23 เม.ย.2569 - นายวัส ติงสมิตร นักวิชาการอิสระ และอดีตผู้พิพากษาอาวุโสในศาลฎีกา โพสต์เฟซบุ๊กในหัวข้อ “เมื่อเทคโนโลยีท้าทายรัฐธรรมนูญ: เจาะลึก "พยานผู้เชี่ยวชาญ" ในศาลรัฐธรรมนูญ” ระบุว่า จากข่าวเมื่อวันที่ 22 เมษายน 2569 ศาลรัฐธรรมนูญได้พิจารณาคำร้องสำคัญเกี่ยวกับบัตรเลือกตั้งติดรหัส Barcode และ QR Code ในการเลือกตั้ง สส. เมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ซึ่งถูกตั้งคำถามว่าอาจทำให้การเลือกตั้ง "ไม่เป็นไปโดยลับ" โดยศาลมีคำสั่งที่น่าสนใจคือ การสั่งให้พยานผู้เชี่ยวชาญจัดทำความเห็นยื่นต่อศาลภายใน 15 วัน เพื่อประกอบการวินิจฉัย
คำสั่งนี้เองที่นำไปสู่ประเด็นข้อกฎหมายที่น่าสนใจว่า ในระบบไต่สวนของศาลรัฐธรรมนูญนั้น "พยานผู้เชี่ยวชาญ" มีบทบาทอย่างไร? ทำไมบางกรณีพยานต้องมาศาล แต่บางกรณีกลับส่งเพียงเอกสารได้?
พ.ร.ป. วิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ 2561 มีการแยกรูปแบบไว้ดังนี้ครับ:
1. พยานที่ต้องมาศาล (มาตรา 64)
มักเป็นกรณีที่ "คู่กรณีอ้าง" หรือศาลเห็นสมควรเพื่อให้มีการซักถามเพื่อหาข้อยุติในประเด็นที่ยังขัดแย้งกัน
• กระบวนการ: ศาลสั่งให้จัดทำ "บันทึกถ้อยคำยืนยันข้อเท็จจริงหรือความเห็นล่วงหน้า" ส่งให้ศาลก่อนล่วงหน้า
7 วัน เพื่อให้คู่กรณีฝ่ายอื่นได้มีโอกาสศึกษาและเตรียมข้อโต้แย้ง
• หน้าที่ในวันนัด: พยาน "ต้อง" เดินทางมาศาล เพื่อรับรองบันทึกถ้อยคำนั้นด้วยตนเอง และต้องตอบข้อซักถามเพิ่มเติมทั้งจากศาลและคู่กรณีที่ศาลอนุญาต ทำให้เกิดการพิสูจน์ความถูกต้องผ่านการซักถามเพิ่มเติมในห้องพิจารณาคดี
2. พยานที่ส่งเพียงบันทึกความเห็น (มาตรา 65)
เป็นกรณีที่ "ศาลกำหนดเอง" เพื่อขอความเห็นเฉพาะทางจากผู้เชี่ยวชาญที่ศาลกำหนด
• กระบวนการ: พยานจัดทำความเห็นเป็นลายลักษณ์อักษรตามประเด็นที่ศาลสั่ง และส่งต่อศาลภายในระยะเวลาที่กำหนด (เช่น 15 วันตามข่าว)
• หน้าที่ในวันนัด: พยาน "ไม่ต้องมาศาล"
• จุดสำคัญ: เมื่อศาลอนุญาตให้ไม่ต้องมาศาล จึงไม่มีการรับรองบันทึกถ้อยคำและ "ไม่มีการซักถามเพิ่มเติม" ศาลจะใช้เอกสารความเห็นนั้นเป็นหลักฐานในคดีโดยตรง ซึ่งช่วยให้กระบวนการรวดเร็วและพยานให้ความเห็นได้อย่างเป็นอิสระ
บทวิเคราะห์ทิ้งท้าย
ในคดีบัตรเลือกตั้ง 2569 นี้ การที่ศาลสั่งให้พยานผู้เชี่ยวชาญส่งความเห็นต่อศาล อาจเป็นเพราะศาลมองว่า คดีนี้เป็น “ข้อพิพาทเชิงเทคนิคสูง” (highly technical dispute) และต้องพึ่ง “ความรู้เฉพาะทาง” เข้ามาเป็นฐานข้อเท็จจริง
บทบาทของพวกเขาจึงไม่ใช่แค่การให้ถ้อยคำ แต่คือการ "แปลความหมาย" ของเทคโนโลยีที่ซับซ้อน ให้กลายเป็นข้อเท็จจริงที่ศาลสามารถตัดสินใจนำไปปรับใช้กับหลักกฎหมายรัฐธรรมนูญได้อย่างถูกต้องครบถ้วนนั่นเองครับ
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
ปชป. ยื่นศาลรัฐธรรมนูญ คัดค้านคำชี้แจงรัฐบาลออก พรก.กู้เงิน 4 แสนล้าน ชี้ทำลายวินัยทางการคลัง
นายกรณ์ จาติกวณิช รองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ ได้เดินทางมาที่ศาลรัฐธรรมนูญเพื่อยื่นคัดค้านคำชี้แจงของคณะรัฐมนตรีในเรื่องการออกพระราชกำหนด (พ.ร.ก.) การกู้ยืมเงิน 400,000 ล้านบาท โดยนายกรณ์ กล่าวว่า จากคำชี้แจงของคณะรัฐมนตรี
อดีตผู้พิพากษาตั้งคำถามมติ ‘ป.ป.ช.’คดีศักดิ์สยามเป็น ตรรกะวิปริตทางกฎหมาย? หรือไม่
นายวัส ติงสมิตร นักวิชาการอิสระ และอดีตผู้พิพากษาอาวุโสในศาลฎีกา โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก ระบุว่า คดีตรวจสอบ ป.ป.ช.: เมื่อความคุ้มกันตามกฎหมาย อาจขึ้นอยู่กับคำถามว่า "ได้แสดงเหตุผลอันสมควรแล้วหรือยัง?”
'อดีตผู้พิพากษาฯ' ยกเคส 'ศิริโชค' อธิบายชัด เปิดสำนวน ป.ป.ช. ผิดกฎหมายทันทีจริงหรือ
วัส ติงสมิตร โพสต์เปิดสำนวน ป.ป.ช. ผิดกฎหมายทันทีจริงหรือ? เมื่อข้อพิพาทไม่ได้อยู่แค่เรื่อง เอกสารลับ แต่อยู่ที่การตรวจสอบการใช้อำนาจรัฐ
‘กพต.’กางแผนดับไฟใต้ ปรับ‘กอ.รมน.-ศอ.บต.’
คณะผู้แทนพิเศษฯ ประเดิมถกดับไฟใต้นัดแรก "เลขาฯ สมช." เผยจัดระเบียบกลไก "กอ.รมน.-ศอ.บต." ยันไม่รื้อยุทธศาสตร์ จชต. โจรใต้เหิมยิงข่มขู่เจ้าหน้าที่ป่าไม้ ขณะลาดตระเวนเทือกเขาบูโด
ศาล รธน. ย้ำอีกรอบ ให้บุคคลที่เกี่ยวข้องส่งความเห็น-เอกสารชี้แจง พรก.กู้เงิน ที่เรียกไปก่อนหน้านี้
ศาลรัฐธรรมนูญได้มีการพิจารณากรณีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จำนวน 133 คน ซึ่งเป็นจำนวนไม่น้อยกว่าหนึ่งในห้า ของจำนวนสมาชิกทั้งหมดเท่าที่มีอยู่ของสภาผู้แทนราษฎร เข้าชื่อเสนอความเห็นต่อประธาน สภาผู้แทนราษฎร ผู้ร้อง
มหากาพย์ 'สว.สีน้ำเงิน' เมื่อหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ ชน มติ 5 ต่อ 2 เกราะคุ้มกันจะทะลุ หรือคุกคลองเปรมจะเปิด
'อดีตผู้พิพากษา' ชี้กลุ่มผู้สมัคร สว. แฉหลักฐานมัดตัว กกต.จะ 'เป่าคดีฮั้ว สว.' เป็นหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ โอกาส 1 ใน 5,567 ล้านล้านล้าน 2 คนจะเขียนโพยฃตรงกัน ปิดประตูความบังเอิญ หาก กกต. มีมติ 5 ต่อ 2 'ไม่มีมูล' เข้าข่ายมาตรา 157 เต็มๆ กลายเป็น'ใบเสร็จรับเงินคุก'