ผลที่คาดไม่ถึงจาก'ขิงแก้จน นราธิวาส' ลดดีกรีความไม่สงบในพื้นที่  

ดินแดน 3จังหวัดชายแดนภาคใต้ ที่เกิดปัญหาความไม่สงบมายาวนานกว่า   20 ปี แม้ปัจจุบันจะไม่รุนแรงเท่าอดีต แต่ก็ยังไม่สงบราบคาบ และถ้าถามว่าชาว 3จังหวัดมีสภาพความเป็นอยู่เช่นไร ก็พอจะตอบได้ว่า ยังอยู่ในสภาพความยากจน โดยผลสำรวจความยากจนของประชากรประเทศไทย ที่แบ่งเป็นรายจังหวัดของกองทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (ววน.) และ หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.) พบว่า จังหวัดนราธิวาส ติดอันดับ 1 ใน  20 จังหวัดที่ยากจนที่สุดในประเทศไทย

ในโครงการแก้จน จ.นราธิวาสของ ของบพท. ได้ร่วมมือกับ มหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์ (มนร.) และมหาวิทยาลัยทักษิณ ร่วมกันขับเคลื่อน”ขิงนราธิวาส” ให้เป็นพืชเศรษฐกิจตัวใหม่ของชุมชน  โดยสนับสนุนและพัฒนาการปลูกขิงของกลุ่มเกษตรกร ครอบคลุมพื้นที่ 4 ตำบล ของอำเภอสุไหงโกลก ด้แก่ ตำบลมูโนะ ตำบลปูโยะ ตำบลปาเสมัส และตำบลสุไหงโก-ลก   จำนวน 250 ครัวเรือน   เพื่อสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจ เพิ่มรายได้ และพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน

เดิมทีชาวบ้านในพื้นที่มีการปลูกขิงไว้บริโภคในครัวเรือน  เรียกว่าปลูกกันนิดๆหน่อยๆ แต่ไม่ได้ปลูกเพื่อขายอย่างจริงจัง แต่ในช่วงโควิดระบาด คนในชุมชนที่ไปทำงานนอกพื้นที่ ต้องกลับบ้าน จึงหันมามองอาชีพทำได้ในครัวเรือนแทน และเมื่อนักวิจัยจาก มนร.เข้าไปสำรวจความยากจนก็พบว่า พื้นที่ 4 ตำบลเหมาะกับการปลูกขิงอยางมาก เพราะมีปัจจัยเรื่องน้ำ และอากาศที่เอื้ออำนวย  ตลอดจนรัฐวิสาหกิจสุไหงโกลก เองก็มีความต้องการขิงจำนวนมาก  จึงเป็นที่มาของโครงการวิจัย และการสนับสนุนให้ชาวบ้านปลูกขิง พร้อมกับเกิดโครงการวิจัยขึ้น  โดยมีผศ. ดร.กรสิริณัฐ โรจนวรรณ์  มนร.  เป็นหัวหน้าโครงการวิจัย ภายใต้การสนับสนุน ววน.และบพท.

จุดหลักของการวิจัยคือ การมุ่งพัฒนาความรู้ให้กับคนในชุมชน  โดยสร้างกระบวนการมีส่วนร่วมและเรียนรู้ร่วมกัน และผลักดันการเชื่อมโยงในรูปแบบเครือข่ายความร่วมมือระหว่างชุมชนกับหน่วยงานต่าง ๆ ในพื้นที่  ขณะเดียวกัน คณะนักวิจัย ได้จัดกิจกรรมถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการเพาะปลูกขิง การเตรียมดิน การผลิตปุ๋ยชีวภาพ การบริหารจัดการน้ำ และการใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสม รวมถึงกิจกรรมสาธิตการปลูกขิงในยางรถยนต์เก่า และการสนับสนุนต้นพันธุ์ขิงให้แก่ครัวเรือนเป้าหมาย  ตลอดจนการชี้ทางให้ขาวบ้านนำขิงสด มาแปรรูปกลายเป็นขิงผงสำเร็จรูป พร้อมชง ซึ่งได้รับการตอบรับจากตลาดอย่างดี โดยเฉพาะจากนักท่องเที่ยวมาเลเซีย ที่เข้ามาเที่ยวในพื้นที่ มักจะซื้อกลับบ้าน

ในแง่หาความโดดเด่นของขิงนราธิวาส  มหาวิทยาลัย ทักษิณ  ที่ร่วมวิจัยในโครงการนี้ ได้นำขิงนราธิวาสไปวิเคราะห์คุณสมบัติ ซึ่งพบว่ามีสรรพคุณดีกว่าขิง ที่ปลูกในภาคอื่นๆของประเทศไทย ผลการวิจัยนี้จึงช่วยส่งเสริมให้การปลูกขิงนราธิวาสมีจุดขาย สร้่างความยั่งยืนในอาชีพให้กับชุมชนได้อย่างดี

ในช่วง 2ปีหลังจากนักวิจัย  มนร. เข้าไปช่วยเหลือชาวบ้านในหลายด้าน ทั้งความรู้วิชาการ วิธีการเพาะปลูก ที่แนะนำให้ชาวบ้านใช้ยางรถยนต์เก่ามาปลูก พร้อมกับใช้ดินที่ไม่แน่นเกินไป  การสร้างระบบน้ำเพื่อรดขิงแบบสปริงเกอร์  วิธีการและเครื่องมือการหั่น การอบขิงให้กลายเป็นขิงแห้ง    และขิงผง การเกิดระบบรับประกันราคาขิงในราคากิโลกรัมละ 50 บาท  ผลปรากฎว่า ในแง่ผลผลิตการปลูก สามารถช่วยเพิ่มผลผลิตขิงได้ร้อยละ 25–30 และลดต้นทุนการผลิตร้อยละ 15–20   ส่วนการปรรูปสามารถเพิ่มรายได้ร้อยละ 30–40 และการพัฒนาช่องทางการตลาดช่วยเพิ่มยอดขายร้อยละ 35–50 ทำให้ชาวบ้านมีรายได้เพิ่ม สภาพความเป็นอยู่ดีขึ้น ไม่ต้องออกไปทำงานที่ประเทศเพื่อนบ้าน  

ความชัดเจนในสภาพความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นของชาวบ้าน ยังได้รับการยืนยันจากผลการวิจัย ของคณะวิจัยแก้ความยากจน ในพื้นที่่  ที่ระบุว่าครัวเรือนเป้าหมายมีรายได้เพิ่มขึ้นไม่น้อยกว่าร้อยละ 20 พร้อมกับเกิดการพัฒนาทักษะอาชีพ การรวมกลุ่มเกษตรกร และการเพิ่มบทบาทของกลุ่มสตรีในกิจกรรมทางเศรษฐกิจ ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่างานวิจัยสามารถเป็นเครื่องมือสำคัญในการสร้างโอกาสและเสริมศักยภาพให้ประชาชนสามารถพึ่งพาตนเองได้มากขึ้น

ผลบวกที่คาดไม่ถึงในแง่มิติการเมืองและสังคม อันเป็นผลพวงจากการสนับสนุนให้ชาวบ้านปลูกขิง นั้นก็คือ    จากการที่มหาวิทยาลัย ได้สนับสนุนความรู้ปลูกขิงกับชาวบ้าน นับเป็นจุดเริ่มต้นทำให้เกิดภาคีเครือข่าย ช่วยเหลือกันและกันของคนในชุมชน และขับเคลื่อนยกระดับ รวมตัวกันมาเป็นวิสาหกิจชุมชนในที่สุด

“แต่ก่อนจะมีโครงการปลูกขิง ชาวบ้านอยู่กันแบบบ้านใครบ้านมัน ไม่มีการพูดคุยแลกเปลี่ยน ทำให้เด็กวัยรุ่น ถูกชักจูงความคิด แต่พอมีโครงการนี้ ชาวบ้านมารวมตัวได้พูดคุยกัน แลกเปลี่ยนกัน ทำให้เข้าใจปัญหาที่ไม่เคยมองหลายอย่าง และการปลูกขิง ยังทำให้ชีวิตความเป็นอยู่ของชาวบ้านดีขึ้น  ตรงนี้น่าจะมีส่วนช่วยลดเรื่องปัญหาก่อความไม่สงบลงได้ “ว่าที่ร้อยตรี ประเสริฐ อาแว กำนัน  ต.มูโนะกล่าว

ส่วนความเห็นนักวิจัย  มนร. ระบุว่า โครงการนี้ เป็นอีกหนึ่งกลไกสำคัญของโครงการ คือ การส่งเสริมให้ครัวเรือนยากจนเข้ามามีส่วนร่วมกับกลุ่มวิสาหกิจชุมชน โดยเฉพาะกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเกษตรกรบ้านซรายอ ตำบลปาเสมัส ซึ่งมีประสบการณ์ด้านการแปรรูปผลผลิตทางการเกษตรและผลิตภัณฑ์จากขิง

“โครงการนี้จึงสะท้อนให้เห็นว่า การแก้ไขปัญหาความยากจนอย่างยั่งยืนไม่ได้เกิดจากการนำเทคโนโลยีเข้าสู่ชุมชนเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากการสร้างโอกาสให้คนในพื้นที่ได้มารวมกลุ่ม เรียนรู้ ลงมือทำ และพัฒนาอาชีพร่วมกัน โดยมีมหาวิทยาลัยและภาคีเครือข่ายทำหน้าที่สนับสนุนองค์ความรู้และเชื่อมโยงทรัพยากรที่จำเป็น”ผศ. ดร.กรสิริณัฐ โรจนวรรณ์  จากมนร.  กล่าว