กลุ่มฮูตีในเยเมนคือใคร?

ภายในเวลาเพียงไม่กี่วัน กลุ่มฮูตีในเยเมนได้รุกคืบลงใต้และยึดครองช่องแคบบับอัลมันดับซึ่งมีความสำคัญทางยุทธศาสตร์ ทำให้พวกเขากลายเป็นกองกำลังที่ทรงอิทธิพลในกลุ่มกลุ่มติดอาวุธที่ได้รับการสนับสนุนจากอิหร่านทั่วตะวันออกกลาง

กลุ่มฮูตี ซึ่งครั้งหนึ่งเคยถูกมองว่าเป็นกลุ่มเคลื่อนไหวทางศาสนาและการทหารที่ค่อนข้างโดดเดี่ยว ปัจจุบันได้ยึดครองชายฝั่งทะเลแดงทั้งหมดของเยเมน รวมถึงดินแดนสำคัญทางตอนเหนือของประเทศ ซึ่งรวมถึงเมืองหลวงซานาด้วย

ชุมชนชนกลุ่มน้อย

กลุ่มฮูตีเป็นสมาชิกของชุมชนซาอิดี ซึ่งเป็นนิกายย่อยของศาสนาอิสลามนิกายชีอะห์ และเป็นชนกลุ่มน้อยในประชากรส่วนใหญ่ของเยเมนซึ่งส่วนใหญ่เป็นนิกายซุนนี

พวกเขาลุกขึ้นต่อต้านในช่วงทศวรรษ 1990 เพื่อตอบโต้การเลือกปฏิบัติทางศาสนาที่เกิดขึ้นกับชาวซาอิดี ซึ่งส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในภาคเหนือที่ยากจนของประเทศ

กลุ่มฮูตี หรือที่รู้จักกันในชื่อ อันซาร์ อัลลาห์ (ผู้สนับสนุนพระเจ้า) ตั้งชื่อตามผู้นำทางจิตวิญญาณผู้ล่วงลับ บัดเรดดิน อัล-ฮูตี และบุตรชายของเขา ฮุสเซน ซึ่งถูกกองกำลังรัฐบาลเยเมนสังหารในปี 2547

อับดุลมาลิก บุตรชายอีกคนของฮูตี ขึ้นครองอำนาจ โดยกล่าวสุนทรพจน์อย่างดุเดือดและเปลี่ยนกลุ่มของเขาจากกลุ่มเล็กๆ ที่โดดเดี่ยวในภาคตะวันตกเฉียงเหนือให้กลายเป็นผู้มีอำนาจปกครองในเมืองหลวงและเป็นผู้มีบทบาทในระดับภูมิภาค

ขณะนี้เขามีทหารหลายหมื่นนาย ซึ่งได้รับการฝึกฝนมาอย่างดี มีความอดทน และผ่านการสู้รบอย่างโชกโชนในภูมิประเทศที่เป็นภูเขาสูงชันของเยเมน

กลุ่มฮูตีควบคุมพื้นที่ซึ่งเป็นที่อยู่อาศัยของประชากรส่วนใหญ่ของเยเมน แม้ว่ารัฐบาลที่ได้รับการยอมรับจากนานาชาติจะยังคงครอบครองดินแดนมากกว่าก็ตาม

ขีปนาวุธและโดรนของกลุ่มนี้ยังเป็นภัยคุกคามต่อประเทศเพื่อนบ้านในอ่าวเปอร์เซียที่ร่ำรวยน้ำมัน รวมถึงอิสราเอล ซึ่งกลุ่มนี้ได้โจมตีซ้ำแล้วซ้ำเล่าหลังจากเกิดสงครามในฉนวนกาซา

การเติบโตที่ยาวนานหลายทศวรรษ

ระหว่างปี 2004 ถึง 2010 กลุ่มนี้ได้ทำสงครามกับรัฐบาลเยเมนในขณะนั้นถึง 6 ครั้ง และต่อสู้กับซาอุดีอาระเบียในปี 2009-2010 หลังจากบุกข้ามพรมแดนเข้ามา

พวกเขายังมีส่วนร่วมในการประท้วงที่บีบให้ อาลี อับดุลลาห์ ซาเลห์ อดีตผู้ปกครอง ต้องลงจากตำแหน่งในปี 2012 หลังจากการประท้วงในเหตุการณ์อาหรับสปริง แต่ต่อมาพวกเขาก็ได้ร่วมมือกับเขา ก่อนที่จะแตกหักกันอีกครั้งและสังหารเขาในปี 2017

การเคลื่อนไหวครั้งใหญ่ของพวกเขาเกิดขึ้นเมื่อพวกเขายึดครองซานาในปี 2014 ซึ่งจุดชนวนให้เกิดการแทรกแซงจากซาอุดีอาระเบียในเดือนมีนาคม 2015 ตามมาด้วยสงครามกลางเมืองที่โหดร้ายซึ่งคร่าชีวิตผู้คนหลายแสนคนและก่อให้เกิดวิกฤตการณ์ด้านมนุษยธรรมครั้งใหญ่

ในปี 2022 พวกเขาบรรลุข้อตกลงสงบศึกกับรัฐบาลที่ได้รับการสนับสนุนจากซาอุดีอาระเบีย แต่ยังคงควบคุมพื้นที่ส่วนใหญ่ทางตอนเหนือของประเทศไว้

กลุ่มฮูตีเป็นผู้จุดชนวนให้เกิดการปะทะกันอีกครั้งในเดือนกรกฎาคม เมื่อพวกเขายอมให้เครื่องบินของอิหร่านลงจอดโดยไม่สนใจการควบคุมน่านฟ้าของเยเมนโดยซาอุดีอาระเบีย รัฐบาลจึงตอบโต้ด้วยการโจมตีสนามบินดังกล่าว

แกนแห่งการต่อต้าน

กลุ่มฮูตีเป็นส่วนหนึ่งของ “แกนแห่งการต่อต้าน” ที่นำโดยเตหะราน ซึ่งรวมถึงกลุ่มฮิซบอลลาห์ของเลบานอน กลุ่มฮามาสของปาเลสไตน์ และกลุ่มติดอาวุธของอิรักด้วย

ซาอุดีอาระเบียและสหรัฐอเมริกาต่างมองกลุ่มกบฏว่าเป็น “เครื่องมือ” ของอิหร่านมานานแล้ว โดยกล่าวหาว่าเตหะรานจัดหาอาวุธให้แก่กลุ่มกบฏ ซึ่งเป็นข้อกล่าวหาที่เตหะรานเคยปฏิเสธมาก่อนหน้านี้

แตกต่างจากฮิซบอลลาห์ กลุ่มฮูตีไม่เชื่อว่าผู้นำสูงสุดของอิหร่านเป็นผู้มีอำนาจสูงสุด อย่างไรก็ตาม พวกเขามีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับอิหร่านมากขึ้นเรื่อยๆ ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา

ในปี 2024 กลุ่มฮูตีเริ่มโจมตีเรือในทะเลแดงที่พวกเขาอ้างว่ามีความเชื่อมโยงกับอิสราเอล โดยระบุว่าการกระทำดังกล่าวเป็นการสนับสนุนชาวปาเลสไตน์ในช่วงสงครามกาซา

การรณรงค์ดังกล่าวทำให้บริษัทขนส่งหลายแห่งต้องอ้อมไปไกลถึงปลายสุดของทวีปแอฟริกาตอนใต้

กลุ่มฮูตีเข้าร่วมสงครามในตะวันออกกลางโดยสนับสนุนอิหร่านในเดือนมีนาคม และอ้างว่าได้โจมตีอิสราเอลด้วยโดรนและขีปนาวุธ แต่ไม่ได้สร้างความเสียหายอย่างมีนัยสำคัญ

แม้จะมีสายสัมพันธ์ใกล้ชิดกับอิหร่าน แต่กลุ่มฮูตีก็ยังคงรักษาความเป็นอิสระในระดับหนึ่งจากผู้สนับสนุน และส่วนใหญ่พึ่งพาอิหร่านในด้านการสนับสนุนทางทหาร

ยุทธการที่ “บาบ อัล-มันดับ“

กลุ่มฮูตีสามารถก่อกวนการค้ามาได้เป็นเวลานานด้วยการโจมตีในทะเลแดงและช่องแคบบับอัลมันดับ ซึ่งเป็นประตูทางใต้ของทะเลแดง

ทะเลซึ่งเชื่อมยุโรปและเอเชียผ่านคลองสุเอซ ได้กลายเป็นเส้นทางสำคัญสำหรับซาอุดีอาระเบียซึ่งเป็นศัตรูของพวกเขา โดยซาอุดีอาระเบียหันมาใช้เส้นทางน้ำนี้เพื่อรักษาระดับการส่งออกน้ำมัน หลังจากที่อิหร่านตัดขาดการขนส่งจากอ่าวเปอร์เซียเป็นส่วนใหญ่ด้วยการปิดกั้นช่องแคบฮอร์มุซ

ในเดือนกรกฎาคม กลุ่มฮูตีประกาศปิดล้อมทางทะเลต่อซาอุดีอาระเบีย และได้โจมตีเรือของซาอุดีอาระเบียในทะเลแดงซ้ำแล้วซ้ำเล่า

ไม่นานหลังจากที่การสู้รบกับกองกำลังรัฐบาลเยเมนปะทุขึ้นอีกครั้ง กลุ่มดังกล่าวได้เปิดฉากโจมตีครั้งใหญ่เมื่อวันที่ 3 กันยายน โดยมีเป้าหมายเพื่อยึดครองช่องเขาบาบ อัล-มันดับ

หนึ่งสัปดาห์ต่อมา พวกเขายึดครองชายฝั่งทะเลแดงทั้งหมด รวมถึงเกาะยุทธศาสตร์ในและรอบช่องแคบ ซึ่งช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการควบคุมการเดินเรือและโจมตีเรือบรรทุกน้ำมันของซาอุดีอาระเบียได้.