เปิดผลตรวจแม่น้ำสาละวิน พบสารหนูสูงลิ่วในระดับอันตรายต่อสัตว์หน้าดินอย่างรุนแรง

คพ.เผยผลตรวจตะกอนดิน/น้ำแม่น้ำสาละวินหน้าฝนเดือน สค.พบสารหนูยังสูงลิ่วในระดับอันตรายต่อสัตว์หน้าดินอย่างรุนแรง-ลำน้ำสาขาหลายสายทั้งน้ำยวม/น้ำปาย/น้ำแม่สามแลบพบสารโลหะหนักบางตัวเกินค่ามาตรฐาน

19 กันยายน 2569 - เว็บไซต์ของสำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษ(สคพ.)ที่ 1(เชียงใหม่) กรมควบคุมมลพิษ(คพ.)รายงานผลการตรวจตะกอนดินและคุณภาพน้ำผิวดินของแม่น้ำสาละวินและลำน้ำสาขา จ.แม่ฮ่องสอน ระหว่างวันที่ 17-21 สิงหาคม 2669 ซึ่งเก็บตัวอย่าง 6 จุดประกอบด้วย 1.บ้านท่าตาฝั่ง ต.แม่ยวม อ.แม่สะเรียง 2.รอยต่อระหว่างพื้นที่อำเภอสบเมย-อำเภอแม่สะเรียง 3.ท่าเรือบ้านแม่สามแลบ อ.สบเมย 4.หย่อมบ้านปูทา 5.หย่อมบ้านพะละอึ 6.บ้านสบเมย

ผลการตรวจตะกอนดินพบว่า สารหนู (As) มีค่าเกินมาตรฐานคุณภาพตะกอนดินทั้ง 6 จุด ในระดับที่เป็นอันตรายต่อสัตว์หน้าดินอย่างรุนแรง ตั้งแต่บริเวณบ้านท่าตาฝั่ง ต.แม่ยวม อ.แม่สะเรียง จ.แม่ฮ่องสอน จนถึงบริเวณบ้านสบเมย ต.แม่สามแลบ อ.สบเมย จ.แม่ฮ่องสอน ทุกจุดตรวจวัด มีค่าอยู่ระหว่าง 54 – 96 มก./กก.

ทั้งนี้มาตรฐานคุณภาพตะกอนดินระดับที่ปลอดภัยต่อสัตว์หน้าดิน หมายถึง หากค่าที่ตรวจพบเกินมาตรฐาน มากกว่า 10 มก./กก. อาจจะเกิดอันตรายต่อสัตว์หน้าดินที่เป็นอาหารของสัตว์น้ำ เช่น ปลา จะทำให้จำนวนหรือประเภทของสัตว์หน้าดินลดลง ความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศลดลง สัตว์น้ำลดจำนวนลง และชาวบ้านจับสัตว์น้ำได้น้อยลง แต่ไม่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพของมนุษย์ที่กินสัตว์น้ำ

ขณะที่มาตรฐานคุณภาพตะกอนดินระดับที่เป็นอันตรายต่อสัตว์หน้าดินอย่างรุนแรง หมายถึง หากค่าที่ตรวจพบ เกินมาตรฐาน มากกว่า 33 มก./กก.อาจจะมีการสะสมในปลา ถ้าชาวบ้านบริโภค ปลาเป็นจำนวนมากและเป็นประจำ อาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพอนามัย เช่น ชาที่ปลายมือปลายเท้า (ไข้ดำ : ผิวหนังหนาและเข้ม) มีอาการหัวใจเต้นผิดจังหวะ

ในรายงานผลการตรวจตะกอนดินได้เขียนบทสรุปว่า กรมควบคุมมลพิษ ได้ดำเนินการติดตามตรวจสอบคุณภาพตะกอนดินอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2568 จนถึงปัจจุบัน โดยผลการตรวจวัดครั้งที่ 7 (เดือนสิงหาคม 2569) พบว่า แม่น้ำสาละวินและลำน้ำสาขายังมีสีน้ำตาลแดง ซึ่งผลการตรวจวัดคุณภาพตะกอนดินในแม่น้ำสาละวิน พบว่าโลหะหนักส่วนใหญ่อยู่ในเกณฑ์มาตรฐานคุณภาพตะกอนดินในแหล่งน้ำผิวดินที่กำหนด ยกเว้นค่าสารหนูซึ่งตรวจพบเกินค่ามาตรฐานคุณภาพตะกอนดินระดับที่เป็นอันตรายต่อสัตว์หน้าดินอย่างรุนแรง ตั้งแต่บริเวณบ้านท่าตาฝั่ง จนถึงบริเวณบ้านสบเมย

สำหรับลำน้ำสาขาของแม่น้ำสาละวิน ผลการตรวจวัดพบว่าโลหะหนักส่วนใหญ่อยู่ในเกณฑ์มาตรฐานคุณภาพตะกอนดินในแหล่งน้ำผิวดินทุกจุดตรวจวัด ยกเว้น แม่น้ำสามแลบ ตรวจพบค่าสารหนู เกินมาตรฐานคุณภาพตะกอนดินระดับที่ปลอดภัยต่อสัตว์หน้าดิน มีค่า 16 มก./กก. แม่น้ำแม่ปอ พบค่าสารหนู เกินมาตรฐานคุณภาพตะกอนดินระดับที่ปลอดภัยต่อสัตว์หน้าดินมีค่า 11 มก./กก. แม่น้ำยวม พบค่าสารหนู เกินมาตรฐานคุณภาพตะกอนดินระดับที่ปลอดภัยต่อสัตว์หน้าดิน มีค่า 14 มก./กก. และแม่น้ำปาย พบค่าสารหนู เกินมาตรฐานคุณภาพตะกอนดินระดับที่ปลอดภัยต่อสัตว์หน้าดิน มีค่า 13 มก./กก.

สำหรับผลการตรวจคุณภาพน้ำครั้งที่ 7 พบว่า มีค่าสารหนูเกินมาตรฐานที่กำหนด ตั้งแต่บริเวณบ้านท่าตาฝั่งจนถึงบริเวณบ้านสบเมย ทุกจุดตรวจวัด โดยมีค่าอยู่ในช่วง 0.032 – 0.034 มก./ล. (ค่ามาตรฐานอยู่ที่ 0.01 มก./ล.)โดย คพ.ได้รายงานบทสรุปผลการตรวจวัดครั้งที่ 7 พบว่าแม่น้ำสาละวินและลำน้ำสาขายังมีสีน้ำตาลแดงและมีค่าความขุ่นสูง ซึ่งผลการตรวจวัดคุณภาพน้ำ พบว่าโลหะหนักส่วนใหญ่อยู่ในเกณฑ์มาตรฐานคุณภาพน้ำในแหล่งน้ำผิวดินที่กำหนด ยกเว้นค่าสารหนู ซึ่งตรวจพบเกินค่ามาตรฐานคุณภาพน้ำในแหล่งน้ำผิวดินทุกจุดตรวจวัด ตั้งแต่บริเวณบ้านท่าตาฝั่งจนถึงบริเวณบ้านสบเมย

สำหรับผลการตรวจวัดคุณภาพน้ำในลำน้ำสาขาของแม่น้ำสาละวิน พบว่าโลหะหนักส่วนใหญ่อยู่ในเกณฑ์มาตรฐานคุณภาพน้ำในแหล่งน้ำผิวดินทุกจุดตรวจวัดยกเว้น แม่น้ำยวม ซึ่งตรวจพบค่าสารหนู (As) เกินค่ามาตรฐานคุณภาพน้ำในแหล่งน้ำผิวดิน โดยมีค่า0.013 มก./ล. เกินมาตรฐานคุณภาพน้ำในแหล่งน้ำผิวดิน