สสส.ผุดกิจกรรมออนไลน์ Live ผ่านเฟซบุ๊กและดูย้อนหลังได้ “เสาร์สร้างสรรค์” ตลอดเดือนตุลาคม สอนทักษะพัฒนาความรู้ 3 ด้าน ความมั่นคงทางอาหาร-จัดการสุขภาพ-สร้างอาชีพและรายได้ พร้อมแชร์ประสบการณ์รอดวิกฤต รู้จักการพึ่งพาตนเอง

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับภาคีเครือข่าย จัดกิจกรรม “เสาร์สร้างสรรค์” ภายใต้โครงการฟื้นฟูคุณภาพชีวิตและส่งเสริมเศรษฐกิจฐานรากเพื่อการสร้างเสริมสุขภาวะ เมื่อวันที่ 2 ตุลาคม 2564 โดย นายวีรพงษ์ เกรียงสินยศ รองประธานกรรมการบริหารแผน สำนัก 6 สสส. และ ผอ.มูลนิธิสุขภาพไทย กล่าวว่า สถานการณ์การระบาดของโควิด-19 สร้างผลกระทบโดยตรงกับคนไทยอย่างรุนแรง โดยเฉพาะวัยแรงงาน เพราะเศรษฐกิจหยุดชะงัก ขาดศักยภาพในการพึ่งพาตนเอง กระทบต่อรายได้และความเป็นอยู่ของครัวเรือน ส่งผลต่อสุขภาวะของประชาชน

จากการสำรวจภาวะการทำงานของประชากร โดยสำนักงานสถิติแห่งชาติ ร่วมกับกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม เมื่อเดือนมีนาคม ปี 2564 พบประชากรกลุ่มวัยทำงานเป็นผู้ว่างงานกว่า 7.6 แสนคน และเป็นผู้เสมือนว่างงาน หรือทำงานในภาคเกษตรกว่า 4.3 ล้านคน และมีผู้ที่มีงานทำแต่ไม่ได้รับค่าจ้างกว่า 7.8 แสนคน ที่สำคัญยังพบว่า กลุ่มวัยทำงานส่วนมากไม่มีเงินใช้จ่ายในยามฉุกเฉิน มีทักษะเชิงเดี่ยว ไม่สามารถปรับตัวเพื่อประกอบอาชีพอื่นได้ในทันทีจากการระบาดของโควิด-19 ที่ยาวนาน ประกอบกับวิกฤตน้ำท่วมล่าสุด จึงมีแนวโน้มที่จะมีคนว่างงานและคนที่มีรายได้น้อยลงเพิ่มมากขึ้น ส่งผลให้คุณภาพชีวิตที่ดีลดลง เพราะขาดรายได้ ขาดโอกาส ขาดความรู้ในการพัฒนาศักยภาพตัวเอง
นายวีรพงษ์กล่าวว่า สสส.ริเริ่มโครงการฟื้นฟูคุณภาพชีวิตและส่งเสริมเศรษฐกิจฐานรากเพื่อการสร้างเสริมสุขภาวะ สนับสนุนทุนเพื่อให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมสร้างเสริมสุขภาพกว่า 100 โครงการ ผ่านหน่วยจัดการ (Node) 5 หน่วยจัดการครอบคลุมทุกภูมิภาค การจัดกิจกรรม “เสาร์สร้างสรรค์” ครั้งนี้ถือเป็นการเปิดพื้นที่ให้หน่วยจัดการเข้ามาร่วมแลกเปลี่ยนประสบการณ์ วิธีการทำงาน กลไกการขับเคลื่อนงานสร้างเสริมสุขภาพ ภายใต้ประเด็นการทำงาน 3 ด้าน คือ
1.ความมั่นคงทางอาหาร ทางรอดท่ามกลางวิกฤต 2.การสร้างความรอบรู้ ทักษะ การจัดการสุขภาพ เพื่อเผชิญวิกฤต และ 3.การส่งเสริมอาชีพและรายได้กับการลดผลกระทบจากวิกฤต มุ่งเสริมความรู้ สร้างทักษะเพื่อฟื้นฟูคุณภาพชีวิตผู้ได้รับผลกระทบ โดยเฉพาะวัยแรงงาน นำความรู้ไปพัฒนาศักยภาพตัวเองสู่การมีทักษะในการปรับตัวให้อยู่รอดในทุกวิกฤต โดยมีเป้าหมายผู้เข้าร่วมกิจกรรม 1,000 คน

นางสาววรางคนางค์ นิ้มหัตถา ประธานสวนผักคนเมือง มูลนิธิเกษตรกรรมยั่งยืน (ประเทศไทย) และหัวหน้าหน่วยจัดการส่งเสริมเกษตรในเมือง สสส. กล่าวว่า การส่งเสริมเกษตรในเมือง เพื่อความมั่นคงทางอาหารในชุมชน ถือเป็นเครื่องมือสำคัญที่เปิดโอกาสให้คนเมืองได้เริ่มต้นสู่การพึ่งพาตนเอง ที่เริ่มจากการผลิตอาหาร สู่การฟื้นฟูคุณภาพชีวิต โดยส่งเสริมการทำงานของชุมชน 4 ข้อ ดังนี้ 1.พัฒนาเพิ่มขีดความสามารถด้านความรู้ ทักษะการทำเกษตรในเมือง การพึ่งตนเองด้านอาหารในเมือง จากการเพาะปลูกพืชผัก เลี้ยงไก่ไข่ โดยมีทีมพี่เลี้ยงที่มีความเชี่ยวชาญลงพื้นที่ให้ความรู้ 2.สร้างแหล่งผลิตอาหารเพื่อสุขภาวะในชุมชน ยกระดับการพึ่งพาตนเอง ลดค่าใช้จ่ายครัวเรือน มีทักษะการทำการเกษตรกับการพัฒนาสุขภาวะองค์รวมทั้งร่างกาย จิตใจ เศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม 3.แบ่งปันอาหารสู่กลุ่มเปราะบางในพื้นที่อย่างเท่าเทียม และจำหน่ายอาหารในราคาถูกแก่คนในชุมชน และ 4.พัฒนาเศรษฐกิจในชุมชน โดยเสริมศักยภาพชุมชนให้พัฒนาผลิตภัณฑ์อาหารแปรรูปส่งออกสู่พื้นที่อื่นๆ ได้
“คนใน กทม.และปริมณฑลติดเชื้อโควิดสูงเท่ากับคนใน 71 จังหวัดของประเทศไทย เนื่องจากเมืองหนาแน่นสูง มีชุมชนแออัด ความหลากหลายของกลุ่มคน คนทำงานมีรายได้มาซื้ออาหาร แต่ในช่วงโควิดหลายคนตกงานไม่มีเงินซื้ออาหาร ตลาดซึ่งเป็นแหล่งกระจายอาหารหลายแห่งถูกปิด แม่ค้า เกษตรกรเข้าไม่ถึง คนมีเงินหรือไม่มีเงินก็หาซื้ออาหารไม่ได้ ความเปราะบางเรื่องอาหาร คนในชุมชนมีบทบาทดูแลกันเอง มีการคาดหมายกันว่าประเทศไทยเป็นประเทศสุดท้ายในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่จะฟื้นตัวได้ เมื่อเกิดวิกฤตคนไทยฆ่าตัวตายสูงขึ้น 22% ความขาดแคลนอาหาร คนบางกลุ่มขาดโอกาส ไม่มีเงินซื้ออาหาร คนไม่มีเงินรอรับบริจาค ในขณะที่คนมีเงินกักตุนอาหาร และเกษตรกรบางส่วนต้องทิ้งอาหารเพราะไม่สามารถนำออกมาขายผู้บริโภคได้” วรางคนางค์กล่าว
สัดส่วนเมืองที่ไม่ใช่ กทม.ในปี 2050 จะเติบโต 72% พื้นที่ชนบท 28% ผลิตอาหาร ถ้าเราไม่รับมือในการผลิตอาหาร เนื่องจากหลายพื้นที่ประสบปัญหาน้ำท่วมย่อมได้รับผลกระทบ เพราะฉะนั้นชุมชนจะต้องเตรียมการรับมือสร้างแหล่งอาหารในเมืองรองรับ สร้างโอกาส สร้างความยั่งยืนในชุมชน การเพิ่มทักษะความรู้ การผลิตอาหารเชื่อมโยงกับการบริโภค เป็นการกระจายเศรษฐกิจในชุมชนให้รองรับกับคนจนเมือง บ้านมั่นคง องค์กรพัฒนาเอกชน กลุ่มเด็กพิเศษ การเติมความรู้เพื่อเพิ่มขีดความสามารถผลิตอาหารให้ได้
"แนวคิดในการสร้างความมั่นคงทางอาหารคือ เก็บเกี่ยวผลผลิตเพื่อการแบ่งปัน โดย 10 ครอบครัวทำงานด้วยกัน 1 ปีเพื่อสร้างแหล่งอาหารในชุมชนเป็นจริงได้ มีการใช้ประโยชน์จากที่ดินที่ทิ้งรกร้างว่างเปล่า สร้างเป็นพื้นที่อาหารที่อุดมสมบูรณ์รองรับคนเปราะบางในชุมชน ทั้งนี้ในเดือนตุลาคมจนถึงมกราคมปีหน้าจะอบรมเชิงลึกทำการเกษตรเป็นอาชีพเพื่อการพึ่งพาตนเอง จัด 30 พื้นที่ พาทัวร์ 11 พื้นที่ ทัวร์ทิพย์ออนไลน์ ขณะนี้มีกลุ่มซาลาเปาสมุนไพรบางไผ่ กลุ่มสวนผักริมคลองบางมด ผลิตอาหารดูแลชุมชนกลุ่มเปราะบาง ผู้บริโภคปลอดภัยร่วมกันเป็นเครือข่าย" ประธานสวนผักคนเมืองกล่าว และเปิดเผยอีกว่า
การส่งเสริมการทำเกษตรในเมืองได้นำร่องใน 6 จังหวัด 30 ชุมชน ได้แก่ กรุงเทพฯ 19 ชุมชน ปทุมธานี 3 ชุมชน สมุทรปราการ 3 ชุมชน สมุทรสาคร 2 ชุมชน ชลบุรี 2 ชุมชน และนนทบุรี 1 ชุมชน คนในชุมชนสร้างแหล่งผลิตอาหารได้ด้วยตัวเอง สามารถลดรายจ่ายในครัวเรือนได้ถึง 300-500 บาทต่อวัน มีคนในชุมชนเข้าร่วมเป็นแกนนำกว่า 1,000 คน มุ่งเป้ากระจายความมั่นคงด้านอาหารไปสู่ผู้ได้รับผลกระทบในชุมชนเมืองทั่วประเทศ ลดความเปราะบางด้านอาหารแม้ต้องเผชิญภาวะวิกฤต

นายสุวิทย์ หมาดอะดำ หัวหน้าหน่วยจัดการฟื้นฟูคุณภาพชีวิต และพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากแก่ผู้ได้รับผลกระทบจากวิกฤต เพื่อการสร้างเสริมสุขภาวะจังหวัดภาคใต้ สสส. กล่าวว่า 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ คือ นราธิวาส สงขลา สตูล ยะลา ปัตตานี มีประชากรไม่มาก แต่ติดเชื้อโควิด-19 เป็น 10 อันดับต้นๆ ของไทย ถึงวันนี้การระบาดของโรคยังน่าเป็นห่วง ที่ยะลาติดเชื้อ 700 คน ประชาชนแทบหมดหวัง เราปิดเมืองไม่ได้เนื่องจากแรงงานของเรากลับจากมาเลเซีย ภูเก็ต กรุงเทพฯ เมื่อกลับมาอยู่บ้านที่นี่ยังมีโครงสร้างการเกษตรที่รองรับได้ แกนนำสร้างการมีส่วนร่วม มีวิทยากรจากส่วนกลางเข้ามาอบรมความรู้ กลไกการทำงานที่มีพี่เลี้ยงดูแล การสร้างทักษะการจัดการสุขภาพชุมชนเชื่อมโยงการผลิตอาหาร การจัดกลุ่มไลน์ทำเว็บไซต์ผ่านฐานข้อมูล จ.สงขลาสร้างความมั่นคงทางอาหารที่บางกล่ำ วัยรุ่นกลับมาอยู่บ้านกับผู้สูงอายุ ช่วยกันสร้างชุมชนทางอาหารพึ่งพาตัวเอง ปลูกเพื่อการแบ่งปัน ปลูกผักเพาะเห็ดแลกเปลี่ยนเรียนรู้เกิดความยั่งยืน การทำให้ทุกครัวเรือน ชุมชน คือแหล่งพักพิงที่ให้ความปลอดภัยและมั่นคง มีการสร้างกฎกติกาการออมเงินเดือนละ 10 บาท ทุกครัวเรือน ร่วมมือกับวัดสร้างชุมชนน่าอยู่ เมื่อมีปัญหาก็ช่วยเหลือคลายทุกข์ให้ลดลงได้
สำหรับการฟื้นฟูคุณภาพชีวิตและพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากแก่ผู้ได้รับผลกระทบจากวิกฤตเพื่อการสร้างเสริมสุขภาวะจังหวัดภาคใต้ มีขั้นตอนทำงาน 3 ข้อดังนี้ 1.ชักชวนผู้นำชุมชนและผู้ที่สนใจในพื้นที่มาร่วมเป็นแกนนำสร้างความมั่นคงด้านอาหารให้แก่คนในชุมชน 2.พัฒนาทักษะแกนนำ เสริมความเข้าใจเรื่องการสร้างแหล่งผลิตอาหารในชุมชน รวมถึงการจัดการการเงินในชุมชน โดยให้ฝึกวิเคราะห์และแก้ไขปัญหาด้านการเงินรายบุคคล 3.กระจายอาหารสู่คนในชุมชนอย่างทั่วถึง สามารถลดรายจ่ายในครัวเรือน 20-40 บาทต่อวัน ขณะนี้มีพื้นที่นำร่องใน 5 จังหวัด 15 พื้นที่ ได้แก่ สงขลา 3 พื้นที่ สตูล 3 พื้นที่ ปัตตานี 3 พื้นที่ ยะลา 3 พื้นที่ และนราธิวาส 3 พื้นที่ มีคนในชุมชนเข้าร่วมเป็นแกนนำกว่า 300 คน มีเป้าหมายจะขยายพื้นที่เพื่อกระจายความมั่นคงด้านอาหารไปสู่ผู้ได้รับผลกระทบทั้ง 14 จังหวัดภาคใต้ภายในปี 2565
ทั้งนี้กิจกรรม “เสาร์สร้างสรรค์” ถ่ายทอดสดในวันเสาร์ที่ 2, 16 และ 30 ตุลาคม เวลา 14.00-16.00 น. ทางเฟซบุ๊กแฟนเพจ สร้างสรรค์โอกาส และ สสส. ผู้สนใจสามารถเปิดดูกันได้ตลอดเดือนตุลาคม.
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
เปิดฉากเวทีสัมมนาฯ ความปลอดภัยทางถนน “ศปถ.-คมนาคม-สสส.” ผนึกภาคีเครือข่าย ยกระดับถนนปลอดภัย ตั้งเป้าลดอัตราการเสียชีวิตเหลือ 12 คนต่อแสนประชากร ภายในปี 2570
วันที่ 19 พ.ย. 2569 ที่ ศูนย์การประชุม อิมแพ็ค ฟอรั่ม เมืองทองธานี ศูนย์อำนวยการความปลอดภัยทางถนน (ศปถ.) กระทรวงคมนาคม กองทุนเพื่อความปลอดภัยในการใช้รถใช้ถนน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับ กรมการขนส่งทางบก กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย กรมควบคุมโรค มูลนิธินโยบายถนนปลอดภัย
อย่ารอ..ให้สูงวัยแล้วค่อยดูแลสุขภาพ ชูยุทธศาสตร์ “สร้างนำซ่อม” ลด NCDs
ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่สังคมสูงอายุอย่างรวดเร็ว โดยโจทย์สำคัญไม่ใช่เพียงการรองรับประชากรสูงวัยที่เพิ่มขึ้น แต่คือการทำอย่างไรให้คนไทยมีอายุยืนอย่างมีคุณภาพ
25 ปี สสส. นวัตกรรมการสร้างเสริมสุขภาพ 25 ปี เปลี่ยนชีวิตทุกคนบนแผ่นดินไทย
ครบรอบ 25 ปี สสส. แสดงผลงานการขับเคลื่อนการสร้างเสริมสุขภาพ ชูความสำเร็จลด NCDs เหล้า-บุหรี่-อุบัติเหตุ ซึ่งทุกผลลัพธ์พิสูจน์ความคุ้มค่า
สสส.โชว์ผลงานปี 2567-2568 สร้างผลลัพธ์สุขภาวะรอบด้าน สส.รัฐบาล-ฝ่ายค้าน ร่วมชื่นชมผลงาน ประสานเสียงค้านแก้กฎหมายที่มารายได้กองทุน หวั่นกลไกป้องกันโรคถูกทำลาย 'อภิสิทธิ์' ยันวินัยการเงินการคลังแค่ข้ออ้าง
ในการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ครั้งที่ 24 (สมัยสามัญประจำปีครั้งที่ 2) วาระรายงานประจำปี 2567-2568 สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) นพ.พงศ์เทพ วงศ์วัชรไพบูลย์ ผู้จัดการกองทุน สสส. เป็นผู้ชี้แจง กล่าวถึงการขับเคลื่อนงานสร้างเสริมสุขภาพ 23 ผลงานเด่น ครอบคลุมการลดปัจจัยเสี่ยงทางสุขภาพ สร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาวะ และลดความเหลื่อมล้ำด้านสุขภาพ มีผลงานเป็นรูปธรรม
'สสส.' แจงปมฝ่ายการเมืองของบ ยัน 510 ล้านกระจายลงจังหวัด
ผู้จัดการกองทุน สสส. แจงกลางสภาฯ หลัง 'สาทิตย์' จี้ถามปมฝ่ายการเมืองของบ ยืนยันไม่ใช่การร้องขอจากฝ่ายการเมือง แ
'สาทิตย์' ปูดปมแก้กฎหมาย สสส. นักการเมืองขอเงินพันล้านไม่สำเร็จ
สภาฯ ถกรายงาน สสส. 'สาทิตย์' เปิดปมข่าวลือนักการเมืองระดับสูงฝ่ายรัฐบาลและกระทรวงสาธารณสุขขอเงินรวมกว่า 1,000 ล้านบ

