สงครามยูเครนกระชับสัมพันธ์รัสเซีย-เกาหลีเหนือ

มองจากมุมเกาหลีเหนือ:

     การสนับสนุนรัสเซียในสงครามยูเครนอย่างเต็มตัวมีความเสี่ยงและเป็นโอกาสสำคัญ อธิบายได้ดังนี้

       ประการแรก ไม่มีอะไรจะเสียอีกแล้ว

     สำหรับประเทศทั่วไปการประกาศอยู่ฝ่ายรัสเซียอย่างเปิดเผยย่อมมีผลเสีย หลายประเทศเลือกที่จะไม่แสดงตัวชัดเจน ให้ความร่วมมือกับทั้งรัสเซียกับฝ่ายสหรัฐ แต่เกาหลีเหนืออยู่ในฐานะเป็นปรปักษ์สหรัฐอยู่แล้ว ทุกวันนี้ยังโดนคว่ำบาตรหนัก รัฐบาลสหรัฐออกมาตรการคว่ำบาตรชุดแล้วชุดเล่า นักวิเคราะห์บางคนคิดว่ารัฐบาลสหรัฐจ้องล้มระบอบเกาหลีเหนือ ทางการเกาหลีเหนือเคยรายงานว่าสหรัฐกับเกาหลีใต้วางแผนลอบสังหารผู้นำคิม จองอึน (Kim Jong-un) ด้วยสารเคมีชีวภาพ (biochemical substances) แต่ล้มเหลว

       ประการที่ 2 ลดการพึ่งจีน ได้รับความช่วยเหลือเพิ่ม

     ในสภาพที่ถูกคว่ำบาตรอย่างหนักทั้งจากข้อมติคณะมนตรีความมั่นคงสหประชาชาติและจากบางประเทศโดยตรง เหลือไม่กี่ประเทศเท่านั้นที่ยังติดต่อค้าขายกับเกาหลีเหนือ

     จีนกลายเป็นคู่ค้ารายใหญ่สุดเรื่อยมา เป็นผู้ให้อาหาร การค้า เชื้อเพลิงรายสำคัญที่สุด เศรษฐกิจเกาหลีเหนือขับเคลื่อนได้เพราะจีนโดยแท้ อิทธิพลของจีนต่อเกาหลีเหนือเป็นที่รับรู้ทั่วไป แม้กระทั่งสหรัฐยังต้องร้องขอให้จีนกดดันเกาหลีเหนือในเรื่องต่างๆ

     แม้จีนมีผลประโยชน์สำคัญจากเกาหลีเหนือ ให้ความช่วยเหลือมากมาย หวังรักษาให้ระบอบเกาหลีเหนืออยู่รอดต่อไป หากมองจากมุมเกาหลีเหนือ แม้จีนสำคัญมากแต่ย่อมคาดหวังลดการพึ่งพาดังกล่าว การหายใจด้วยตัวเองย่อมดีกว่ายืมจมูกคนอื่น เคยมีกรณีพิพาทจากที่เกาหลีเหนือต้องพึ่งพาจีน (สหรัฐกดดันจีนให้จีนกดดันเกาหลีเหนืออีกทอด) รัสเซียซึ่งเป็นมหาอำนาจ ภูมิศาสตร์ใกล้ชิด มีศัตรูร่วมจึงเป็นตัวเลือกที่ดีเยี่ยมเรื่อยมา

     สงครามยูเครนจึงเป็นโอกาสของเกาหลีเหนือโดยแท้

     เรื่องแรกที่เกาหลีเหนือคาดหวังได้มากคือได้อาวุธใหม่ๆ จากรัสเซีย แม้พยายามพัฒนาอาวุธใหม่ด้วยตัวเองแต่ย่อมสู้อาวุธรัสเซียไม่ได้ ไม่ว่าจะเป็นเครื่องบินรบ เรือรบ รถถังที่เก่าล้าสมัยเมื่อเทียบกับเกาหลีใต้ มีกระแสข่าวว่าอยากได้ระบบขีปนาวุธพื้นสู่อากาศ S-300 มานานแล้ว

     สิ่งที่สำคัญกว่าคือการค้าการลงทุน หากรัสเซียลงทุนสร้างนิคมอุตสาหกรรมที่นี่ ผลิตสินค้าป้อนตลาดรัสเซียโดยตรง ข้อนี้จะเป็นประโยชน์มหาศาล เกาหลีเหนือตั้งเป้ามีระบบเศรษฐกิจที่เข้มแข็ง ดีกว่าพึ่งพาความช่วยเหลือจากประเทศอื่นที่ได้รับเป็นครั้งคราว บ่อยครั้งมีข้อแลกเปลี่ยน ประเทศจำต้องเจริญทันสมัยตอบสนองความต้องการของคนรุ่นใหม่ที่เห็นโลกกว้าง เห็นความเจริญก้าวหน้าของจีน การพัฒนาของเกาหลีใต้เป็นความจริงที่รัฐบาลเกาหลีเหนือปกปิดไม่ได้ คนรุ่นใหม่ต้องการสิ่งใหม่ที่มากกว่าอาหาร เครื่องนุ่งห่มและความปลอดภัย

       ประการที่ 3 มีแต่ได้กับได้

     ความอยู่รอดปลอดภัยของระบอบสำคัญที่สุด แต่การอยู่รอดที่ดีควรคู่กับการพัฒนาทุกมิติ รัสเซียเป็นเพียง 1 ใน 2 มหาอำนาจที่มีศักยภาพสูงสามารถช่วยเกาหลีเหนือในทุกด้าน ยามนี้ที่รัสเซียกำลังต่อกรกับนาโตหรือพูดให้ครอบคลุมคือรัฐบาลสหรัฐกับพวก หากมีอะไรที่เกาหลีเหนือสามารถช่วยรัสเซียย่อมเป็นโอกาสอันดีเยี่ยมที่จะกระชับความสัมพันธ์ รัฐบาลรัสเซียพร้อมสำหรับเรื่องนี้อยู่แล้ว มีข่าวว่าเกาหลีเหนือพร้อมส่งทหาร 1 แสนนายช่วยรัสเซียรบยูเครน

     ทุกวันนี้เกาหลีเหนืออยู่ในฐานะที่ไม่มีอะไรจะเสียอีกแล้ว การประกาศอยู่ข้างรัสเซียจึงเป็นความเสี่ยงที่น่าลอง

มองจากมุมรัสเซีย:

       ประการแรก กระชับมิตรขยายอิทธิพล

     ด้วยความที่มีภูมิศาสตร์ใกล้กัน รัสเซียกับเกาหลีเหนือมีสัมพันธ์มานานแล้ว ทั้งเป็นมิตรกับปรปักษ์ ในระยะหลังประเด็นที่สำคัญคือการพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือ รัสเซียเป็นส่วนหนึ่งของการเจรจา 6 ฝ่าย มีผลประโยชน์โดยตรงจากคาบสมุทรเกาหลี

     ในยามนี้ที่รัฐบาลสหรัฐกับพวกปิดล้อมรัสเซียอย่างไม่เคยเป็นมาก่อน พร้อมกับที่เศรษฐกิจโลกมีปัญหา ซ้ำเติมเศรษฐกิจหลายประเทศ รัสเซียส่งความช่วยเหลือแก่หลายประเทศ เกาหลีเหนือเป็นอีกประเทศที่อยู่ในข่ายกระชับมิตรขยายอิทธิพล สอดคล้องกับการสร้างโลกพหุภาคี ต่อต้านระบอบโลกที่รัฐบาลสหรัฐเป็นเจ้า

       ประการที่ 2 ขายน้ำมัน อาวุธ

     เกาหลีเหนือต้องพึ่งพาพลังงานฟอสซิลจากต่างประเทศ ถูกคว่ำบาตรจำกัดการนำเข้าน้ำมันเชื้อเพลิง จึงเป็นตลาดที่น่าสนใจของรัสเซีย โดยเฉพาะยามนี้ที่กำลังหาตลาดใหม่ ระบบโลกกำลังเปลี่ยนแปลง

       ประการที่ 3 ต่อรองเกาหลีใต้ ญี่ปุ่น สหรัฐ

     ประโยชน์สำคัญที่สุดอาจเป็นข้อนี้

     ถ้ามองจากมุมเกาหลีใต้กับญี่ปุ่น ลำพังเศรษฐกิจสังคมเกาหลีเหนือที่เข้มแข็งขึ้นจากการค้าการลงทุนกับรัสเซียก็น่าวิตกอยู่แล้ว หากรัสเซียแอบส่งมอบเทคโนโลยีบางอย่าง โดยเฉพาะนิวเคลียร์ ขีปนาวุธ จะกระทบไปถึงสหรัฐเลยทีเดียว

     ในสมัยทรัมป์ยอมรับว่าเกาหลีเหนือมีหัวรบนิวเคลียร์ มีขีปนาวุธที่ยิงไกลถึงแผ่นดินของสหรัฐ แต่ขีปนาวุธดังกล่าวยังไม่สามารถติดหัวรบนิวเคลียร์ (ขาดเทคโนโลยีบางอย่าง) ไม่ว่าความจริงจะเป็นอย่างไร จุดยืนของรัฐบาลสหรัฐเป็นเช่นนี้

     เป็นไปได้หรือไม่ว่ารัสเซียจะเป็นผู้เติมเต็ม

วิเคราะห์องค์รวมและสรุป:

     แต่ไหนแต่ไรจีนเป็นผู้ให้ความช่วยเหลือเกาหลีเหนือเป็นหลัก สงครามยูเครนเป็นโอกาสที่เกาหลีเหนือได้รับความช่วยเหลือจากรัสเซียเพิ่มเติม ความร่วมมือกับจีนที่ดูเหมือนอิ่มตัวแล้วสามารถรับการเพิ่มเติมต่อยอดจากรัสเซีย

     ทั้งเกาหลีเหนือกับรัสเซียต่างสามารถอาศัยกันและกัน ใช้ไพ่ของอีกประเทศเป็นเครื่องมือต่อรองฝ่ายตรงข้าม ลำพังกองทัพเกาหลีเหนือได้อาวุธใหม่ รัสเซียทำการค้าด้วยแค่นี้ก็สะเทือนเกาหลีใต้กับญี่ปุ่นแล้ว ดูเหมือนว่าเกาหลีใต้จะเข้าใจเช่นกันในช่วงนี้จึงประกาศมอบความช่วยเหลือหวังร่วมมือกับเกาหลีเหนือ เช่นเดียวกับที่ทางการสหรัฐประกาศอีกครั้งในระยะนี้ว่าส่งเสริมให้ 2 เกาหลีกระชับมิตรภาพ ให้คาบสมุทรปลอดนิวเคลียร์

     ตั้งแต่ต้นปีเกาหลีเหนือทดสอบขีปนาวุธทั้งเก่าและใหม่หลายต่อหลายครั้ง เมื่อไม่กี่วันก่อนทดสอบขีปนาวุธจรวดร่อนอีกครั้ง แม้จะเป็นที่สนใจอยู่บ้าง แต่เมื่อดูบ่อยๆ กลายเป็นหนังเก่าที่ฉายซ้ำหลายรอบ หากต้องการส่งสัญญาณดังๆ เกาหลีเหนือต้องประกาศว่าเตรียมทดสอบยิงขีปนาวุธข้ามทวีปติดหัวรบนิวเคลียร์อีกครั้ง นี่คือไพ่ใบสำคัญที่เป็นประโยชน์ต่อทั้งเกาหลีเหนือกับรัสเซียในยามนี้ ขีปนาวุธนี้อาจดังไกลไปถึงสมรภูมิยูเครน อียู.

----------------