เร่งจบนิรโทษกรรม ‘โสภณ’ชงเข้าสภาฯพุธนี้ส้มกระอัก‘ม.112’นอนคุกต่อ

ลุ้นคลอด กม.นิรโทษกรรม  ฉบับที่ 24 ปิดจบพุธนี้ "โสภณ" สั่งบรรจุร่าง กม.เป็นเรื่องด่วน หากสภาไม่ติดใจ หลังสภาสูงเพิ่มล็อกสองชั้นไม่ให้นิรโทษฯ อายุต่ำกว่า 18 ปี ทำผิด 112 ก็ไม่ล้างผิด รอนำขึ้นทูลเกล้าฯ ถวายทันที   สว.แจงกฎหมายประกาศใช้ ยังไม่มีผลทันที ต้องให้กรรมการสันติสุขไฟเขียวรายบุคคล

เมื่อวันที่ 4 ก.ค.2569 ผู้สื่อข่าวรายงานจากรัฐสภาว่า นายโสภณ ซารัมย์ ประธานสภาผู้แทนราษฎร ได้บรรจุระเบียบวาระการประชุมสภาฯ ในวันพุธที่ 8 ก.ค.นี้ ก่อนที่จะมีการปิดสมัยประชุมสภาฯ วันที่ 11 ก.ค. โดยมีระเบียบวาระเรื่องด่วน สามเรื่องที่เป็นการพิจารณาร่างกฎหมายสามฉบับ   และหนึ่งในนั้นคือ ร่างพระราชบัญญัติสร้างเสริมสังคมสันติสุข พ.ศ..... หรือร่าง พ.ร.บ.นิรโทษกรรม ที่ให้นิรโทษกรรมคดีชุมนุมทางการเมืองในช่วง 20 ปีที่ผ่านมา คือปี 2548-2568

หลังก่อนหน้านี้ ที่ประชุมวุฒิสภาเมื่อ 30 มิ.ย. มีมติด้วยเสียงข้างมากเห็นชอบร่างพระราชบัญญัติสร้างเสริมสังคมสันติสุข พ.ศ..... และทางวุฒิสภาต้องส่งกลับไปยังสภาผู้แทนราษฎร เพื่อให้สภาพิจารณาว่าเห็นชอบด้วยกับร่างที่ผ่านวุฒิสภามาหรือไม่ หลังวุฒิสภามีการแก้ไขถ้อยคำในบางมาตรา ซึ่งหากสภาไม่เห็นด้วย ก็จะนำไปสู่การตั้งกรรมาธิการร่วมสองสภา ที่จะทำให้การประกาศใช้ร่าง พ.ร.บ.นิรโทษกรรมจะต้องขยับออกไป แต่หากสภาไม่ติดใจอะไร เห็นชอบด้วยกับการแก้ไขของ สว. ก็จะมีการนำร่างฯ ดังกล่าวขึ้นทูลเกล้าฯ ถวายต่อไป

ทั้งนี้ ร่าง พ.ร.บ.นิรโทษกรรมดังกล่าว มีการแก้ไขในชั้นวุฒิสภา จากร่างเดิมที่ผ่านสภา โดยมีการปรับแก้ไขเพิ่มเติมเพียงบางมาตราเท่านั้น เรื่องของคณะกรรมการสร้างเสริมสังคมสันติสุข ในมาตรา 6 ที่มีนายกฯ เป็นประธาน ที่ทำหน้าที่ในการพิจารณาเรื่องการให้นิรโทษกรรมกับผู้ถูกดำเนินคดีจากการชุมนุมการเมือง โดยวุฒิสภามีการเขียนเพิ่มเติมว่า "การปฏิบัติหน้าที่ของคณะกรรมการสร้างเสริมสังคมสันติสุขซึ่งได้กระทำโดยสุจริตย่อมได้รับความคุ้มครอง”

ยังไม่ถึง 18 ก็เอาผิด

และอีกมาตราที่สำคัญคือมาตรา 11 ซึ่งในวรรคแรก วุฒิสภายังคงไว้ซึ่งหลักสำคัญตามร่างเดิมคือ

“บรรดาการกระทำตามความในมาตรา 7 ที่ไม่ได้รับการนิรโทษกรรม ตามพระราชบัญญัตินี้ ถ้าผู้กระทำความผิดซึ่งอายุต่ำกว่าสิบแปดปีบริบูรณ์ในขณะกระทำความผิดร้องขอ ไม่ว่าผู้นั้นจะถูกดำเนินคดีหรือแจ้งข้อกล่าวหาแล้วหรือไม่ และคณะกรรมการสร้างเสริมสังคมสันติสุขเห็นเป็นการสมควรเพื่อสร้างเสริมสังคมสันติสุข ให้จัดทำแผนแก้ไขบำบัดฟื้นพูผู้กระทำความผิด แล้วส่งแผนพร้อมความเห็นไปยังพนักงานอัยการเพื่อใช้มาตรการพิเศษแทนการดำเนินคดีอาญา หรือให้พนักงานอัยการยื่นคำร้องต่อศาลที่คดีอยู่ระหว่างการพิจารณา เพื่อให้ใช้มาตรการและสั่งยุติคดีโดยไม่ต้องมีคำพิพากษาตามกฎหมายว่าด้วยศาลเยาวชนและครอบครัว และวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว และให้ศาลมีอำนาจรับฟังความเห็นของคณะกรรมการสร้างเสริมสังคมสันติสุขประกอบการพิจารณาสั่งใช้มาตรการดังกล่าวได้ ไม่ว่าคดีอยู่ในระหว่างการพิจารณาของศาลชั้นใด”

แต่ที่เป็นประเด็นคือ วุฒิสภามีการเพิ่มวรรคสอง เข้ามาโดยเขียนล็อกไว้ว่า “ความในวรรคหนึ่งไม่ใช้บังคับกับการกระทำความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112”

ที่ทำให้กลุ่มอดีตแกนนำม็อบสามนิ้วและแนวร่วมที่ถูกดำเนินคดี 112 แม้ตอนที่กระทำความผิดอายุยังไม่ถึง 18 ปี ก็ไม่สามารถเข้าสู่กระบวนการนิรโทษกรรมได้ จากที่ร่างเดิมของสภาไม่มีการเขียนล็อกไว้ จากเดิมที่เพียงเขียนไว้มาตรา 3 แค่ว่า “พระราชบัญญัตินี้มิให้มีผลนิรโทษกรรมแก่การกระทำความผิดฐานทุจริตหรือประพฤติมิชอบ การกระทำความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 และการกระทำความผิดที่ทำให้ผู้อื่นถึงแก่ความตาย หรือเป็นเหตุให้ผู้อื่นได้รับอันตราย สาหัสตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 297 หรือที่เป็นการกระทำความผิดต่อส่วนตัวหรือที่เป็นการกระทำที่ด้องรับผิดต่อบุคคลใดที่มิใช่หน่วยงานของรัฐเป็นการเฉพาะรายหรือเฉพาะกลุ่ม”

ซึ่งประเด็นดังกล่าว อาจทำให้พรรคประชาชนไม่เห็นด้วยกับการเพิ่มถ้อยคำดังกล่าวของวุฒิสภา เพราะที่ผ่านมา พรรคประชาชนต้องการให้มีการนิรโทษกรรมคดี 112 กับคนที่อายุต่ำกว่า 18 ปี สามารถเข้าเงื่อนไขการขอรับการนิรโทษกรรมได้

ไม่นิรโทษกรรม 3 เรื่อง

อย่างไรก็ตาม ก่อนหน้านี้ นายนิกร จำนง รองประธานวิปรัฐบาลจากพรรคภูมิใจไทย กล่าวไว้ว่า ส่วนตัวไม่ติดใจการแก้ไขเพิ่มเติมของวุฒิสภา เพราะไม่ได้แก้ไขในหลักการสำคัญ ที่อาจทำให้สภาผ่านความเห็นชอบร่าง พ.ร.บ.นิรโทษกรรมในวันพุธนี้ แต่นายนิกร บอกไว้ว่าจะนำไปหารือในที่ประชุมวิปรัฐบาลวันจันทร์นี้ 6 ก.ค.นี้ก่อนว่าวิปรัฐบาลจะมีความเห็นอย่างไร

ด้านนายพิสิษฐ์ อภิวัฒนาพงศ์  สมาชิกวุฒิสภา ในฐานะเลขานุการคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติสร้างเสริมสังคมสันติสุข พ.ศ..... วุฒิสภา กล่าวว่า ร่าง พ.ร.บ.สร้างเสริมสังคมสันติสุข จะไม่มีการนิรโทษกรรม 3 เรื่องคือ การกระทำความผิดฐานทุจริตหรือประพฤติมิชอบ การทุจริตทุกประเภทจะไม่รวมอยู่ในพ.ร.บ.ฉบับนี้ ยกตัวอย่างเช่น การฮั้วเลือก สว.หรือทุจริตการเลือกตั้งต่างๆ จะไม่ได้รับการนิรโทษกรรมใดๆ ทั้งสิ้น อย่างเรื่องการเลือก สว. ก็อยู่ในการพิจารณาของคณะกรรมการการเลือกตั้งที่ยังไม่ได้มีข้อสรุปออกมา นอกจากนี้ ก็จะไม่มีการนิรโทษกรรมการกระทำความผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 112 และการกระทำความผิดที่ทำให้ผู้อื่นถึงแก่ความตายหรือเป็นเหตุให้ผู้อื่นได้รับอันตรายสาหัส ซึ่งกระบวนการทางคดีก็ดำเนินต่อไปจะไม่มีการนิรโทษกรรมใด

"เหตุผลที่ไม่ให้มีการนิรโทษกรรมคดี 112 เพราะอย่างเรื่องหนึ่งที่กรรมาธิการคุยกันเสมอก็คือ ตอนที่มีการออกคำสั่งสำนักนายกรัฐมนตรีที่ 66/2523 สมัยท่าน พล.อ.เปรม ติณสูลานนท์ ที่ออกมาตอนนั้นซึ่งเป็นเรื่องเกี่ยวกับคอมมิวนิสต์ เรื่องความมั่นคง ส่วนเรื่อง 112 เกี่ยวข้องกับสถาบันพระมหากษัตริย์ เราจึงไม่เอามารวม" เลขานุการ กมธ.วิสามัญพิจารณาร่าง พ.ร.บ.สร้างเสริมสังคมสันติสุข วุฒิสภา กล่าว

ล็อกนิรโทษกรรม 112

นายพิสิษฐ์ ซึ่งเป็นกรรมาธิการฯ ที่ได้ขอสงวนความเห็นให้มีการเพิ่มข้อความในมาตรา 11 ไม่ให้นิรโทษกรรมคดี 112 กล่าวถึงเรื่องนี้ว่า มาตรา 112 เป็นมาตราเกี่ยวกับสถาบันพระมหากษัตริย์  ซึ่งหลายๆ ครั้งในการที่มีการชุมนุมกัน หลายฝ่ายมักจะเอามาเชื่อมโยงกัน ซึ่งจริงๆ แล้วความขัดแย้งทางการเมืองก็คือความขัดแย้งทางการเมือง เราจะไม่ดึงเอาสถาบันเข้ามาเกี่ยวข้อง และอีกประเด็นสำคัญก็คือตัวมาตรา 11 มีระเบียบ กฎหมายที่รองรับขั้นตอนต่างๆ อยู่ในชั้นที่ศาลสามารถที่จะเอามาพิจารณาได้อยู่แล้ว จึงไม่จำเป็นที่จะต้องเอามาใส่ไว้ในร่างนี้ เพราะมีกระบวนการในการที่จะดำเนินการกับกลุ่มอายุต่ำกว่า 18 ปีลงมาอยู่แล้ว มีระบบการเยียวยา มีระบบในการตัดสินพิพากษาตามกระบวนการยุติธรรม จึงไม่จำเป็นต้องนำมาใส่ไว้ ซึ่งที่ประชุมวุฒิสภาก็เห็นด้วย

เมื่อถามถึงกรณีอาจจะมี สส.บางส่วนติดใจที่มีการไปเขียนล็อกไว้ว่าแม้บุคคลที่อายุต่ำกว่า 18 ปี แต่หากทำผิดคดี 112 ก็ไม่ให้ได้สิทธิยื่นเรื่องเพื่อให้ได้รับการนิรโทษกรรม นายพิสิษฐ์กล่าวว่า  ร่าง พ.ร.บ.สร้างเสริมสังคมสันติสุข จะมีบัญชีแนบท้าย พ.ร.บ.สร้างเสริมสังคมสันติสุข (คดีความผิดที่จะได้รับการพิจารณาให้นิรโทษกรรม) ซึ่งเรื่องประมวลกฎหมายอาญามาตรา 112 ไม่มีอยู่ในบัญชีแนบท้าย และในร่าง พ.ร.บ.สร้างเสริมสังคมสันติสุข ก็มีการเขียนล็อกไว้อยู่แล้วการนิรโทษกรรมจะไม่รวมสองเรื่องหลักๆ คือคดีทุจริตฯ กับเรื่องมาตรา 112 ส่วนการที่เขียนเปิดช่องในมาตรา 11 สำหรับมุมมองของผม มองว่าในเมื่อกฎหมายเขียนแบบนี้ขึ้นมาเราก็อยากจะทำให้กฎหมายไม่มีการติดขัดหรือสะดุดใดๆ ในอนาคตเผื่อมีใครจะไปร้อง ก็เขียนระบุให้มันชัดเจนไปเลย เพราะในมาตรา 3 กับมาตรา 7 ของร่าง พ.ร.บ.สร้างเสริมสังคมสันติสุข มีการเขียนไว้อยู่แล้วว่า ไม่ให้รวมคดี 112  ก็เขียนล็อกไปอีกชั้นหนึ่งให้มันจบไปเลย

เอกชนยังฟ้องได้

“หลังมีการประกาศใช้ร่าง พ.ร.บ.สร้างเสริมสังคมสันติสุข การนิรโทษกรรมจะยังไม่ได้มีผลทันที แต่จะต้องมีการตั้งคณะกรรมการสร้างเสริมสังคมสันติสุข ที่จะมีนายกฯ เป็นประธานกรรมการ ในการพิจารณาเรื่องนี้ โดยมีกรอบเวลาเขียนไว้ในตัวกฎหมาย คือไม่เกิน 180 วัน แต่หากไม่สามารถดำเนินการให้แล้วเสร็จได้ภายในกำหนดเวลา ก็ให้ขยายเวลาดำเนินการออกไปได้อีกไม่เกินสองครั้ง ครั้งละไม่เกินเก้าสิบวัน  โดยจากที่มีการกำหนดองค์ประกอบของคณะกรรมการฯ ตามร่างกฎหมาย เชื่อว่าคณะกรรมการฯ จะมีความพร้อมในการที่จะทำให้การนิรโทษกรรมสำเร็จลุล่วงไปด้วยความรวดเร็ว ส่วนเรื่องคดีแพ่ง หากเป็นการฟ้องร้องโดยหน่วยงานรัฐ เช่นบริษัทท่าอากาศยานไทย ก็ให้ยกไปเลย คือยกประโยชน์ให้กับฝ่ายที่ถูกกล่าวหาหรือตกเป็นผู้ต้องหาไป แต่ว่าหากเป็นคดีแพ่งของภาคเอกชน เช่นห้างสรรพสินค้าที่ได้รับผลกระทบจากการชุมนุม ทางเอกชนยังคงฟ้องร้องค่าเสียหายจากการชุมนุมได้ เพราะถ้าเป็นกรณีของเอกชนจะไม่รวมไว้ในร่างพ.ร.บ.ดังกล่าว จะให้ใช้กับเฉพาะแค่หน่วยงานรัฐ หน่วยงานรัฐวิสาหกิจเท่านั้น” โฆษกวิปวุฒิสภากล่าว

นิรโทษกรรม 23 ฉบับ

สำหรับประเทศไทย พบว่าที่ผ่านมา มีการตรากฎหมายนิรโทษกรรมมาแล้ว 23 ฉบับตั้งแต่ พ.ศ.2475 แบ่งเป็นพระราชบัญญัติจำนวน 19 ฉบับ  พระราชกำหนด 4 ฉบับ

ประกอบด้วย 1.พระราชกำหนดนิรโทษกรรมในคราวเปลี่ยนแปลงการปกครองแผ่นดิน พุทธศักราช 2475 2.พระราชบัญญัตินิรโทษกรรม ในการจัดการให้คณะรัฐมนตรีลาออกเพื่อให้มีการเปิดสภาผู้แทนราษฎรตามรัฐธรรมนูญ พุทธศักราช 2476 3.พระราชกำหนดนิรโทษกรรมแก่ผู้กระทำความผิดฐานกบฏและจลาจล พุทธศักราช 2488 4.พระราชบัญญัติอนุมัติพระราชกำหนดนิรโทษกรรมแก่ผู้กระทำความผิดฐานกบฏและจราจล พุทธศักราช 2488 พุทธศักราช 2488 5.พระราชบัญญัตินิรโทษกรรมแก่ผู้กระทำการต่อต้านการดำเนินการสงครามของญี่ปุ่น พุทธศักราช 2489

6.พระราชบัญญัตินิรโทษกรรมแก่ผู้กระทำรัฐประหาร พ.ศ.2490 7.พระราชบัญญัตินิรโทษกรรมแก่ผู้ที่ได้นำรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2475 กลับมาใช้ พ.ศ.2494 8.พระราชบัญญัตินิรโทษกรรมในโอกาสครบ 25 พุทธศตวรรษ พ.ศ.2499 9.พระราชบัญญัตินิรโทษกรรมแก่ผู้กระทำการยึดอำนาจการบริหารราชการแผ่นดิน เมื่อวันที่ 16 กันยายน พ.ศ.2500 พ.ศ. 2500 10.พระราชบัญญัตินิรโทษกรรมแก่ผู้กระทำการปฏิวัติ เมื่อวันที่ 20 ตุลาคม พ.ศ.2501 พ.ศ.2502 11.พระราชบัญญัตินิรโทษกรรมในโอกาสครบ 25 พุทธศตวรรษ (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2502

12.พระราชบัญญัตินิรโทษกรรมแก่ผู้กระทำการปฏิวัติ เมื่อวันที่ 17  พฤศจิกายน พ.ศ.2514 พ.ศ.2515 13.พระราชบัญญัตินิรโทษกรรมแก่นักเรียน นิสิต นักศึกษาและประชาชน ซึ่งกระทำความผิดเกี่ยวเนื่องกับการเดินขบวน เมื่อวันที่ 13 ตุลาคม พ.ศ.2516 พ.ศ. 2516 14.พระราชบัญญัติยกเลิกคำสั่งของหัวหน้าคณะปฏิวัติ ที่ 36/2515 ลงวันที่ 22 มิถุนายน พ.ศ.2515 พ.ศ. 2517 15.พระราชบัญญัตินิรโทษกรรมแก่ผู้กระทำการยึดอำนาจการปกครองประเทศ เมื่อวันที่ 6 ตุลาคม พ.ศ.2519  พ.ศ.2519 เป็นต้น.