‘อ่าวลันตา’ผลักดันแก้มลพิษไมโครพลาสติก

ไทยเป็นประเทศที่มีขยะรั่วไหลลงทะเลติดอันดับ 1 ใน 10 ของโลก ปัจจุบันขยะทะเลที่ตกค้างในระบบนิเวศป็นประเด็นที่ถูกให้ความสำคัญมาก รัฐบาลกำหนดเป็นวาระแห่งชาติ ขณะที่ ครม. ไฟเขียวแผนปฏิบัติการภูมิภาคอาเซียนว่าด้วยการต่อต้านขยะทะเล พ.ศ. 2564 – 2568  ผลักดันให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องและภาคประชาสังคมร่วมกันบริหารจัดการขยะทะเล ช่วยลดปริมาณขยะในทะเลและชายฝั่ง รวมถึงป้องกันการเกิดขึ้นใหม่ของขยะทะเล

จากข้อมูลกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง (ทช.) ปี 2564 จัดเก็บขยะทะเลที่ตกค้างออกจากระบบนิเวศชายฝั่งทะเลกว่า  3,950,904 ชิ้น  รวมน้ำหนักกว่า 443,987 กิโลกรัม  แต่ข้อเท็จจริงยังมีขยะที่รั่วไหลลงทะเลจำนวนมาก โดยเฉพาะขยะพลาสติก  ซ้ำร้ายกว่านั้น เมื่อโฟมและพลาสติกลงสู่ทะเลจะแตกตัวเป็นชิ้นส่วนขนาดเล็กกว่า 5 มิลลิเมตร  เรียกว่า “ไมโครพลาสติก”  ซึ่งไม่ได้ละลายหายไปไหนแ ละสามารถถ่ายทอดผ่านห่วงโซ่อาหารจากสัตว์ทะเลมายังมนุษย์ส่งผลกระทบร้ายแรงต่อสุขภาพได้

ทุกภาคส่วนลงนาม’ปฏิญญาอ่าวลันดา’ แก้ปัญหาภัยไมโครพลาสติก

มลพิษไมโครพลาสติกเป็นภัยคุกคาม อ่าวลันตาเป็นพื้นที่ทางทะเลที่ตระหนักปัญหาขยะพลาสติก  สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม กรมควบคุมมลพิษ กรมทรัพยากรทะเลและชายฝั่ง กรมอุทยานแห่งชาติฯ  จังหวัดกระบี่ หน่วยงานภาครัฐ เอกชน ประชาสังคม  48 หน่วยงาน จัดพิธีลงนาม“ปฏิญญาอ่าวลันตา” หมุดหมายสำคัญจะผลักดัน 9 ประเด็นหลัก ได้แก่ 1. .ลดภัยคุกคามจากไมโครพลาสติกและขยะพลาสติกในทะเล  2.อนุรักษ์ฟื้นฟูทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง 3.พัฒนาเศรษฐกิจสีเขียวและเศรษฐกิจเกื้อกูล 4.การท่องเที่ยวที่ยั่งยืน 5.เชื่อมโยงการพัฒนาทางเศรษฐกิจกับชุมชนท้องถิ่น 6.การประมงที่ยั่งยืน 7.เพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานและใช้พลังงานสะอาด 8.พัฒนาทางสังคมและคุณภาพชีวิต 9. ส่งเสริมการมีส่วนร่วมทุกภาคส่วนเพื่อคุ้มครองรักษา อ.เกาะลันตา ควบคู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน  ณ ศาลาประชุมอำเภอเกาะลันตา จ.กระบี่ เมื่อเร็วๆ นี้

ขยะตกค้างบนพื้นที่ฝังกลบขยะเกาะลันดา

ภาคภูมิ วิธานติรวัฒน์ ผู้ประสานงานมูลนิธิอันดามัน  กล่าวว่า อำเภอเกาะลันตานอกจากเป็นชุมชนขนาดใหญ่ ยังเป็นเมืองท่องเที่ยวของ จ.กระบี่ จากกิจกรรมต่างๆ ก่อขยะพลาสติกมหาศาล ปัญหาคือไม่มีพื้นที่ฝังกลบขยะ ขยะจะถูกส่งไปพื้นที่ฝังกลบที่เกาะลันตาเนื้อที่เกือบ  5 ไร่ ปัจจุบันพื้นที่ฝังกลบถูกใช้เต็มแล้ว สภาพป็นภูเขาสองลูก ระบบจัดการขยะทำไม่ได้  มีแต่เทกอง ขยะตกค้างสะสม เกิดปัญหาใหญ่ ฤดูมรสุมใหญ่ฝนจะชะขยะพลาสติกกวาดลงทะเล กลายเป็นไมโครพลาสติกในทะเล ปนเปื้อนห่วงโซ่อาหาร ส่งผลกระทบต่อสุขภาพและสิ่งแวดล้อม เกาะลันตาเป็นแหล่งหญ้าทะเลที่พะยูนตรังหากินต่อเนื่อง ไม่พูดถึงสัตว์ทะเลหายาก ที่จะได้รับผลกระทบ ทุกวันนี้มีวิจัยทั้งไทยและต่างประเทศยืนยันพบไมโครพลาสติกในกะเพาะของสัตว์น้ำ หอย ทรายชายหาด แม้แต่เกลือทะเลปนเปื้อนไมโครพลาสติก ไปจนถึงแพลงตอนและสัตว์น้ำขนาดเล๋ก  การผลักดันปฏิญญาอ่าวลันตาขึ้นมา เพื่อลดภัยคุกคามไมโครพลาสติก

“ รูปธรรมการขับเคลื่อนหน่วยงานราชการและหน่วยงานท้องถิ่นเกาะลันตาจะเลิกใช้โฟม ทุกกิจกรรมปลอดโฟมและพลาสติกที่ใช้ครั้งเดียวทิ้ง ส่วนภาคการท่องเที่ยว ขณะนี้โรงแรมส่วนใหญ่ปลอดโฟมแล้ว  จะขยายผลงดใช้พลาสติกแบบค่อยเป็นค่อยไป รวมถึงธุรกิจร้านอาหารและร้านสะดวกซื้อด้วย ลันดาที่จุดเด่นภาคธุนกิจมีความรับผิดชอบต่อสังคม อยากมุ่งสู่ Blue&Green Island  แต่ที่ยากที่สุด ภาคชุมชน จะขอความร่วมมือจาก 4 ตำบล 3 เทศบาล ร่วมลดใช้พลาสติก  หลังประกาศปฏิญญา นายอำเภอตั้งคณะทำงานขึ้นมาสู่ภาคปฏิบัติ แต่ละท้องถิ่นตั้งกรรมการเฉพาะรณรงค์วางแนวทางปฏิบัติเพื่อวางระบบคัดแยกขขยะ ด้านสาธารณสุขเกาะลันดา  อสม. จะเป็นครอบครัวต้นแบบคัดแยกขยะ และดูแลอีก 15 ครอบครัว เพื่อรณรงค์แยกขยะ ถ้าลดใช้พลาสติกไม่ได้ ต้องแยกขยะ ขยะที่ขายได้เข้าสู่ระบบรีไซเคิล สุดท้ายจะเหลือขยะพลาสติกที่เข้าสู่ระบบกำจัดจริงๆ ไม่โยนภาระที่หลุมขยะ  ปฎิญญาลันดาเป็นการกำหนดหมุดหมายร่วมกันที่จะขับเคลื่อน อ.เกาะลันตา สู่การพัฒนาที่ยั่งยืนในหลายมิติ ทุกเป้าหมายทำได้ ถ้าทุกภาคส่วนลงมือทำ “ ภาคภูมิ ย้ำ

 

ขับเคลื่อนอำเภอเกาะลันตาสู่การเขตปลอดขยะพลาสติก

ด้าน รศ.ดร.สมิทธิ์ บุญชุติมา คณะกรรมการบริหารแผนคณะที่ 2 สสส. กล่าวว่า  ขยะที่ลงทะเลร้อยละ 80 เป็นขยะที่เกิดขึ้นบนบก ร้อยละ 20 เป็นขยะที่เกิดจากกิจกรรมในทะเล โดยพบโฟมและขยะพลาสติกบนฝั่งที่กำจัดไม่ถูกต้องจำนวนมาก เมื่อโฟมและพลาสติกลงสู่ทะเลจะแตกตัวเป็นไมโครพลาสติก ปนเปื้อนเข้าสู่ระบบนิเวศและห่วงโซ่อาหารผ่านการบริโภคอาหารทะเล มีงานวิจัยจากสถาบันการศึกษาและองค์กรเพื่อสิ่งแวดล้อมมากมาย ระบุตรงกันว่า ไมโครพลาสติก หรือเศษพลาสติกที่ล่องลอยอยู่ในทะเลส่งผลกระทบต่อสุขภาพ การทำงานในระบบต่างๆ ของร่างกายผิดปกติ เช่น ระบบย่อยอาหาร รวมถึงสารประกอบของพลาสติกบางตัวส่งผลถึงระบบสืบพันธุ์ในสิ่งมีชีวิต การสร้างเสริมสุขภาพประชาชนต้องให้ความสำคัญกับปัญหาสิ่งแวดล้อมด้วย

วีระศักดิ์ โควสุรัตน์ รองประธานคณะกรรมาธิการทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม วุฒิสภา กล่าวว่า โฟมและพลาสติกที่รั่วไหลหรือถูกทิ้งอย่างจงใจลงสู่ทะเล เป็นภัยสิ่งแวดล้อมและอันตรายสะสมต่อสุขภาพคน อาจไปไกลถึงการเปลี่ยนแปลงทางพันธุกรรม ก่อผลกระทบในขอบเขตทั่วโลกจากการเชื่อมถึงกันของมหาสมุทร ดังนั้นปัญหาขยะจึงเป็นปัญหาสำคัญที่ต้องร่วมกันดำเนินการแก้ไขในระดับแนวคิด นโยบาย การนำมาตรการทางภาษีและเศรษฐศาสตร์มาใช้ในการแก้ไขปัญหา การกำหนดมาตรการและแนวปฏิบัติของหน่วยงานรัฐและเอกชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ชุมชน และครัวเรือน

ส่งเสริมชุมชนคัดแยกขยะ ลดขยะพลาสติก

การขับเคลื่อนในส่วนหน่วยงานราชการ ดร.ปิ่นสักก์ สุรัสวดี อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ กล่าวว่า  รัฐบาลกำหนดนโยบายในการแก้ไขปัญหาขยะมูลฝอย มุ่งเน้นการคัดแยกขยะจากแหล่งกำเนิด ภายใต้แผนปฏิบัติการด้านการจัดการขยะของประเทศฉบับที่ 2 (พ.ศ.2565 – 2570) ที่ให้ความสำคัญกับการจัดการขยะที่ต้นทางตามวัฏจักรชีวิตผลิตภัณฑ์ เพื่อป้องกันการเกิดขยะ ตั้งแต่การออกแบบ การผลิตผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม  ส่งเสริมการบริโภคที่ยั่งยืน โดยเลือกใช้สินค้าหรือผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม สามารถใช้ซ้ำและเรียกคืนกลับไปรีไซเคิลได้ การคัดแยกขยะมูลฝอย ณ ต้นทาง ให้สอดคล้องกับรูปแบบการกำจัดขยะมูลฝอยปลายทาง เพื่อให้นำทรัพยากรกลับคืนจากของเสียให้มากที่สุด ทั้งในรูปแบบวัสดุรีไซเคิล และพลังงาน ให้เหลือขยะที่ต้องกำจัดให้น้อยที่สุด เป็นการลดขยะทะเลลงอีกทางด้วย

เพิ่มเพื่อน

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

เปิดฉากเวทีสัมมนาฯ ความปลอดภัยทางถนน “ศปถ.-คมนาคม-สสส.” ผนึกภาคีเครือข่าย ยกระดับถนนปลอดภัย ตั้งเป้าลดอัตราการเสียชีวิตเหลือ 12 คนต่อแสนประชากร ภายในปี 2570

วันที่ 19 พ.ย. 2569 ที่ ศูนย์การประชุม อิมแพ็ค ฟอรั่ม เมืองทองธานี ศูนย์อำนวยการความปลอดภัยทางถนน (ศปถ.) กระทรวงคมนาคม กองทุนเพื่อความปลอดภัยในการใช้รถใช้ถนน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับ กรมการขนส่งทางบก กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย กรมควบคุมโรค มูลนิธินโยบายถนนปลอดภัย

อย่ารอ..ให้สูงวัยแล้วค่อยดูแลสุขภาพ ชูยุทธศาสตร์ “สร้างนำซ่อม” ลด NCDs

ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่สังคมสูงอายุอย่างรวดเร็ว โดยโจทย์สำคัญไม่ใช่เพียงการรองรับประชากรสูงวัยที่เพิ่มขึ้น แต่คือการทำอย่างไรให้คนไทยมีอายุยืนอย่างมีคุณภาพ

25 ปี สสส. นวัตกรรมการสร้างเสริมสุขภาพ 25 ปี เปลี่ยนชีวิตทุกคนบนแผ่นดินไทย

ครบรอบ 25 ปี สสส. แสดงผลงานการขับเคลื่อนการสร้างเสริมสุขภาพ ชูความสำเร็จลด NCDs เหล้า-บุหรี่-อุบัติเหตุ ซึ่งทุกผลลัพธ์พิสูจน์ความคุ้มค่า

สสส.โชว์ผลงานปี 2567-2568 สร้างผลลัพธ์สุขภาวะรอบด้าน สส.รัฐบาล-ฝ่ายค้าน ร่วมชื่นชมผลงาน ประสานเสียงค้านแก้กฎหมายที่มารายได้กองทุน หวั่นกลไกป้องกันโรคถูกทำลาย 'อภิสิทธิ์' ยันวินัยการเงินการคลังแค่ข้ออ้าง

ในการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ครั้งที่ 24 (สมัยสามัญประจำปีครั้งที่ 2) วาระรายงานประจำปี 2567-2568 สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) นพ.พงศ์เทพ วงศ์วัชรไพบูลย์ ผู้จัดการกองทุน สสส. เป็นผู้ชี้แจง กล่าวถึงการขับเคลื่อนงานสร้างเสริมสุขภาพ 23 ผลงานเด่น ครอบคลุมการลดปัจจัยเสี่ยงทางสุขภาพ สร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาวะ และลดความเหลื่อมล้ำด้านสุขภาพ มีผลงานเป็นรูปธรรม