แผนที่ใหม่สหประชาชาติ แอฟริกาใหญ่ขึ้น-อเมริกาเล็กลง

สมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติลงมติรับรองแผนที่โลกฉบับใหม่ ซึ่งทำให้ทวีปแอฟริกามีขนาดใหญ่ขึ้นในขณะที่ทวีปอเมริกาเหนือและยุโรปมีขนาดเล็กลง จนสร้างความไม่พอใจให้กับรัฐบาลวอชิงตัน

เส้นโครงแผนที่แบบ 'Equal Earth' ที่สมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติลงมติรับรอง เมื่อวันที่ 4 กันยายน (Photo by HANDOUT / EQUAL EARTH / AFP)

เอเอฟพีรายงาน เมื่อวันเสาร์ที่ 5 กันยายน 2569 ระบุว่า ที่ประชุมสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติลงมติให้การรับรองแผนที่โลกฉบับใหม่ ซึ่งจะทำให้สัดส่วนทวีปแอฟริกามีขนาดใหญ่ขึ้น ในขณะที่ทวีปอเมริกาเหนือและยุโรปมีขนาดเล็กลง

มติดังกล่าวมีจุดมุ่งหมายเพื่อการแสดงภาพที่ถูกต้องแม่นยำยิ่งขึ้นของพื้นที่ทวีป โดยได้รับการสนับสนุนจาก 164 ประเทศ ขณะที่สหรัฐอเมริกาลงมติคัดค้าน และอีก 6 ประเทศงดออกเสียง

ตามที่ระบุในมติ แผนที่ใหม่นี้ที่รู้จักกันในชื่อเส้นโครงแผนที่แบบ 'Equal Earth' จะช่วยปรับปรุงความแม่นยำของการแสดงภาพโลกในเชิงแผนที่

มติดังกล่าวเรียกร้องให้ประเทศสมาชิกใช้แผนที่ใหม่นี้แทนเส้นโครงแผนที่แบบ 'Mercator' ดั้งเดิม ซึ่งออกแบบมาเพื่อการเดินเรือโดยเจอราร์ดัส เมอร์เคเตอร์ (Gerardus Mercator) นักทำแผนที่ชาวเฟลมิช ในปี 1569

โรเบิร์ต ดัสซีย์ รัฐมนตรีต่างประเทศของโตโก ซึ่งเป็นผู้เสนอมติดังกล่าว อธิบายว่า "แผนที่นั้นชี้นำการศึกษา, บ่มเพาะจินตนาการ และมีอิทธิพลต่อการรับรู้ร่วมกัน"

"ดังนั้น แผนที่จึงไม่เคยเป็นกลาง เมื่อใดก็ตามที่แผนที่นำเสนอภาพที่บิดเบือนของโลกเรา แผนที่ก็เสี่ยงที่จะทำให้การแสดงภาพที่ไม่ถูกต้องนั้นถูกส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่น" เขากล่าว

อย่างไรก็ตาม สหรัฐอเมริกาได้วิพากษ์วิจารณ์มติดังกล่าวว่า "การกระทำเช่นนี้เป็นสาเหตุที่ทำให้สถาบันแห่งนี้สูญเสียความน่าเชื่อถือ แทนที่จะมุ่งเน้นไปยังปัญหาที่แท้จริง สภาแห่งนี้กลับมาถกเถียงเรื่องโครงการแผนที่จากศตวรรษที่ 16 และบทบาทของมันในการส่งเสริมการเปรียบเทียบและความยุติธรรมทางปัญญา" ยารีนา เฟเรนเซวิช ผู้แทนสหรัฐฯ กล่าวไว้ก่อนการลงมติ

เส้นโครงแผนที่แบบต่างๆ ได้แก่ เส้นโครงแผนที่แบบ Mercator, เส้นโครงแผนที่แบบ Gall-Peters และเส้นโครงแผนที่แบบ Equal Earth (Photo by JEAN-MICHEL CORNU / AFP)

ทั้งนี้ แผนที่แบบเมอร์เคเตอร์เน้นการแสดงภาพรูปร่างและมุมของแผ่นดินอย่างแม่นยำ แต่ขนาดสัมพัทธ์มักไม่ถูกต้อง ซึ่งส่วนใหญ่เกิดจากความท้าทายในการแสดงผลลูกโลกสามมิติลงบนแผนที่สองมิติ

มันทำให้ภูมิภาคทางเหนือขยายใหญ่ขึ้นและภูมิภาคเส้นศูนย์สูตรบีบอัดลง ทำให้ยุโรปและอเมริกาเหนือดูใหญ่ขึ้นมาก ในขณะที่แอฟริกาและอเมริกาใต้ดูเล็กลง

กลุ่มนักทำแผนที่ได้เปิดตัวแผนที่แบบ Equal Earth ในปี 2018 ซึ่งทำให้แอฟริกา, ลาตินอเมริกา, เอเชียใต้ และโอเชียเนียดูใหญ่ขึ้นมาก

"แผนที่โลกแบบ Equal Earth รักษาพื้นที่ผิวสัมพัทธ์ของทวีปต่างๆ และแสดงรูปร่างของทวีปเหล่านั้นให้เหมือนจริงที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้บนลูกโลก" โบยาน ซาวริช หนึ่งในนักทำแผนที่กล่าวกับสื่อเมื่อปีที่แล้ว

ฝรั่งเศสซึ่งเป็นผู้ร่วมสนับสนุนมติในการจัดทำแผนที่ใหม่ ประกาศว่า จะยกเลิกการใช้แผนที่แบบเมอร์เคเตอร์

"ในแผนที่นั้น สหรัฐอเมริกา, รัสเซีย และจีน มีขนาดใหญ่เกินสัดส่วนเมื่อเทียบกับแอฟริกา, ลาตินอเมริกา หรือเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในขณะที่กรีนแลนด์ก็ดูใหญ่เกือบเท่าแอฟริกา" ฌอง-โนเอล บาร์โรต์ รัฐมนตรีต่างประเทศของฝรั่งเศสกล่าว

"การเปลี่ยนแผนที่เห็นได้ชัดว่าไม่ได้เปลี่ยนโลก แต่การแก้ไขการแสดงภาพที่บิดเบือนนั้นถือเป็นการกระทำที่ถูกต้องแล้ว" เขากล่าวเสริม

ความคิดริเริ่มนี้เกิดขึ้นในขณะที่ฝรั่งเศสกำลังพยายามปรับปรุงความสัมพันธ์กับแอฟริกา โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับอดีตอาณานิคมที่ฝรั่งเศสมีความสัมพันธ์ไม่ราบรื่น.