'รศ.ดร.ชิดตะวัน' ชำแหละเบี้ยคนชรากับบำนาญผู้ทรงเกียรติ

29 เม.ย.2569 - รศ.ดร.ชิดตะวัน ชนะกุล นักวิชาการเศรษศาสตร์การเมืองจากคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ โพสต์เฟซบุ๊กในหัวข้อ “เบี้ยยังชีพคนชรา 600 VS บำนาญ สส. 21,000” ระบุว่า ปัจจุบันมีกระแสเรียกร้องของประชาชนประกอบกับสมาชิกรัฐสภาบางท่านเสนอให้มีการปรับเบี้ยยังชีพคนชรา แม้แนวคิดดังกล่าวจะเป็นเรื่องที่ดี แต่ด้วยข้อจำกัดด้านงบประมาณที่มีการขาดดุลมาอย่างต่อเนื่องยาวนาน โดยปีงบประมาณ 2569 วงเงินงบประมาณรายจ่ายสูงกว่ารายได้เกือบ 9 แสนล้านบาท อีกทั้งในบริบทของประเทศที่ผู้สูงอายุมีจำนวนมากขึ้น แต่ประชากรวัยทำงานที่เสียภาษีให้รัฐมีจำนวนน้อยลง การผลักดันโครงการเบี้ยยังชีพคนชราที่ต้องใช้งบประมาณจำนวนมากแบบระยะยาวจึงมิอาจเป็นไปได้ หากไม่มีการรื้อโครงสร้างงบประมาณภาครัฐ โดยเฉพาะสิทธิประโยชน์ของสมาชิกรัฐสภา ที่สมควรต้องมีการปรับลดเป็นลำดับแรก เนื่องจากไม่มีความสมดุลกับฐานะของประเทศ

ปัจจุบันสมาชิกรัฐสภาไทยแต่ละคนมีค่าตอบแทน ประกอบด้วยเงินเดือน เบี้ยประชุม ค่าอาหารในการเป็นกมธ. ค่าเดินทางที่เบิกได้เต็มจำนวน ค่าผู้ช่วยงานสส. รวมแล้วอยู่ที่ประมาณเดือนละ 350,000 – 500,000 บาท ซึ่งเป็นระดับที่ใกล้เคียงหรือสูงกว่าสมาชิกรัฐสภาของประเทศรายได้สูง เช่น สิงคโปร์อยู่ที่ 407,000 บาท ญี่ปุ่น 420,000 บาท เป็นต้น
น่าสนใจว่า แม้สิงคโปร์และญี่ปุ่นจะเป็นประเทศที่มีความมั่งคั่งกว่าประเทศไทยหลายเท่า แต่กลับไม่มีการตั้งกฎเกณฑ์ในการให้เงินบำนาญหรือเงินเลี้ยงชีพแก่สมาชิกรัฐสภาที่พ้นจากตำแหน่งแล้ว

สำหรับญี่ปุ่น ก่อนปี 2549 สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (สส.) จะได้รับบำนาญในลักษณะพิเศษ กล่าวคือ กฎหมายบัญญัติให้ สส. สมทบเงินเข้ากองทุนบำนาญเป็นระยะเวลา 10 ปี ก่อนที่จะได้รับเงินบำนาญในระดับสูงเมื่อเกษียณจากการทำงาน ในขณะที่ประชาชนกลุ่มอาชีพอื่นต้องทำงานและสมทบเข้ากองทุนฯ เป็นระยะเวลายาวนานกว่า ก่อนจะได้รับเงินบำนาญภายหลังเกษียณในจำนวนที่น้อยกว่า

ระบบดังกล่าวก่อให้เกิดการวิพากษ์วิจารณ์ถึงความไม่เป็นธรรม เนื่องจากเป็นการตั้งหลักเกณฑ์เอื้อประโยชน์ให้กับนักการเมือง ในลักษณะที่เอารัดเอาเปรียบกลุ่มอาชีพอื่น อีกทั้งบำนาญที่จ่ายให้ สส. ยังได้รับการอุดหนุนจากเงินภาษีอากรเป็นจำนวนมาก ซึ่งถือว่ามีความเสี่ยงทางการคลัง เพราะประเทศกำลังเผชิญกับการขาดดุลงบประมาณ มีการใช้จ่ายภาครัฐสูงกว่ารายได้ที่สามารถจัดเก็บได้

ระบบบำนาญ สส. ของญี่ปุ่นจึงถูกยกเลิกในปี 2549 แล้วให้ สส. ได้รับเงินบำนาญหลังเกษียณภายใต้หลักเกณฑ์เดียวกับประชาชน โดยจะได้รับเงินบำนาญเต็มจำนวนหากสมทบเงินเข้ากองทุนฯ ครบ 40 ปี

สำหรับประเทศไทย พระราชบัญญัติกองทุนเพื่อผู้เคยเป็นสมาชิกรัฐสภา พ.ศ. 2556 ประกอบระเบียบกองทุนฯ (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2567 กำหนดให้สมาชิกรัฐสภาซึ่งดำรงตำแหน่งครบ 1 ปี ขึ้นไป จะได้รับเงินเลี้ยงชีพขั้นต่ำประมาณ 21,000 บาทต่อเดือน ทันทีเมื่อพ้นจากสมาชิกภาพ แม้บุคคลเหล่านี้ยังไม่ถึงวัยเกษียณ จนกระทั่งตาย

กรณีดังกล่าวจึงเป็นการใช้เงินงบประมาณแผ่นดินจำนวนมากเพื่อสิทธิประโยชน์ของอดีตสมาชิกรัฐสภาแบบเกินฐานะของประเทศ และไม่ใช่แนวปฏิบัติของประเทศที่เจริญแล้ว เนื่องจากขัดกับหลักการทางการคลังที่รัฐมีหน้าที่ใช้งบประมาณช่วยเหลือระยะยาวเฉพาะกลุ่มเปราะบาง

การพิจารณาและให้ความเห็นชอบกฎหมายที่สมาชิกรัฐสภามีส่วนได้เสียดังกล่าว จึงอาจเข้าข่ายเป็นการใช้อํานาจในตําแหน่งหรือหน้าที่เพื่อแสวงหาประโยชน์ที่มิควรได้โดยชอบสําหรับตนเองหรือผู้อื่น ซึ่งนอกจากจะเป็นการฝ่าฝืนกฎหมายหลายฉบับแล้ว ยังต้องห้ามด้วยประมวลจริยธรรมของข้าราชการการเมือง พ.ศ. 2564 ด้วย!