'ครป.' วิพากษ์ระเบิดเวลาร่างกฏหมายถอดถอนท้องถิ่น เจตนาควบคุมปชช.ผุดเครือข่ายขึ้นต่อต้าน

'ครป.' วิพากษ์ระเบิดเวลาร่างกฏหมายถอดถอนท้องถิ่นคือกฎหมายควบคุมประชาชนฉบับที่ 2 ผุดเครือข่ายนักวิชาการเพื่อการกระจายอำนาจขึ้นต่อต้าน

15 ก.ค.2565 - ดร.ศักดิ์ณรงค์ มงคล รองประธานคณะกรรมการรณรงค์เพื่อประชาธิปไตย (ครป.) และผอ.ศูนย์ศึกษากฎหมายการกระจายอำนาจและการมีส่วนร่วมของประชาชน คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต ในฐานะเครือข่ายนักวิชาการเพื่อการกระจายอำนาจ (คนก.) กล่าวถึงปัญหาร่างกฎหมายถอดถอนท้องถิ่นว่า ร่างพ.ร.บ.การเข้าชื่อเพื่อถอดถอนสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ..... ซึ่งจะพ้นวาระ 2 ของสภาผู้แทนราษฎรแล้วนั้น เมื่อฟังเพียงชื่อแล้ว ชวนให้เข้าใจว่าเป็นร่างฯ ที่น่าจะส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนให้มีส่วนร่วมในการควบคุมสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่นตามปกติ แต่เมื่อดูเนื้อในแล้ว ร่างฯ นี้กลับมีซ่อนปัญหาระดับระเบิดเวลาไว้จนกลุ่มนักวิชาการที่อยากเห็นการกระจายอำนาจที่มีคุณภาพ และเห็นความเติบโตของการเมืองระดับท้องถิ่นที่จะเป็นรากฐานของประชาธิปไตยระดับชาติมีความห่วงใยอย่างมาก

ดร.ศักดิ์ณรงค์ กล่าวว่า ร่างฯ นี้คณะรัฐมนตรีเป็นผู้เสนอโดยมีกรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นต้นเรื่อง มีสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาตกแต่งเพิ่มเติมเนื้อหา มีร่างฯ ของ ส.ส.ประชาธิปัตย์มาประกบ ว่ากันว่าฝ่ายผู้ผลักดันมีการจัดกระบวนการรับฟัง 3 เวที แต่แปลกที่กระบวนการนี้เงียบมาก ฝ่ายท้องถิ่นเองก็ทราบเรื่องอย่างจำกัดมาก ปัญหาของร่างฯ นี้มีหลายประเด็น แต่ประเด็นใหญ่ๆ มี 2 ประการ

หนึ่งคือ ร่างฯ นี้ได้ทำลายหลักการถอดถอนสมาชิกสภาท้องถิ่นและผู้บริหารท้องถิ่น (Recall) ที่ทั่วโลกเขาให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งในท้องถิ่นเป็นทั้งผู้เข้าชื่อขอให้ถอดถอนและผู้ออกเสียงโดยตรงและลับเพื่อถอดถอนหรือให้คงอยู่ในตำแหน่งต่อไปเอง แต่ร่างฯ นี้ แค่ให้ประชาชนเข้าชื่อแล้วครบจำนวนแล้วก็มีผลเลยถอดถอนโดยอัตโนมัติ

สอง กฎหมายนี้ได้เพิ่มให้มีช่องทางการถอดถอนด้วยการให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งเข้าชื่อตามจำนวนขั้นต่ำที่กำหนด (ซึ่งต่ำมากคือไม่น้อยกว่า 5 พันคนหรือ 1 ใน 10 ของผู้มีสิทธิเลือกตั้งแล้วแต่จำนวนใดจะน้อยกว่า) เพื่อให้ผู้กำกับดูแลจัดให้สอบสวนผู้ถูกร้อง โดยให้ผู้กำกับดูแลมีอำนาจสั่งให้พ้นจากตำแหน่งตามผลการสอบสวน และยังให้มีอำนาจสั่งให้ยุติการปฏิบัติหน้าที่ได้ในขณะการสอบสวนยังไม่ยุติ

รองประธานครป. กล่าวต่อว่า ประเด็นแรกนั้น ตัดสิทธิประชาชนทั่วทุกกลุ่มที่จะได้ชี้ชะตาตัวแทนของเขาและท้องถิ่นของเขาอย่างชอบธรรม ประเด็นที่สองเป็นการนำเรื่องการกำกับดูแลที่ผู้กำกับดูแลมีอำนาจสอบสวนอยู่แล้วตามกฎหมายจัดตั้งอปท.มาปะปนกับเรื่องการถอดถอน แล้วยังเป็นการขยายอำนาจกำกับดูแลให้กว้างขวางยิ่งขึ้นเกินขอบเขตทั้งที่รัฐธรรมนูญยืนยันว่าต้องกำกับดูแลเท่าที่จำเป็น

"กลุ่มนักวิชาการเพื่อการกระจายอำนาจ (คนก.) มองว่าร่างฯ นี้สะท้อนเจตนาที่จะเข้ามาดึงคืนอำนาจ ในระยะยาวและพยายามเข้ามาควบคุมท้องถิ่นให้เป็นเสมือนองค์กรใต้บังคับบัญชา ผลในอนาคตคือการสูญเสียความเป็นอิสระของอปท. พัฒนาการของกระจายอำนาจถูกหยุดยั้ง เกิดการกลั่นแกล้งกันและความขัดแย้งวุ่นวายในการเมืองท้องถิ่นต่อไปอย่างแน่นอน เจตนาและปฏิบัติการเช่นนี้จึงเป็นไปในทิศทางเดียวกับการพยายามผลักดันร่างกฎหมายควบคุมการรวมกลุ่มของประชาชนที่ถูกคัดค้านอย่างกว้างขวางนั่นเอง"รองประธานครป. กล่าว