ฟื้นความเชื่อมั่นดึงลงทุน

หากย้อนกลับไปเมื่อประมาณกว่า 60 ปีที่แล้ว ต้องยอมรับว่าเป็นยุคแรกๆ ที่คนไทยยังมีองค์ความรู้ในอุตสาหกรรมสำรวจและผลิตปิโตรเลียมไม่มากเพียงพอ ภาครัฐจึงสร้างแรงจูงใจเพื่อดึงดูด IOC มืออาชีพเข้ามาลงทุนในประเทศไทย ภายใต้ระบบสัมปทาน ตาม พ.ร.บ.ปิโตรเลียม 2514 โดยมี เชลล์, บีพีออยล์, โททาล, เอ็กซอน และยูเนี่ยนออยล์ ทำให้เกิดการถ่ายทอดองค์ความรู้ เทคโนโลยี และวางรากฐานการพัฒนาบุคลากรคนไทย จนสามารถพัฒนาก้าวสู่การเกิดขึ้นของโอเปอเรเตอร์ในแหล่งปิโตรเลียมสัญชาติไทยในเวลาต่อมา

และเมื่อภาครัฐเปลี่ยนนโยบายสำหรับแปลงสัมปทานที่หมดอายุและไม่สามารถต่ออายุได้ โดยให้มีการประมูลใหม่ภายใต้ระบบสัญญาแบ่งปันผลผลิต หรือ PSC ในปี 2561 ในแหล่งเอราวัณของเชฟรอน และแหล่งบงกชของ ปตท.สผ.และโททาล ซึ่ง ปตท.สผ.เป็นผู้ชนะทั้งแหล่ง G1/61 (เอราวัณ) และ G2/61 (บงกช) ส่งผลให้เชฟรอนจำเป็นต้องลดการลงทุนลงอัตโนมัติ โททาลถอนตัวจากการประมูล ส่วนเอ็กซอนที่เป็นเจ้าของสัมปทานบนบกในแหล่งน้ำพองยังคงดำเนินงานจนกว่าจะสิ้นสุดสัมปทาน แต่ก็ได้ขายธุรกิจโรงกลั่นน้ำมันและปั๊มน้ำมันให้กับบางจาก

ซึ่งถือว่าเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของ บริษัทน้ำมันข้ามชาติ (International Oil Companies หรือ IOC) ที่ลงทุนในไทย เพราะยักษ์ใหญ่ IOC ในธุรกิจสำรวจและผลิตปิโตรเลียมในไทยเหลือเพียงแค่เชฟรอนกับเอ็กซอนและผู้เล่นรายย่อยอื่นๆ เท่านั้น ดังนั้นปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นในอุตสาหกรรมสำรวจและผลิตปิโตรเลียมในประเทศไทยในช่วงที่ผ่านมา โดยเฉพาะการถอยออกจากการลงทุนของ IOC หลายราย นับเป็นความท้าทายต่อการเปิดให้สิทธิสำรวจและผลิตปิโตรเลียมรอบใหม่ ทั้งรอบที่ 25 สำหรับแปลงสำรวจบนบก และรอบที่ 26 สำหรับแปลงสำรวจในทะเลอันดามันที่จะเกิดขึ้นในอนาคต

ดังนั้นจึงกลายเป็นโจทย์สำคัญที่ภาครัฐ โดยเฉพาะกรมเชื้อเพลิงธรรมชาติ กระทรวงพลังงาน ต้องทำการบ้านเพื่อให้เกิดการแข่งขันในอุตสาหกรรมสำรวจและผลิตปิโตรเลียมไทย รวมถึงฝั่งรัฐบาลอาจต้องทบทวนนโยบายบางอย่างบ้างหรือไม่ เพื่อสร้างแรงดึงดูดและจูงใจให้นักลงทุนเข้าร่วมยื่นประมูลอีกครั้ง เช่น ระบบบริหารจัดการรายได้และผลประโยชน์ หรือการเพิ่มสิทธิประโยชน์จูงใจด้านภาษี หรือสิทธิประโยชน์อื่นๆ ที่เหมาะสม

เพราะอุตสาหกรรมสำรวจและผลิตปิโตรเลียมถือเป็นฟันเฟืองขนาดใหญ่ในระบบเศรษฐกิจ จึงเชื่อว่าการสร้างบรรยากาศการแข่งขันที่จูงใจด้วยเงื่อนไขกติกาที่เป็นสากล มีความเหมาะสมกับโครงสร้างธรณีวิทยาของประเทศไทย จะเป็นปัจจัยช่วยดึงดูด IOC กลับสู่อุตสาหกรรมสำรวจและปิโตรเลียมในประเทศไทย เพื่อป้องกันการผูกขาดตลาด สร้างการแข่งขันการดำเนินงานที่มีประสิทธิภาพ ปลอดภัย เกิดการพัฒนาทั้งกำลังคนและเทคโนโลยี และที่สำคัญคือ ทำให้เกิดการหมุนเวียนทางเศรษฐกิจจากเม็ดเงินลงทุนมหาศาลได้.

บุญช่วย ค้ายาดี