ไขปมร้อนเงินบริจาค! กรมการปกครอง เปิด 2 แนวทางคำสั่ง 'มูลนิธิองค์กรทำดี' หากผิดจริง

30 ตุลาคม 2569 - กรมการปกครองชี้แจงหลักเกณฑ์และแนวทางดำเนินการตามกฎหมาย กรณี “มูลนิธิองค์กรทำดี” ระบุว่า ตามที่ปรากฏเป็นข่าวและมีการตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับความโปร่งใสในการบริหารจัดการเงินบริจาคและการก่อสร้างอาคารของมูลนิธิองค์กรทำดี ซึ่งเป็นประเด็นที่ได้รับความสนใจจากสังคมนั้น กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย ในฐานะหน่วยงานที่มีภารกิจเกี่ยวกับการกำกับดูแลการดำเนินกิจการของมูลนิธิ ขอชี้แจงหลักเกณฑ์ และแนวทางดำเนินการตามกฎหมาย เพื่อสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องแก่ประชาชน

กรมการปกครองขอชี้แจงแนวทางดำเนินการดังกล่าวเป็น 2 กรณีสำคัญ ได้แก่

1. กรณีกรรมการมูลนิธิกระทำผิดต่อมูลนิธิ หากปรากฏว่ากรรมการหรือคณะกรรมการของมูลนิธิผู้ใดดำเนินกิจการของมูลนิธิผิดพลาดเสื่อมเสียต่อมูลนิธิ ดำเนินกิจการฝ่าฝืนกฎหมายหรือข้อบังคับของมูลนิธิ หรือมีฐานะหรือความประพฤติไม่เหมาะสมในการดำเนินการตามวัตถุประสงค์ของมูลนิธิ นายทะเบียน พนักงานอัยการ หรือผู้มีส่วนได้เสีย อาจร้องขอต่อศาลให้มีคำสั่งถอดถอนกรรมการหรือคณะกรรมการมูลนิธิผู้นั้นได้ ตามมาตรา 129 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

2. กรณีมูลนิธิกระทำการที่ขัดต่อกฎหมาย หากปรากฏว่ามูลนิธิมีวัตถุประสงค์ขัดต่อกฎหมาย หรือดำเนินกิจการขัดต่อกฎหมายหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน หรืออาจเป็นภยันตรายต่อความสงบสุขของประชาชนหรือความมั่นคงของรัฐ รวมถึงกรณีที่มูลนิธิไม่สามารถดำเนินกิจการต่อไปได้ไม่ว่าด้วยเหตุใด หรือหยุดดำเนินกิจการตั้งแต่สองปีขึ้นไป นายทะเบียน พนักงานอัยการ หรือผู้มีส่วนได้เสีย อาจร้องขอต่อศาลให้มีคำสั่งเลิกมูลนิธิได้ ตามมาตรา 131 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

ทั้งนี้ กรมการปกครองขอยืนยันว่า การพิจารณาดำเนินการตามกฎหมายกับมูลนิธิใด ๆ จะต้องอาศัยข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานที่ปรากฏจากการตรวจสอบอย่างรอบด้าน โดยคำนึงถึงความเป็นธรรมต่อทุกฝ่าย และดำเนินการตามขั้นตอนที่กฎหมายกำหนด การปรากฏเป็นข่าวหรือข้อกล่าวหายังไม่อาจถือเป็นข้อยุติว่ามีการกระทำผิดเกิดขึ้น หากปรากฏข้อเท็จจริงว่ามีการดำเนินกิจการที่เข้าข่ายฝ่าฝืนกฎหมาย หน่วยงานผู้มีอำนาจจะพิจารณาดำเนินการตามอำนาจหน้าที่ต่อไป

การดำเนินกิจการของมูลนิธิต้องยึดหลักความโปร่งใส ตรวจสอบได้ และเป็นไปตามวัตถุประสงค์ที่จดทะเบียนไว้ โดยเฉพาะการบริหารจัดการเงินบริจาคและทรัพย์สินของมูลนิธิ ซึ่งต้องดำเนินการอย่างถูกต้องตามกฎหมาย เพื่อคุ้มครองประโยชน์สาธารณะ รักษาความเชื่อมั่นของประชาชนและผู้บริจาค ตลอดจนป้องกันมิให้มีการนำมูลนิธิไปใช้เป็นเครื่องมือแสวงหาประโยชน์โดยมิชอบด้วยกฎหมาย