ประเทศไทยที่มีความเป็นองค์รวม จะมีคุณสมบัติใหม่อันมหัศจรรย์

คนไทยจิตใจไหวหวั่นว่า เปิดประเทศ 1 พฤศจิกายนแล้ว จะวัฒนะหรือหายนะ

ประเทศไทยมีทรัพยากรเพื่อการพัฒนามาก แต่ขาดการคิดใหญ่ การออกแบบ และการจัดการ ถ้าเราต้องการอะไรที่บินได้ ก็ต้องออกแบบเครื่องบิน และเมื่อประกอบส่วนประกอบให้ครบ จะกี่หมื่นกี่แสนส่วนก็ตาม เกิดเป็นองค์รวมคือเครื่องบิน ก็เกิดคุณสมบัติใหม่อันมหัศจรรย์คือบินได้ องค์รวมบินได้ แต่ชิ้นส่วนตั้งแสนส่วนไม่มีส่วนใดบินได้เลย
หรือชีวิตร่างกายของคนก็เช่นเดียวกัน ที่ประกอบด้วยเซลล์หลายล้านล้านเซลล์ และอวัยวะอีกหลายสิบ เมื่อทั้งหมดเชื่อมโยงกันเป็นองค์รวมคือความเป็นคน คนมีคุณสมบัติใหม่อันมหัศจรรย์ ยิ่งในขณะที่เซลล์ก็ดี อวัยวะต่างๆ ก็ดี ไม่ได้มีคุณสมบัติของความเป็นคน

ถ้าเราก็ต้องการประเทศไทยที่มีคุณสมบัติใหม่อันมหัศจรรย์ เฉกเช่นความมหัศจรรย์ของเครื่องบิน หรือความมหัศจรรย์ของความเป็นคน เราก็ต้องออกแบบระบบประเทศไทยและประกอบส่วนต่างๆ ให้ครบ เป็นประเทศไทยที่มีความเป็นองค์รวม ไม่ใช่อยู่แบบเครื่องหลุด แยกกันเป็นส่วนๆ แบบเดิม
ประเทศไทยจะมีความเป็นองค์รวมได้ โดย

1.คนไทยทุกคนมีจิตสำนึกใหม่ คือจิตสำนึกองค์รวมแห่งความเป็นหนึ่งเดียวกัน ไม่ใช่จิตสำนึกแบบแยกส่วน ประดุจเซลล์มะเร็งที่มันสูญสำนึกแห่งองค์รวม มันทำตัวเป็นเอกเทศโดยไม่คำนึงถึงองค์รวม ทำให้ร่างกายเสียสมดุล ป่วย และตาย

2.ต้องพัฒนาอย่างบูรณาการ ไม่ใช่พัฒนาแบบแยกส่วนอย่างเดิม บูรณาการให้ทุกมิติเชื่อมโยงเป็นองค์รวม ได้แก่
เศรษฐกิจ-จิตใจ-สังคม-สิ่งแวดล้อม-วัฒนธรรม-สุขภาพ-การศึกษา ประชาธิปไตย
8 มิติ หรือมรรค 8 แห่งการพัฒนาต้องบูรณาการอยู่ในกันและกันที่เรียกว่า มรรคสมังคี บูรณภาพจะทำให้เกิดดุลยภาพ ความสมดุลทำให้เกิดความสงบ ปกติสุข และยั่งยืน อะไรที่เสียสมดุลจะปั่นป่วน วุ่นวาย รุนแรง วิกฤต

3.การพัฒนาอย่างบูรณาการต้องเอาพื้นที่เป็นตัวตั้ง ไม่ใช่เอากรม หรือหน่วยงานเป็นตัวตั้ง เพราะกรมแยกส่วนเป็นเรื่องๆ พื้นที่คือชุมชนท้องถิ่น ชุมชนเข้มแข็งคือ เครื่องมือแก้จน ลดความเหลื่อมล้ำ และมีภูมิคุ้มกัน ทั้งจากภัยทางเศรษฐกิจ และภัยแบบโควิด หรือภัยอื่นๆ

4.ถนนทุกสายมุ่งสู่ชุมชนเข้มแข็งจากทั้ง 8 ทิศ ตามรูป

เป็นธรรมจักรแห่งการพัฒนาประเทศไทย ที่ทำให้คนไทยทุกคนมีบ้านอยู่ กินอิ่ม มีครอบครัวอบอุ่น มีชุมชนเข้มแข็ง และมีภูมิคุ้มกัน

5.เซลล์เป็นหน่วยย่อยพื้นฐานของร่างกายที่เป็นองค์รวม ชุมชนก็คือหน่วยย่อยพื้นฐานของประเทศไทยที่เป็นองค์รวม เซลล์หลายๆ เซลล์รวมกันเป็นอวัยวะและระบบต่างๆ ที่วิจิตร อวัยวะและระบบต่างๆ เชื่อมโยงกันเป็นองค์รวม คือคนที่มีความมหัศจรรย์ยิ่งฉันใด ชุมชนอันเป็นหน่วยย่อยพื้นฐาน ก็สามารถรวมกันเป็นอวัยวะหรือระบบอันวิจิตร และในที่สุดเป็นประเทศไทยที่มีความเป็นองค์รวม เกิดคุณสมบัติใหม่อันมหัศจรรย์

6.เปิดการมีส่วนร่วมของคนไทยทุกคนอย่างกว้างขวาง ไม่ใช่ระบบการเมืองอันคับแคบเท่านั้น คนไทยทุกคนเกิดการตื่นรู้ในศักดิ์ศรีและศักยภาพแห่งความเป็นมนุษย์ของตนเอง มีจิตสำนึกแห่งองค์รวม รวมตัวร่วมคิดร่วมทำกิจสาธารณะอย่างหลากหลายเต็มประเทศ ตั้งแต่เรื่องของชุมชนไปจนถึงขับเคลื่อนนโยบาย ที่เรียกว่าพลังพลเมืองที่ตื่นรู้ และกัมมันตะ คนไทยที่ตื่นรู้และแข็งขัน (กัมมันตะ) เป็นปัจจัยของความสำเร็จทุกเรื่อง และเป็นประชาธิปไตยอย่างยิ่ง

7.คนทั้งหมดร่วมขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะที่เรียกว่า P4 (Participatory Public Policy Process) นโยบายสาธารณะเป็นปัญญาสูงสุดของชาติใดชาติหนึ่ง เพราะมีผลต่อทุกองคาพยพของประเทศ ถ้าทำให้เป็นระบบครบวงจร ๑๒ ขั้นตอน จะนำไปสู่ความสำเร็จทุกเรื่อง จึงเรียกว่า สัมฤทธิศาสตร์ ทุกคนควรศึกษาให้เข้าใจและร่วมขับเคลื่อน จะเป็นประชาธิปไตยแบบมีส่วนร่วมที่ใหญ่ที่สุด และสำคัญที่สุด ทุกอย่างจะดีขึ้นหมด รวมทั้งระบบการเมืองด้วย เพราะการเมืองเป็นส่วนหนึ่งของระบบนโยบาย ถ้าระบบนโยบายครบเป็นองค์รวมก็จะบินได้ และพาทุกองค์ประกอบ เช่น การเมืองบินไปด้วยกัน

8.สื่อสารให้คนไทยรู้ความจริงโดยทั่วถึง การรู้ความจริงทำให้เกิดความถูกต้อง การสื่อสารให้คนทั้งหมดรู้ความจริงจึงสำคัญที่สุด ในการทำให้เกิดประเทศไทยที่มีคุณสมบัติใหม่อันมหัศจรรย์ ศิลปินและสื่อสารมวลชนทุกประเภทควรศึกษาให้เข้าใจความจริงตามที่กล่าวมาทั้ง 7 ข้อข้างต้น แล้วสื่อสารทุกช่องทางให้คนไทยรู้ความจริงอย่างทั่วถึง ในการนี้ศิลปะและศิลปินมีความสำคัญเป็นอย่างยิ่ง เพราะศิลปินคือผู้สื่อสารผ่านศิลปะที่เข้าถึงเบื้องลึกแห่งจิตสำนึกของผู้คน ถ้าจิตสำนึกเปลี่ยนก็เกิดการเปลี่ยนแปลงขั้นพื้นฐาน (Transformation) การสร้างโลกใหม่ที่ดีต้องเปลี่ยนที่จิตสำนึก ศิลปินจึงมีบทบาทใหญ่ในการเขยื้อนประเทศไทยและเขยื้อนโลก ศิลปินเป็นธรรมชาติที่มีอยู่แล้วในทุกพื้นที่ ศิลปินและนักสื่อสารจงรวมกันเพื่อเขยื้อนประเทศไทยไปสู่สภาวะใหม่อันถูกต้องดีงาม
ทั้งหมดมี 8 ข้อ คือมรรค 8 ในการเขยื้อนประเทศไทย ที่ขอฝากไว้แก่เพื่อนคนไทย เพื่อร่วมสร้างประเทศไทยที่ถูกต้องเป็นธรรม เป็นประเทศที่น่าอยู่ที่สุด ที่ลูกหลานของเราจะอยู่ร่วมกันอย่างร่มเย็นเป็นสุขชั่วกาลนาน.

ประเวศ วะสี