'หมอยง' ชี้พัฒนาวัคซีน ยังไล่ตามวิวัฒนาการ 'ไวรัส' มากกว่าสกัดกั้น

7 ก.ย. 2569 – ศ.นพ.ยง ภู่วรวรรณ หัวหน้าศูนย์เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านไวรัสวิทยาคลินิก ภาควิชากุมารเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และราชบัณฑิต สำนักวิทยาศาสตร์ โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กว่า การพัฒนาวัคซีน ตามหลังวิวัฒนาการของไวรัสเสมอ

ไวรัสโดยเฉพาะ RNA ไวรัส จะมีการวิวัฒนาการ พัฒนาการตัวเองอยู่ตลอดเวลา และค่อนข้างรวดเร็ว การพัฒนาวัคซีนในการป้องกัน ในปัจจุบันยังเป็นการไล่ตาม มากกว่าที่จะเป็นการสกัดกั้น

เราจะเห็นได้ว่าวัคซีนแต่ละชนิดไม่ว่าจะเป็นวัคซีนโควิด 19 หรือวัคซีนไข้หวัดใหญ่ การกำหนดสายพันธุ์จะกำหนดสายพันธุ์ที่กำลังระบาดอยู่ขณะนี้ และคาดการณ์ว่าจะระบาดต่อไปในภายภาคหน้า

สายพันธุ์ที่ระบาดในประเทศไทย ณ ขณะนี้เป็น RK.1 ซึ่งเป็นหลานของ NB.1.8.1 ระบาดเมื่อปีที่แล้ว วัคซีนที่อนุมัติให้ใช้ในอเมริกาขณะนี้เป็นสายพันธุ์ XFG เป็นคนละกิ่งกับสายพันธุ์ที่ระบาดในบ้านเรา สายพันธุ์ที่ระบาดในบ้านเราเป็นหลานเหลนของ JN.1

ความเป็นจริงในการทำวัคซีน ต้องใช้เวลาประมาณ 3 – 6 เดือนกว่าจะเอามาใช้ได้ด้วยขั้นตอนการผลิต ที่ต้องใช้เวลา ทำให้ขนาดที่ใช้จริง ไวรัสก็มีการวิวัฒนาการตัวเองเดินไปข้างหน้า เหมือนกับเรากำลังไล่ตาม

แนวความคิดในการพัฒนาวัคซีนป้องกันโรคดังกล่าว จะต้องมีวัคซีนชนิดที่ป้องกันได้กว้างขวางทั้งไวรัสในอดีตปัจจุบันและและอนาคต ของไวรัสชนิดเดียวกัน หรือที่เรียกว่า one for all

ขณะนี้เรารอนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่ ที่มีแนวคิดแตกต่างไปจากวิธีเดิม หรือคิดนอกกรอบ เพื่อให้ได้ตามจุดมุ่งหมาย.