทคโนโลยีพลังงานที่ใหญ่ที่สุดของโลก กำลังจะจัดขึ้นที่ศูนย์นิทรรศการและการประชุมไบเทค กรุงเทพฯ ระหว่างวันที่ 14-17 กันยายน 2569 โดยประเทศไทยเป็นเจ้าภาพเป็นครั้งที่สองในรอบเกือบสองทศวรรษ งานนี้คาดว่าจะดึงดูดผู้เข้าร่วมกว่า 50,000 คน จากกว่า 150 ประเทศ พร้อมบริษัทชั้นนำกว่า 1,000 ราย และวิทยากรระดับโลกกว่า 800 คน ครอบคลุมทั้งระดับรัฐมนตรี ผู้บริหารซีอีโอ และผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยี ภายใต้การเป็นเจ้าภาพของกระทรวงพลังงานไทย ร่วมกับพันธมิตรสำคัญอย่าง EGAT ปตท. และ Gulf ในฐานะ National Consortium Partners