ศตวรรษแห่งเอเชีย โลกที่ปรับฐาน สร้างความเปลี่ยนแปลงรวดเร็ว!!!

อภิชาต ทองอยู่

ท่ามกลางการปรับตัวสู่ความปกติใหม่หลังวิกฤตการณ์โควิด (ที่ไม่รู้ว่าอีกยาวนานแค่ไหน!!!) ผู้คนยังต้องเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงของสังคม-เศรษฐกิจ-คุณภาพชีวิตใหม่อีกมากมิติ! จากความก้าวหน้าของเทคโนโลยีและนวัตกรรมในชีวิตยุคใหม่ที่มีการเปลี่ยนแปลงปรับตัวตลอดเวลา กับโลกในช่วงเวลาที่ได้รับการขนานนามว่า เป็น ศตวรรษแห่งเอเชีย

ศตวรรษที่โลกตะวันออกและภูมิภาคเอเชียก้าวหน้า-เติบโต สร้างความเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจ-สังคม-ชีวิตความเป็นอยู่ใหม่ ขับเคลื่อนขจัดความยากจน-สร้างความเติบโต-ก้าวหน้าด้วยเทคโนโลยียุคใหม่ ที่แต่เดิมนั้น..ซีกโลกตะวันตกเป็นแกนนำกำกับขับเคลื่อนโลกมา นับแต่มีการปฏิวัติอุตสาหกรรมเมื่อกว่า 300 ปีที่แล้ว!

วันนี้ โลกเปลี่ยนฝั่งฟากมาเติบโตก้าวหน้า-งอกเงยผลิบานทางเศรษฐกิจ-สังคมที่ฝั่งโลกตะวันออก ซึ่งหากมองย้อนกระบวนการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่นี้ ก็อาจชี้ได้ว่าเป็นผลจากการสร้างเนื้อสร้างตัวของจีน และเป็นผลของปฏิบัติการเส้นทางสายไหมใหม่ศตวรรษที่ 21 ที่ก่อให้เกิดการความเปลี่ยนแปลงที่ยิ่งใหญ่ขึ้นนี้!

ความเปลี่ยนแปลง 4 แกนสำคัญในโลกใบใหม่นี้เป็นเรื่องที่ต้องเข้าใจและใส่ใจปรับตัวจริงจัง ได้แก่ ความเปลี่ยนแปลงด้านภูมิรัฐศาสตร์และภูมิเศรษฐกิจ หนึ่ง ความเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีและการสื่อสารใหม่ หนึ่ง การเปลี่ยนแปลงทางด้านเศรษฐกิจ สังคม คุณภาพชีวิต หนึ่ง และการเปลี่ยนแปลงในการพัฒนาทุนมนุษย์ การศึกษา อีกหนึ่ง 4 มิตินี้สัมพันธ์ต่อกันและกัน ส่งผลถึงการขับเคลื่อนเปลี่ยนโลกวันนี้สู่โลกใบใหม่ ที่จะไม่คืนกลับโลกใบเก่าอีกต่อไป

ด้านภูมิรัฐศาสตร์-ภูมิเศรษฐกิจ พบว่า การปรับสร้างเส้นทางเศรษฐกิจและภูมิรัฐศาสตร์ใหม่ ที่จีนหยิบเอาเส้นทางสายไหมยุคโบราณมาปรับสร้างเส้นทางเชื่อมโลกใหม่ในศตวรรษที่ 21 ทั้งทางบกและทางน้ำ ได้ส่งผลให้เกิดเขตเศรษฐกิจใหม่เชื่อมจากจีนผ่านเอเชียกลาง เอเชียใต้ ครอบคลุมอาเซียนไปจรดยุโรป เป็นเส้นทางเปิดโลกใหม่-เปิดเขตเศรษฐกิจใหม่ให้เกิดปฏิสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจ การค้า การพัฒนาความก้าวหน้ายุคใหม่ จนถึงความมั่นคงใหม่ ฯลฯ ตลอดเส้นทาง ส่วนทางน้ำมีการเดินสมุทรเชื่อม 2 ฝากฝั่งมหาสมุทรและเชื่อมสู่ทวีปแอฟริกา เป็นเส้นทางที่สร้างความเปลี่ยนแปลงได้อย่างเหลือเชื่อ ปรับสร้างความก้าวหน้าใหม่ให้ภูมิภาคแอฟริกาได้เชื่อมกับโลก ผ่านเส้นทางโอบโลกตามแผนที่จีนวางไว้ ก่อให้เกิดกลุ่มความร่วมมือใหม่ขึ้นหลายกลุ่ม-องค์กร อาทิ กลุ่มความร่วมมือเซี่ยงไฮ้ SCO กลุ่มสหภาพศุลกากรยูเรเซีย EAEU กลุ่ม BRICS ฯลฯ รวมถึงกลุ่มความตกลงหุ้นส่วนเศรษฐกิจระดับภูมิภาคที่ครอบคลุมกลุ่มอาเซียน จีน อินเดีย ญี่ปุ่น เกาหลี ออสเตรเลีย และนิวซีแลนด์ RCPP ซึ่งนับเป็นหุ้นส่วนเศรษฐกิจใหญ่ที่สุดมีขนาด GDP คิดเป็นร้อยละ 30 เปอร์เซ็นต์ของ GDP โลก มูลค่าเศรษฐกิจสูงกว่า 30 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐอเมริกา ครอบคลุมผู้คนถึง 3,500 ล้านคน นี่จึงเป็นโอกาสแห่งเอเชียที่ผงาดขึ้นเป็นแกนเคลื่อนไหวเศรษฐกิจโลก!

ในมิติเทคโนโลยีและการสื่อสาร วันนี้โลกเปลี่ยนจากระบบเดิม เทคโนโลยีเดิมสู่ความก้าวหน้าใหม่ที่มีการสื่อสารทรงอิทธิพล ขจัดขีดจำกัดที่มีในโลกใบเดิมลง สามารถสื่อสารข้ามผ่านโลกกายภาพและกาลเวลาไปแล้ว ด้วยการสื่อสารผ่านระบบ 5G ขณะเดียวกันก็ขับเคลื่อนความก้าวหน้าใหม่ด้วยเทคโนโลยีระบบออโตเมชัน หุ่นยนต์ AI IoT ในระบบอุตสาหกรรม 4.0 ซึ่งการเปลี่ยนแปลงนี้สร้างความก้าวหน้าใหม่ เร่งให้โลกยกระดับอุตสาหกรรมเดิมๆ จากระดับ 2.0 ถึง 3.0 สู่ 4.0 ที่มีผลิตภาพโดยรวมสูงกว่าระบบเดิมเกือบ 40% และเป็นความก้าวหน้าใหม่ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ลดการบริโภคทรัพยากรลงอย่างมหาศาล ช่วยให้โลกก้าวสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน

มิติด้านสังคม-เศรษฐกิจใหม่ เป็นอีกมิติหนึ่งที่โลกพบความจริงว่า ความก้าวหน้าของกลุ่มเศรษฐกิจใหม่วันนี้มีการเติบโตอย่างมหัศจรรย์! การเติบโตของธุรกิจในเศรษฐกิจยุคใหม่ไม่ใช่การเติบโตแบบเก่าๆ ในโลกใบเดิม ที่จมอยู่กับทักษะเดิมๆ เวียนว่ายอยู่ในวังวนของ Content/Product/Service อีกต่อไป แต่ความก้าวหน้าใหม่ที่สร้างธุรกิจในระบบเศรษฐกิจใหม่ที่เติบโตได้อย่างเหลือเชื่อ เป็นกลุ่มเศรษฐกิจในโลกดิจิทัล ที่เป็นธุรกิจระดับสูงในแบบ Platform Digital หรือ Ecology platform หรือ Operators ที่เป็นระบบปฏิบัติการเชื่อมโยงหลากมิติของธุรกิจ ความรู้ ความต้องการในการใช้ชีวิต ผสานรวมอยู่บนแพลตฟอร์มขนาดใหญ่ให้บริการเชื่อมคนทั้งโลก! ซึ่งความสำเร็จของกลุ่มธุรกิจใหม่เหล่านี้สร้างความเติบโตต่อปีนับพันเท่า ต่างจากการโตของกลุ่มธุรกิจในระบบเศรษฐกิจแบบเดิมมหาศาล! ในความเติบโตพุ่งแรงยุคใหม่นี้คงสัมผัสเห็นกันอยู่ในหลายกลุ่มธุรกิจ อาทิ กลุ่มเทสลา หัวเว่ย อาลีบาบา หรือกลุ่มที่ครองตลาดมาก่อน เช่น เฟซบุ๊ก อเมซอน แอปเปิล อูเบอร์ อโกดา ฯลฯ เป็นต้น

ด้านการศึกษาและการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์! เป็นมิติสำคัญและมีความหมายต่อการปรับตัวก้าวหน้าทันโลกอย่างยิ่ง! การศึกษาในโลกใบใหม่เป็นการศึกษาที่มุ่งสนองตอบความก้าวหน้าใหม่ ด้วยวิธีคิดใหม่ การเรียนรู้ชุดใหม่ ที่ผู้คนเข้าถึงความรู้ได้ทุกช่วงเวลาที่ต้องการ เป็นความรู้เชิงสมรรถนะ-ทักษะใหม่แบบระบบเปิด ผูกโยงกับความต้องการในระบบงานยุคใหม่ หรือเพื่อการสร้างตัวตนใหม่ ธุรกิจยุคใหม่ ที่เป็นความก้าวหน้าใหม่ ไม่ได้ขึ้นต่อ กำกับ ผูกขาดกับรัฐราชการแม้แต่น้อย!

ทั้ง 4 แกนความเคลื่อนไหวที่ยกมากล่าวให้เห็นความเคลื่อนไหวของโลกวันนี้ ต้องการนำมาส่องดูถึงการปรับตัวพัฒนาประเทศให้เห็นว่า ศักยภาพการเปลี่ยนแปลงของเราวันนี้ ตั้งแต่ความคิดพื้นฐาน กระบวนการ ระบบ ระเบียบ และการผูกโยงขับเคลื่อนสู่ความก้าวหน้าใหม่ของโลกวันนี้ เราอยู่ ณ จุดใด? ต้องปรับสร้างให้เท่าทันคลื่นการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้เช่นใด? อย่างไร?!? ถ้าปรับไม่ได้ก็ไร้อนาคต!!!.