อดีตผู้พิพากษาอาวุโสไล่เรียงความหมาย 'ซื่อสัตย์สุจริต-จริยธรรม'

21 ส.ค.2568 - นายวัส ติงสมิตร นักวิชาการอิสระ อดีตผู้พิพากษาอาวุโสในศาลฎีกา และอดีตประธานกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) โพสต์เฟซบุ๊กในหัวข้อ ““ซื่อสัตย์สุจริต" และ “จริยธรรม” หมายความว่าอย่างไร” ระบุว่า

1) “ซื่อสัตย์” หมายถึง ความตรง ความจริงใจ ไม่ปิดบัง ไม่ทรยศ ส่วน “สุจริต” หมายถึง การกระทำที่ถูกต้องตามทำนองคลองธรรม ไม่ทุจริต ไม่ผิดศีลธรรม

เมื่อนำมารวมกัน “ซื่อสัตย์สุจริต” จึงหมายถึง การคิด พูด และกระทำด้วยความบริสุทธิ์ใจ ไม่โกง ไม่เอาเปรียบใคร และยึดมั่นในความถูกต้องเสมอ

นับเป็นคุณธรรมสำคัญที่พบได้ในผู้ที่น่าเชื่อถือ เช่น ข้าราชการ ครู นักธุรกิจ หรือแม้แต่เพื่อนร่วมงานที่ดี ก็ต้องมีความซื่อสัตย์สุจริตเพื่อให้สังคมอยู่ร่วมกันได้อย่างเป็นธรรมและไว้วางใจกันได้

2) คุณธรรม จริยธรรม และวินัย

"คุณธรรม จริยธรรม และวินัย" เป็นแนวทางในการประพฤติตนให้อยู่ในกรอบของความดีงามและความถูกต้อง แต่ทั้ง 3 คำนี้ มีความหมายและการเน้นต่างกัน ดังนี้

(1)คุณธรรม คือ ความดีที่อยู่ภายในจิตใจ เป็นสิ่งที่ส่งเสริมให้มนุษย์คิดดี ทำดี โดยไม่ต้องมีใครบังคับ เช่น ความซื่อสัตย์, ความเมตตา, ความอดทน, ความเสียสละ

(2) จริยธรรม คือ หลักความประพฤติที่สังคมยอมรับว่าเหมาะสมและดีงาม อิงกับวัฒนธรรม ศีลธรรม หรือจรรยาบรรณ จริยธรรมอาจต่างกันไปในแต่ละอาชีพหรือกลุ่มคน เช่น จริยธรรมของตุลาการ แพทย์ ครู หรือทนายความ

(3) วินัย คือ กฎหรือระเบียบที่ต้องปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด เพื่อให้เกิดระเบียบในกลุ่มหรือสังคม เมื่อมีการฝ่าฝืนวินัย ย่อมถูกลงโทษ

3) เปรียบให้เข้าใจง่ายได้ดังนี้
-คุณธรรม คือ “ใจดี”
- จริยธรรม คือ “ทำดีต่อผู้อื่นตามหลักสังคม”
- วินัย คือ “ทำตามกฎอย่างเคร่งครัด”

หากมีทั้ง 3 อย่างร่วมกัน จะทำให้บุคคลนั้นเป็นที่ยอมรับและน่าเคารพในสังคมอย่างแท้จริง