'เอ็ดดี้' ขยายความโพสต์ 'พี่ดี้' สอนมวย 'เจียม' อารยธรรมของมนุษย์ ทำให้เราต่างจากสัตว์เดรัจฉาน

9 มิ.ย.2569-เอ็ดดี้ อัษฎางค์ ยมนาค นักวิชาการอิสระ โพสต์ข้อความว่า พี่ดี้ นิติพงษ์ ห่อนาค โพสต์ว่า

ได้ตามเสด็จไปชมมหรสพ และตอนจบคนในศาลาเฉลิมกรุงร่วมกันร้องเพลง “ยิ่งนาน..ยิ่งรัก”…..ซึ่งเป็นเพลงที่พี่ดี้เป็นผู้ประพันธ์เนื้อร้อง

เมื่อเพลงจบสมเด็จพระราชินี ทอดพระเนตรมาที่พี่ดี้ แล้วทรงยกพระหัตถ์ไหว้ เหมือนเป็นการขอบคุณ….ที่แต่งเพลงนี้ถวาย…

ซึ่งพี่ดี้โพสต์ว่า “โลกของฉันหยุดหมุน ณ วินาทีนั้น…..อยากให้รู้ว่า….เพลงที่ฉันแต่งถวายท่าน….ยังไม่เป็นจริงได้เท่าที่พระองค์ทรงเป็น….ฉันรักพระองค์ท่านมากกว่านี้ไม่ได้แล้ว…..

หลังจากนั้น สมศักดิ์ เจียม ออกมาโพสต์แขวะพี่ดี้ และโพสต์บิดเบือนหลอกสาวกตามเคยในเรื่องความเท่าเทียมในทำนองว่า

“ก็แค่พระราชินีทรงยกพระหัตถ์ไหว้ขอบคุณก็อินเหลือเกิน ขนาดโลกหยุดหมุน เขาคนธรรมดานะ แม้แต่พระเจ้าอยู่หัวก็คนธรรมดาคนหนึ่งเหมือนกัน พอตั้งยศเจ้าให้ก็กลายร่างเป็นเหมือนเทวดาขึ้นมาทันที”

______________________________________________

ผมขอเอาเรื่อง “ความเท่าเทียมกัน” ที่คุณอาจไม่เคยรู้ แล้วออกมาหลอกสาวกให้หลงผิด

”ความหมายที่แท้จริงของความเท่าเทียม“

#อัษฎางค์ยมนาค | #อ่านเกมอำนาจ

คนเท่ากันในศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ไม่ได้แปลว่าทุกสถานะ ทุกบทบาท และทุกพิธีการในสังคมต้องเท่ากันหมด

ฝ่ายที่พูดว่า “ก็คนธรรมดาคนหนึ่ง” กำลังเอา “ความเป็นมนุษย์เท่ากัน” มาลบ “สถานะเชิงสถาบัน” ซึ่งเป็นคนละเรื่องกัน

ขออธิบายเป็นข้อๆ ดังนี้

1. หลักสิทธิมนุษยชน: คนเท่ากันในศักดิ์ศรี ไม่ใช่เท่ากันในสถานะพิธีการ

ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนบอกว่า มนุษย์ทุกคนเกิดมาเสรีและเสมอภาคกัน “ในศักดิ์ศรีและสิทธิ” ไม่ได้แปลว่าสังคมไม่มีตำแหน่ง ไม่มีบทบาท ไม่มีพิธีการ หรือไม่มีลำดับการให้เกียรติเลย

เราเคารพมนุษย์ทุกคนในฐานะมนุษย์ แต่ในเวลาเดียวกัน สังคมก็ยังให้เกียรติ “บทบาท” เช่น พ่อแม่ ครู อาจารย์ ผู้พิพากษา นายกรัฐมนตรี พระสงฆ์ ทหาร นายพล ประธานาธิบดี กษัตริย์ และพระราชินี แตกต่างกันตามบริบท

2. หลักสังคมวิทยา: เคารพ “ตำแหน่ง” ไม่ใช่แค่ “ตัวบุคคล”

Max Weber อธิบายอำนาจชอบธรรมไว้ 3 แบบ คือ อำนาจจากจารีตประเพณี อำนาจจากบารมีส่วนบุคคล และอำนาจตามกฎหมาย/ตำแหน่ง โดยในระบบสมัยใหม่จำนวนมาก “authority resides in the office, not the person” คืออำนาจและความเคารพบางส่วนอยู่ที่ตำแหน่ง ไม่ใช่แค่ตัวตนส่วนตัวของผู้ดำรงตำแหน่ง

เพราะฉะนั้น การเรียกพระราชินีด้วยชื่อเล่นเดิม เพื่อดึงพระองค์กลับไปเป็น “คนก่อนรับพระราชอิสริยยศ” คือกลวิธีทางวาทกรรมที่พยายามลบสถานะสาธารณะและสถานะเชิงสถาบัน แล้วเหลือเพียงชีวประวัติส่วนตัว

ซึ่ง…. “การเกิดมาเป็นคนธรรมดา ไม่ได้ทำให้สถานะหลังการสถาปนาเป็นโมฆะ”

3. หลักวัฒนธรรมตะวันตกก็มีลำดับพิธีการ ไม่ใช่มีแต่ไทย

แม้แต่ราชสำนักอังกฤษ ซึ่งเป็นสังคมตะวันตกสมัยใหม่ เว็บไซต์ราชวงศ์อังกฤษยังอธิบายว่า การเข้าเฝ้าพระมหากษัตริย์และพระราชินีไม่มีข้อบังคับตายตัว แต่หลายคนเลือกปฏิบัติตามธรรมเนียม เช่น ผู้ชายโค้งศีรษะ ผู้หญิงถอนสายบัว หรือบางคนเลือกจับมือแบบปกติ

แปลว่า แม้ในวัฒนธรรมฝรั่งที่พูดเรื่องความเท่าเทียมสูงมาก เขาก็ยังแยกออกระหว่าง “ความเสมอภาคในฐานะมนุษย์” กับ “มารยาทต่อสถานะ ตำแหน่ง และสถาบัน”

4. หลักมานุษยวิทยา/สังคมวิทยาปฏิสัมพันธ์: พิธีการไม่ใช่เรื่องงมงาย แต่เป็นไวยากรณ์ของสังคม

Erving Goffman อธิบายว่า สังคมมนุษย์มี “พิธีกรรมเล็ก ๆ” ในชีวิตประจำวัน เช่น การทักทาย การเว้นระยะ การแสดงความเคารพ การรักษาหน้า สิ่งเหล่านี้ทำให้ความสัมพันธ์ทางสังคมมีความหมายและคาดเดาได้ ไม่ใช่เรื่องไร้สาระหรือหลงงมงาย

ดังนั้น การที่พี่ดี้ปลาบปลื้ม ไม่จำเป็นต้องอ่านว่า “หลงชนชั้น” อย่างเดียว แต่อ่านได้ว่า เขากำลังประสบกับ “พิธีกรรมแห่งการยอมรับ” จากผู้ทรงสถานะสูงกว่าอย่างมาก แต่กลับแสดงความอ่อนน้อมต่อผู้ถวายงานทางศิลปะ

5. หลักวัฒนธรรมเอเชีย: ความเคารพสัมพันธ์กับบทบาท อายุ หน้าที่ และคุณธรรม

ในวัฒนธรรมขงจื๊อ ความสัมพันธ์ในสังคมไม่ได้ตั้งอยู่บนปัจเจกชนลอย ๆ แต่ตั้งอยู่บนบทบาท เช่น กษัตริย์-ขุนนาง พ่อ-ลูก พี่-น้อง สามี-ภรรยา เพื่อน-เพื่อน โดยแต่ละบทบาทมีหน้าที่และความรับผิดชอบต่อกัน ไม่ใช่แค่การกดขี่จากบนลงล่าง

สังคมไทยก็มีรากคิดคล้ายกัน คือให้เกียรติผู้ใหญ่ ครูบาอาจารย์ พระสงฆ์ ผู้มีพระคุณ และผู้ดำรงสถานะสูงในพิธีการ ไม่ใช่เพราะเขา “ไม่ใช่มนุษย์” แต่เพราะสังคมยอมรับว่าบางสถานะมีความหมายเชิงจารีต ประวัติศาสตร์ และสถาบัน

______________________________________________

เพราะฉะนั้น หยุดเชื่อ คนที่แหกตาคุณว่า ความเท่าเทียม คือทุกคนมีสถานะทางสังคมเท่ากัน

มนุษย์ทุกคนเท่ากันในศักดิ์ศรีและสิทธิ

แต่ในทุกสังคม มนุษย์ไม่ได้สัมพันธ์กันแบบไร้บทบาท

ลูกเคารพพ่อแม่

ศิษย์เคารพครู

ทหารเคารพยศ

ประชาชนให้เกียรติประมุขของรัฐ

ผู้เข้าเฝ้าพระมหากษัตริย์ในราชสำนักตะวันตกก็ยังมีธรรมเนียมโค้งคำนับหรือถอนสายบัว

นี่ไม่ใช่เรื่องงมงาย แต่คือภาษาทางวัฒนธรรมของการให้เกียรติ

สมเด็จพระราชินีอาจเคยมีชีวิตก่อนเสด็จขึ้นสู่พระราชสถานะ เป็นคนธรรมดาคนหนึ่ง แต่เมื่อทรงได้รับพระราชอิสริยยศแล้ว พระองค์ไม่ได้ทรงเป็นเพียงบุคคลสามัญในความหมายทางพิธีการอีกต่อไป

ที่สำคัญกว่านั้นคือ ยิ่งอยู่ในสถานะสูงส่ง แต่ยังทรงแสดงความอ่อนน้อมถ่อมตนต่อผู้ถวายงานทางศิลปะ นั่นต่างหากที่ทำให้ผู้คนประทับใจ

ความประทับใจของพี่ดี้จึงไม่ใช่เรื่องแปลก

เพราะเขาไม่ได้ปลื้มเพียง “ยศศักดิ์”

แต่ปลื้มกับกิริยาของผู้สูงศักดิ์ที่ทรงถ่อมพระองค์

คนที่พยายามลดพระราชินีให้เหลือแค่ชื่อเล่นเดิม อาจคิดว่าตนเองกำลังพูดเรื่องความเท่าเทียม

แต่แท้จริงแล้วกำลังใช้ความเท่าเทียมเป็นเครื่องมือลบความหมายของสถาบัน จารีต และมารยาททางสังคม

คนเท่ากันในความเป็นมนุษย์

แต่คนที่มีคุณงามความดี มีภาระ มีตำแหน่ง มีบทบาท และมีสถานะที่สังคมยอมรับ ย่อมได้รับการให้เกียรติต่างกัน

นั่นไม่ใช่ความงมงาย

แต่นั่นคืออารยธรรมของมนุษย์ ที่ทำให้เราต่างจากสัตว์เดรัจฉาน